„Píkur” og „jafnrétti”

“Sá sem ræður tungumálinu ræður yfir heiminum”
Joseph Goebbels

Ef þú átt íslenska orðabók – bók, bók, prentaða – ekki henda henni. Og ef þú átt ekki íslenska orðabók, helst frá fyrir 2000, reyndu að nálgast hana á fornbókasölu eða í Góða hirðinum. Eins og ég sagði í greininni um Íslenska Píkuveldið og Írisi hina orðljótu, mæli ég með að fólk kaupi íslenskar orðabækur útgefnar fyrir árið 2000. Ég keypti lagerinn þeirra í fyrra, en þeir eiga örugglega til slatta af íslenskum orðabókum. Ég gaf nokkrar þeirra í fermingargjöf með þeim fyrirmælum frá freku frænkunni í Ameríku um að það væri stranglega bannað að henda þeim!

Hér er ekki ætlunin að tala um píkur, heldur “jafnrétti.” Í “íslenzkri orðabók Menningarsjóðs” frá árinu 1963 (allt er gott frá því ári) er

„jafnrétti”: „það að hafa jafnan rétt.”

Punktur. Basta. Amen.

Jafnrétti:
Íslenzk orðabók Menningarsjóðs, 1963

Ég er ekki viss um hvenær Íslensk nútímamálsorðbók var stofnuð (það segir ekki í „um verkefnið”), en hraðspólum til dagsins í dag.

Jafnrétti er að hafa jafnan rétt. Uhhhh, nei bíddu, það er víst að hafa jafnan rétt OG möguleika.

Hafa „jafnan rétt og möguleika”? WTF? Eða eins og segir í ljóði skáldsins, hvaða fífl, hálfviti, fáviti (kerlingafjandi, kerlingafífl*) lagði til þá skilgreiningu?

Hér er skilgreining á “jafnrétti” í Íðorðabanka Árnastofnunar:

Jafnrétti er að hafa jafnan rétt. Uhhhh, nei bíddu, það er víst að hafa “jafnan rétt” OG„möguleika” OG “tækifæri.”

Þannig að „hegðun, væntingar, óskir og þarfir allra eru jafn mikils metnar.” Svo samkvæmt íslenskum lögum–og íslenskir dómarar vitna í íslenskar orðabækur í dómsúrlausnum sínum–þýðir “jafnrétti” það að mínar “væntingar, óskir og þarfir” eru jafn réttháar og minn réttur til að vera meðhöndluð eins og allir aðrir borgarar samkvæmt lögunum?

Ef mín „hegðun” er að ganga nakin niður Laugaveginn og mínar „óskir” og „þarfir” eru að láta fangelsa alla sem ekki eru mér sammála um að að ég hafi rétt til þess að ganga nakin niður Laugaveginn og að „jafnrétti” þýði ekki að “„hafa jafnan rétt” heldur að „hegðun, væntingar, óskir og þarfir allra eru jafn mikils metnar,” þá er það mitt „jafnrétti”? Er það rétt, Íðorðabanki?

Það ætti ekki að koma neinum á óvart að ritstjóri Íðorðabankans er með píku (eða nafnið gefur það a.m.k. til kynna: Ágústa Þorbergsdóttir, ritstjóri Íðorðabanka Stofnunar Árna Magnússonar.

Á Íslensk málnefnd ekki að koma í veg fyrir svona hálfvitagang? Maður gæti haldið það, en ekki er við miklu að búast frá þessum íslensku-málfarssnillingum (ég hef áhuga á að vita hvað þessi nefnd kostar íslenska skattgreiðendur, en gat ekki fundið):

Ármann Jakobsson, formaður: prófessor í íslensku. Systir hans er Katrín Jakobsdóttir fyrrverandi forsætisráðherra.

Eva María Jónsdóttir varaformaður: leikkona, fv. dagskrárgerðarmaður á RÚV. Þessar upplýsingar eru á European Commission (wtf?) vefsíðunni: “She has a remarkable list of higher education institutions in her biography…”
Anna Sigríður Þráinsdóttir, málfarsráðunautur RÚV (hér fjallar hún um “inngildandi” orðræðu🤢
Jóhannes Bjarni Sigtryggsson, ritstjóri Íslenskrar stafsetningarorðabókar (ÍS) og Málfarsbankans.