Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Nigel Farage eru tíðir gestir í martröðum utanríkisráðherrans.
Það var merkilegt að sjá útspil utanríkisráðherra Íslands í The Guardian 27. maí 2026, þar sem hún reynir að afla sér stuðnings á erlendri grund fyrir aðild Ísland að ESB. Ástæðan er sú að hún er orðin rökþrota og ekkert annað eftir en að flýja af hólmi og grípa til hræðsluáróðurs erlendis gagnvart heimamönnum sem er annt um landið sitt og auðlindir, fremst sjávarútveginn. Að vísa til Nigel Farage og flokks hans og Brexit sem því versta sem finnst í okkar heimshluta mun ekki verða málstað íslensku ríkisstjórnarinnar til framdráttar en sýnir hversu veruleikafirrtir íslenskir ráðherrar eru.
Samlíkingin við Brexit er út í hött, þar sem Ísland er ekki meðlimur í ESB. Úr hverju er Ísland að ganga? Af hverju er ráðherrann að draga Brexit inn í umræðu um aðild Íslands að ESB? Er þjóðinni ekki treystandi til að taka ákvörðun nema að hún falli að skoðun ráðherrans?
Með uppvakningu aðildarumsóknar Íslands 2009 – sem búið var að draga til baka og Ísland tekið af lista ESB yfir umsóknarríki, er komið nýtt atriði sem styður kenninguna: Einu sinni inn – aldrei út. Það er ekki einu sinni hægt að draga umsóknina til baka.
Öll vegferð vinstri ríkisstjórnar Íslands í þessu máli er klúður. Lögfræðingur í stjórnarfarsrétti á Íslandi, Logi Kjartansson, hefur bent á að tillaga utanríkisráðuneytisins um þjóðaratkvæðið skorti valdheimild samkvæmt lögum. Utanríkisráðherra hefur í ákafa sínum að koma Íslandi inn í ESB hrifsað til sín völd forsætisráðuneytisins sem hún hefur ekki umboð til hvorki samkvæmt stjórnarskrá né sérstökum forsetaúrskurði. Hitt er svo vitað mál að ríkisstjórnarflokkarnir gengu til kosninga með loforðið að ekki yrðu teknar upp viðræður við ESB á þessu kjörtímabili. Svikin eru mikil.
Stærsta blekking Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra Íslands er að fullyrða að boðaðar kosningar snúist ekki um aðild Íslands að ESB. Um hvað snúast þær þá? Að Ísland gerist meðlimur í Evrópuklúbbi Mikka Mús? Ríkisstjórn Íslands heldur því fram að kjósa eigi um hvort ríkisstjórnin hefji samningaumræður við Evrópusambandið til að athuga hvað sé í boði, hvað sé í pakkanum, rétt eins og verið sé að opna konfektpakka og hægt að velja bestu bitana. Blekkingin liggur í því að ríkisstjórnin dylur fyrir heimamönnum að reglur Lissabonsáttmálans um valdskiptingu aðildarríkja og Evrópusambandsins eru í gildi. Aðildarríki þurfa að uppfylla kröfur um valdaframsal til ESB til að geta orðið meðlimir í klúbbnum. Breyta þarf stjórnarskrá þeirra ríkja sem gerast meðlimir.
Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir embættismanna ESB til að útskýra þetta fyrir íslenskum ráðamönnum, þá neita þeir að upplýsa almenning um sannleikann. Þeir eru því sjálfir ábyrgir fyrir raunverulegri upplýsingaóreiðu um hvað þjóðaratkvæðið gengur út á.
Það hefur heldur aldrei gerst áður en Ísland sótti um aðild ár 2009 að rætt sé um að ESB-kosningar séu um eitthvað annað en aðildarumsókn að ESB. Í ESB kosningum annarra landa hefur spurningin verið hvort viðkomandi vilji ganga með eða ekki. Umræðan á Íslandi er því einstök að þessu leyti og sýnir bjölluatstilhneigingu þeirra sem hlaupa í breska fjölmiðla til að biðja andstæðinga Nigel Farage um að vorkenna sér.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er eins og forsætisráðherrann Kristrún Frostadóttir komnar inn á teppið í Brussel og hjá WEF í Davos. Kristrún Frostadóttir er í klúbbi Ungra alþjóðaleiðtoga og Þorgerður Katrín brosir framan í landsmenn í sjónvarpi og segist vera „ríkið!” Kannski gleymdi hún að bæta við „Og mátturinn og dýrðin að eilífu” eins og lofsöngurinn er til ESB.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefur á götunni hlotið heiðurstitilinn kúlulánadrottning og það ekki að ástæðulausu. Hún og eiginmaður hennar Kristján Arason komust hjá að greiða milljarða króna skuldir sem gufuðu upp í bankahruninu 2008. Á sama tíma misstu tugþúsundir Íslendinga aleigu sína og heimili. Hún varð að víkja úr sæti varaformanns Sjálfstæðisflokksins vegna málsins og stofnaði þá flokk með aðeins eitt mál á dagskrá: Að draga landið inn í ESB. Ekki fyrir löngu var hún kærð fyrir landráð vegna bókunar 35.
Kjósendur treysta ekki lengur – og það réttilega, stjórnmálamönnum sem segja ósatt. Hvorki á Íslandi né annars staðar. Að kenna Nigel Farage og gervigreind um að illa fari fyrir ESB-sinnum í boðaðri þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst 2026 er varnagli við ósigri ríkisstjórnarinnar. Íslendingar vilja ekki inn í ESB og þess vegna er látbragðsleikur settur á svið og sagt að kosningarnar snúist um eitthvað allt annað. Vonandi skilur breskur almenningur – og íslenskur, að utanríkisráðherrann okkar (flokkur hennar fékk undir 10% í síðustu skoðanakönnun) er ekki besti fulltrúi Íslands í hinum stóra heimi.