Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur í leyni þrýst á samfélagsmiðla til að fela löglegt efni fyrir margar þing- og forsetakosningar í Evrópu. Ný skýrsla dómsmálanefndar Bandaríkjaþings (sjá að neðan) sýnir hvernig gagnrýni á innflytjendamál, ESB og stjórnmálaelítuna hefur verið kerfisbundið þögguð niður, á meðan aðeins einn samfélagsmiðill – X – þorði að segja nei. Skjölin sýna hversu langt ESB er tilbúið að ganga til að stjórna því sem þú getur sagt.
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur í leyni haft áhrif á samfélagsmiðla til að fela löglegt efni fyrir kosningar í Evrópu, þar á meðal í Hollandi árið 2023. Þetta kemur fram í innri skjölum sem dómsmálanefnd fulltrúadeildar Bandaríkjanna birti. Gagnrýnin á ESB, innflytjendamál, LGBTQ+ stefnu og félagslega elítuna var kerfisbundið merkt sem efni til að fjarlægja. Aðeins einn vettvangur X neitaði að hlýða ESB og var refsað með ofursektum til að koma fyrirtækinu á kné. Núna eru lögregluárásir og pólitískar ofsóknir hafnar gegn skrifstofum og starfsmönnum X í París.
Gagnrýnin þögguð niður fyrir kosningarnar
Fyrir hollensku þingkosningarnar árið 2023 var hollenska innanríkisráðuneytið tilnefnt sem traustur aðili með rétt til að óska eftir að efni á samfélagsmiðlum verði fjarlægt. Skjölin sýna að þetta átti við um færslur sem innihéldu:
- „Popúlísk“ sjónarmið
- Gagnrýni á stjórnvöld eða ESB
- Stjórnmálabrandara og memes
- Gagnrýni á íslam og fólksflutninga
- Færslur sem draga í efa stefnu LGBTQ+
Skýrslan sýnair að efni sem ekki braut gegn lögum en var talið „óþægilegt“ frá pólitísku sjónarhorni, gat verið eytt eða falið í straumum notenda, í sumum tilfellum aðeins nokkrum dögum fyrir kosningar.
Rannsókn Bandaríkjanna leiðir í ljós áhrif ESB
Dómsmálanefnd bandaríska þingsins hefur skoðað hvernig reglugerðir ESB, einkum lög um stafræna þjónustu (DSA), hafa verið notuð til að þrýsta á samfélagsmiðlafyrirtæki til að breyta alþjóðlegum reglum sínum. Niðurstaðan hefur verið sú að jafnvel færslur frá bandarískum notendum – þar á meðal réttar upplýsingar – hafa verið fjarlægðar til að uppfylla kröfur ESB.
Í skýrslunni „Ógnin við erlenda ritskoðun, II. hluti“ segir að frá árinu 2015 hafi framkvæmdastjórn ESB átt hundruð funda með samfélagsmiðlafyrirtækjum um hvaða efni á að vera leyfilegt. Þau hafa búið til ýmsa ramma, svo sem „Siðareglur um rangfærslur“ þar sem samfélagsmiðlarnir hafa verið hvattir til að draga úr útbreiðslu ákveðins efnis.
X, áður Twitter, var eini stóri vettvangurinn sem neitaði að samþykkja kröfur ESB. Fyrirtækið vildi ekki kynna nýjar reglur sem myndu takmarka pólitískt efni. Viðbrögð framkvæmdastjórnarinnar voru að sekta X um 120 milljónir evra – næstum sex prósent af heildartekjum fyrirtækisins. Stuttu síðar voru gerðar húsleitir á skrifstofum fyrirtækisins í París
Leggið niður ESB
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins lýsir þrýstingi sínum sem frjálsu samstarfi. En skýrslan sýnir að í reynd snerist það um að setja pólitískan þrýsting á fyrirtæki til að samþykkja reglur sem eru ekki lögbundnar, með hótunum um framtíðarlöggjöf ef þau gerðu það ekki.
Samkvæmt skýrslunni hefur ESB einnig unnið með fjölda manns í hópum aðgerðasinna og samtaka sem hafa fengu eigin rétt að meta „rangfærslur“ til að takmarka slíkt efni á netinu.
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur varið aðgerðir sínar með því að segjast vilja vernda fólk fyrir hatri og rangfærslum. En gagnrýnendur spyrja hvort það sé rétt að láta yfirþjóðlegt vald ákveða hvað megi segja í opinberri umræðu sem dregur úr málfrelsi. Eva Vlaardingerbroek skrifar á X, eftir að skjölin urðu opinber:
„Koma á ríkisstjórnum frá völdum og fella stofnanir ESB fyrir svona lagað. Lýðræðið er dautt. Leggið ESB niður núna.“
Hvað gerist næst?
Í skýrslunni er lagt til að Bandaríkin setji lög sem koma í veg fyrir að erlendir aðilar hafi áhrif á tjáningarfrelsið í landinu. Til lengri tíma litið er spurt hvernig vernda eigi tjáningarfrelsið á tímum þar sem tækni gerir yfirvöldum kleift að hafa áhrif í rauntíma á hvaða skoðanir fá að sjást og hverjar ekki.
Hér að neðan eru skrif Evu Vlaardingerbroek á X og þar fyrir neðan skýrsla dómsmálanefndar fulltrúadeildar Bandaríkjaþings um svindl Evrópusambandsins (á ensku):