Í leiðara dagsins í Morgunblaðið er harðlega gagnrýnt hvernig staðið hefur verið að umræðu um mögulegar aðildarviðræður Íslands að Evrópusambandinu (ESB), sérstaklega í ljósi nýlegra ummæla utanríkisráðherra.
Leiðarinn bendir á að umræðan hafi tekið óvænta stefnu eftir að ríkisstjórnin kynnti áform um þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja skuli aðildarviðræður á ný. Þar er meðal annars dregið í efa aðstæður og tímasetning slíkrar ákvörðunar, einkum í ljósi þess að ekki liggi fyrir skýr þingmeirihluti né afgerandi stuðningur almennings.
Sérstaklega er fjallað um þau sjónarmið sem sett hafa verið fram um að mögulegt sé að semja um frávik frá grundvallarreglum Evrópuréttar í aðildarviðræðum. Leiðarinn telur slíkan málflutning vera óraunhæfan og í ósamræmi við þá framkvæmd sem almennt gildir innan sambandsins. Bent er á að Evrópusambandið hafi skýrar reglur og fordæmi um að aðildarríki taki upp gildandi regluverk í meginatriðum, en ekki öfugt. Mbl. skrifar:
„Slík eftirgjöf ESB í aðildarviðræðum við Ísland væri algert nýmæli og sögulegt fordæmi fyrir önnur umsóknarríki.“
„Þessu hefur enginn haldið fram áður og raunar ekki síðan heldur.“
Morgunblaðið gagnrýnir að svör ráðherra við fyrirspurnum hafi verið óskýr og að mikilvægar spurningar hafi ekki fengið fullnægjandi svör. Í leiðaranum er því haldið fram að umræðan kalli á meiri gagnsæi og skýrari afstöðu stjórnvalda.
Leiðari Morgunblaðsins undirstrikar mikilvægi þess að opinber umræða um jafn viðamikið mál og hugsanlega ESB-aðild byggist á traustum upplýsingum og raunhæfum forsendum. Blaðið hefur um árabil verið virkur þátttakandi í umræðu um Evrópumál á Íslandi og veitt lesendum ítarlega greiningu á flóknum álitaefnum.
Með þessari umfjöllun heldur Morgunblaðið áfram að leggja sitt af mörkum til upplýstrar umræðu, þar sem dregin eru fram lykilatriði og spurningar sem skipta máli fyrir stefnumótun landsins til framtíðar. Árásir yfirvalda á málfrelsi Morgunblaðsins eru dæmi um þann styrk, umsvif og árangur sem Morgunblaðið hefur í þjóðfélagsumræðunni á Íslandi.
Umræðurnar snúast um Ísland
