Íslenska Píkuveldið og Íris hin orðljóta

og karlmannahatrið í Íslenskri nútímamálsorðabók Árnastofnunar

Mér er oft legið á hálsi fyrir að vera orðljót og kjaftfor. Ég tel mig vera hvorugt. Alls ekki orðljóta og það er munur á að vera kjaftfor og kjarnyrtur. Oft er þörf, en nú, sérstaklega á þessum síðustu og verstu tímum íslenska Píkuveldisins, er nauðsyn að vera kjarnyrtur.

Og hér kem ég að kjarna málsins. Mér skilst að það fari sérstaklega fyrir brjóstið (kannski ætti ég að segja bringuna, því orðið “brjóst” gæti verið móðgandi á Íslandi (Unicorniu)) á fólki að ég skuli ekki kalla núverandi ríkisstjórn Íslands “valkyrjustjórnina” heldur kalla þær og íslensk stjórnvöld “íslenska Píkuveldið.”

Ég kalla Ísland Píkuveldi vegna þess að því er stjórnað af kvenfólki sem komst í allar helstu valdastöður þjóðarinnar —ekki vegna þess þær höfðu nokkra hæfileika til að verðskulda stöðurnar, heldur —vegna þess að þær hafa… píkur. Kvenkyns kynfæri. Reyndar eiga þessar kvensur ekki skilið að ég kalli þær píkur; það er of gott orð handa þeim:

Íslenska orðið “píka” er dregið af danska orðinu “pige,” sem þýðir “stúlka,” eins og sjá má af ofangreindri tilvitnun í íslenska orðabók Menningarsjóðs (ég mæli með að þið farið í Góða hirðinn (síðast þegar ég var heima keypti ég að vísu allan lager þeirra af íslenskum orðabókum) eða á fornbókasölur og kaupið ykkur orðabækur útgefnar fyrir 2000). Orðið “píka” varð “ljótt” orð vegna þess—femínistarnir ættu að geta verið mér sammála um þetta—að það þótti óhætt að sammælast um að kynfæri kvenna (píkur) væru ógeðsleg og eitthvað ljótt. Svo orðið “píka” vitanlega umbreyttist í þessa skilgreiningu í netorðabók Árnastofnunar:

Ég veit ekki hvenær ritstjórar íslenskrar nútímamálsorðabókar ákváðu að ógilda skilgreiningar orðsins “píka” skv. orðabók Menningarsjóðs. En ef þið skoðið eftirfarandi orðaskilgreiningar takið þið ef til vill eftir munstri…

Kannski takið þið ekki eftir þessu, jafnvel þó ég hafi yfirstrikað með gulu… En greinilega eru ekki til “kerlingafífl” eða “kerlingafjandar” í íslensku, aðeins “karlfífl” og “karlfjandar.” Mér finnst þetta sýna að ritstjórum Íslenskrar nútímamálsorðabókar er ekki treystandi fyrir því gífurlega mikilvæga hlutverki að vera útverðir íslensks tungumáls.

Íris Erlingsdóttir
Höfundur er fjölmiðlafræðingur

Fara efst á síðu