Unglingsstúlka í grískum flóttamannabúðum var nærri því grýtt til bana eftir að hafa hafnað nauðungarhjónabandi, samkvæmt ráðherra sem lýsti atvikinu sem einu því óhugnanlegasta sem hún varð vitni að á tímum flóttamannakreppunnar.
Eirini Agapidaki sagði að atvikið hefði átt sér stað árið 2019 inni í yfirfullum Moria-flóttamannabúðum á eyjunni Lesbos, á tíma þegar aðstaðan hafði farið úr böndunum og orðið það sem hún kallaði „algjör ringulreið.“ Eirini Agapidaki sagði í sjónvarpsviðtali:
„Ég vil í hreinskilni sagt ekki tala um það sem ég sá og það sem ég fann þar, því það eru mjög, mjög ljótir hlutir sem afhjúpa landið. Moria var algjörlega stjórnlaust… endalaus ringulreið… algjör ringulreið. Alls konar hlutir voru að gerast þarna — eiturlyfjaviðskipti… glæpastarfsemi.“
Eirini Agapidaki sagði að unglingurinn hefði í raun verið seld í hjónaband áður en ástandið stigmagnaðist:
„Móðir hafði samþykkt að gifta 15 ára dóttur sína einhverjum þarna. Og vegna þess að stúlkan veitti mótspyrnu skipulagði samfélagið grýtingu.“
Þegar hún var spurð hver bæri ábyrgð bætti hún við að það væru „ættingjar hennar.“ Súlkan var „í raun seld einhverjum öðrum.“
Ráðherrann sagði að hún hefði ekki fengið vitneskju um málið fyrr en síðar, eftir að stúlkan hafði verið flutt úr búðunum og yfir í athvarf fyrir fylgdarlaus börn:
„Mér var sagt að henni gengi mjög vel í skóla, og við vorum mjög ánægð miðað við það sem hún hafði gengið í gegnum.“
Eirini Agapidaki, sem þá bar ábyrgð á vernd viðkvæmra barna undir stjórn forsætisráðherrans Kyriakos Mitsotakis, sagði að atvikið endurspeglaði víðtækara hrun á reglu og skipulagi innan búðanna á hápunkti innstreymis flóttafólks til Evrópu:
„Það voru einnig tilvik sem jafngiltu í raun mansali. Þessi börn lifa það sjaldan af. Þau lenda í höndum mansalsneta.“
Moria var upphaflega reist til að hýsa um 3.000 manns, en varð tákn flóttamannakreppunnar eftir að íbúafjöldinn margfaldaðist, með þúsundir barna meðal þeirra sem bjuggu þar við sífellt hættulegri aðstæður.
Það kom í ljós að margir ólöglegir innflytjendur misnotuðu kerfið. Eirini Agapidaki sagði:
„Ég fann fertuga einstaklinga í úrræðum fyrir fylgdarlaus börn. Ung börn bjuggu við afar slæmar aðstæður og við vissum ekki einu sinni að þau væru þarna.“
Hún sagði að umbætur sem voru innleiddar á árunum á eftir hefðu komið kerfinu í lag, fækkað fylgdarlausum börnum og bætt eftirlit:
„Úr þessu ringulreiðarástandi byggðum við upp kerfi.“
Moria-búðirnar eyðilögðust síðar í eldi árið 2020. Undanfarið hefur gríska ríkisstjórnin reynt að herða aðgerðir gegn komu hælisleitenda.
Í júlí í fyrra tilkynnti Kyriakos Mitsotakis að afgreiðsla hælisumsókna fyrir innflytjendur sem koma til Grikklands sjóleiðina frá Norður-Afríku yrði stöðvuð og lýsti því yfir að Grikkland myndi grípa til strangra lagalegra aðgerða til að koma í veg fyrir frekari komur. Hann sagði þá:
„Þetta er nauðsynlegt tímabundið viðbragð, byggt einmitt á sömu lagalegu rökum og gríska ríkisstjórnin beitti með góðum árangri þegar hún brást við innflytjendaáhlaupinu í mars 2020. Þeir innflytjendur sem koma ólöglega inn í landið verða handteknir og vistaðir í gæslu.“
Í október tilkynnti ríkisstjórnin um víðtækan niðurskurð á útgjöldum tengdum hælisumsóknum og að húsaleigustyrkir til flóttafólks yrðu lagðir niður í áföngum, þar sem fjármunum yrði beint í atvinnuverkefni og grískukennslu. Innflytjenda- og hælismálaráðuneytið staðfesti að heildarfjárveitingar til hælisbóta myndu lækka um nærri 30 prósent, úr 400 milljónum evra í 288 milljónir evra á ári.
Innflytjendamálaráðherrann Thanos Plevris sagði að umbæturnar marki grundvallarbreytingu á innflytjendastefnunni:
„Þeir sem fá hæli í framtíðinni munu ekki lengur lifa á varanlegum styrkjum, heldur verða samþættir samfélaginu í gegnum vinnu. Stuðningsgreiðslur muniu einungis ná yfir algjörar nauðsynjar.“
Þrátt fyrir að Eirini Agapidaki hafi gefið til kynna að nýtt kerfi hefði verið sett á laggirnar til að koma á stöðugleika í málefnum fylgdarlausra barna, tilkynnti innflytjenda- og hælismálaráðherrann Thanos Plevris í nóvember í fyrra að meira en helmingur þeirra hælisleitenda sem sögðust vera ólögráða hefðu reynst vera fullorðnir samkvæmt nýju sannprófunarkerfi Grikklands.
Af 104 málum sem höfðu verið yfirfarin frá því að nýju verklagsreglurnar tóku gildi seint í ágúst, voru 59 einstaklingar metnir eldri en 18 ára. „Afleiðingarnar fyrir þá sem lögðu fram rangar upplýsingar eru augljósar,“ sagði Thanos Plevris.