Stokkhólmur – Svíar verða að búa sig undir langvarandi stríð sem gæti staðið í allt að þrjú ár. Þetta segir Mikael Frisell, yfirmaður sænsku almannavarnastofnunarinnar Myndigheten för samhällsskydd och beredskap (MSB), í nýrri viðvörun sem hefur vakið mikla umræðu í Svíþjóð.
Frisell segir að öryggisástandið í Evrópu hafi breyst verulega á undanförnum árum og að Svíar þurfi núna að undirbúa sig fyrir möguleika á langvarandi hernaðarátökum. Slík átök gætu haft djúpstæð áhrif á daglegt líf almennings, frá orkuframboði og matvælaframleiðslu til samgangna og heilbrigðisþjónustu.
„Við verðum að gera ráð fyrir að alvarleg kreppa eða jafnvel stríð geti staðið í allt að þrjú ár,“ hefur Frisell sagt í umræðunni um aukna viðbúnaðargetu Svíþjóðar.
Samfélagið allt þarf að undirbúa sig
Samkvæmt almannavarnayfirvöldum snýst undirbúningur ekki aðeins um herinn heldur einnig um allt samfélagið. Ríkisstjórnin vill að sveitarfélög, fyrirtæki og almenningur styrki viðbúnað sinn gagnvart hugsanlegum áföllum.
Í umræðunni hefur meðal annars verið bent á mikilvægi þess að heimili geti staðið af sér langvarandi truflanir á rafmagni, matvælaframboði og fjarskiptum. Slík viðbúnaðarhugsun hefur orðið sífellt meira áberandi í sænskri stefnumótun í kjölfar versnandi öryggisástands í Evrópu.
Svíþjóð hefur á undanförnum árum aukið áherslu á svokallaðar heildarvarnir – kerfi þar sem her, almannavarnir, atvinnulíf og almenningur vinna saman að því að tryggja að samfélagið geti staðist alvarleg áföll.
Svíþjóð hefur nýlega gengið í NATO, sem markar eitt stærsta stefnubreytingarskref í sænskri öryggisstefnu í áratugi. Inngangan í bandalagið hefur aukið áherslu á varnarmál og viðbúnað í landinu. Sænsk stjórnvöld hafa þegar aukið framlög til varnarmála verulega og ráðist í umfangsmiklar áætlanir um að efla bæði her og almannavarnir.
Umræða um ótta eða raunsæi
Viðvörunin um þriggja ára stríð hefur þó vakið miklar umræður. Sumir telja að slík skilaboð séu nauðsynleg til að undirbúa samfélagið fyrir raunverulegar hættur í breyttu öryggisumhverfi Evrópu. Aðrir óttast hins vegar að slíkar yfirlýsingar geti aukið ótta meðal almennings og ýtt undir aukna hervæðingu samfélagsins.
Hvað sem því líður virðist ljóst að sænsk stjórnvöld líta núna á viðbúnað gegn alvarlegum átökum sem eitt mikilvægasta verkefni næstu ára. Skilaboðin frá yfirmanni almannavarna eru skýr: Allt samfélagið þarf að vera tilbúið.