Fimmtíu ár frá lokum þorskastríðanna með samningi Íslendinga og Breta um 200 mílna fiskveiðilögsögu Íslands

Samsett mynd/FB/Morgunblaðið. Varðskipið Þór siglir hjá breskri freigátu.

Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Sjálfstæðisflokksins, skrifaði þessi orð í pistli nýlega:

Þann 1. júní 1976, fyrir fimmtíu árum, lauk þorskastríðunum með samningi Íslendinga og Breta um 200 mílna fiskveiðilögsögu Íslands.

Undirritun samningsins var sigur í löngum kafla sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar. Þetta var ekki einungis sigur fyrir sjómenn eða stjórnmálamenn, heldur fyrst og síðast sigur fyrir almenning þar sem framtíð Íslands réðist að miklu leyti af því hvort við hefðum sjálf forræði yfir auðlindum okkar.

Sjálfstæðisflokkurinn á ríka sögu í þessari baráttu. Bjarni Benediktsson eldri lýsti landhelgissamningnum 1961 sem einum merkasta stjórnmálasigri þjóðarinnar. Geir Hallgrímsson var forsætisráðherra þegar Bretar viðurkenndu 200 mílurnar árið 1976. Þá var stigið skref sem hefur reynst ein mikilvægasta forsenda velsældar okkar Íslendinga.

Í Morgunblaðinu um helgina rifjaði Halldór Nellett, sem var háseti á varðskipinu Baldri, upp þennan dag. Hann sagði að Íslendingar hefðu ekki barist til þess að gefa þetta frá sér síðar. „Við börðumst ekki til þess,“ sagði hann.

Þessi orð Halldórs eiga fullt erindi í umræðu dagsins í dag.

Þegar við ræðum um vegferð Íslands gagnvart Evrópusambandinu skiptir máli að muna hvað við höfum. Við ráðum sjálf okkar auðlindum og nýtingu þeirra, m.a. fiskimiðunum og orkunni.

Það væri glapræði að hefja vegferð inn í ríkjasamband þar sem við þyrftum að semja um að halda réttindum sem við höfum nú þegar. Utanríkisráðherra sagði sjálf á Alþingi árið 2009 að það hefði aldrei gerst hjá ESB að ríki þyrfti ekki að gefa eftir fullveldi að einhverju leyti við inngöngu í sambandið. Að sækja um aðild væri í sjálfu sér yfirlýsing um að menn væru reiðubúnir til slíks fullveldisafsals.

Við Sjálfstæðismenn erum ekki reiðubúnir í neitt slíkt. Við eigum ekki að setja forræði okkar yfir auðlindum þjóðarinnar á samningaborð og biðja síðan um undanþágur til að halda þeim rétti sem við höfum í dag.

Þeir sem komu á undan okkur börðust fyrir þessum rétti, ekki bara árum eða áratugum heldur öldum saman. Okkar verkefni er að varðveita hann.