Kosningarnar á sunnudaginn fjalla um þjóðlegt sjálfstæði gegn dýpri samruna, með afleiðingum langt út fyrir landamæri Ungverjalands.
Kosningarnar í Ungverjalandi á sunnudaginn snúast ekki aðeins um hver stjórnar landinu – þær snúast um hversu mikið vald Brussel fær til að beita gegn því. Þess vegna skiptir atkvæðagreiðslan máli langt út fyrir Búdapest. Í kjarna sínum er þetta bein kosning milli tveggja andstæðra póla í Evrópu, sem birtast í Viktor Orbán og Péter Magyar.
Orbán býður upp á fullvalda Ungverjaland, reiðubúið að halda áfram að takast á við Brussel og standa gegn miðstýringu og valdníðslu. Magyar býður upp á hið gagnstæða: endurkomu í pólitískan meginstraum ESB, nánara samstarf við Ursula von der Leyen og Ungverjaland sem er viljugra að fylgja stefnu evrópskra stofnana.
Að baki innanlandsátakanna er mun stærri barátta um völdin innan sjálfs ESB
Undanfarin ár hefur Ungverjaland orðið þrálátasta innri hindrun í vegferð Brussel. Stjórn Orbáns hefur tafið aðstoð við Úkraínu, stöðvað refsiaðgerðir, véfengt stefnu í innflytjendamálum og notað neitunarvaldið sem verkfæri til að setja þrýsting á Brussel.
Fyrir stuðningsmenn Orbáns hefur þetta gert Ungverjaland að einu af fáum löndum sem enn eru reiðubúin að veita andspyrnu gegn því sem þeir líta á sem sífellt miðstýrðara og ábyrgðarlausara kerfi. Orbán heldur því fram að Brussel hafi fjarlægst að vera samband þjóða sem eru í samstarfi hver við aðra og beiti í staðinn pólitískri valdníðslu til að hafa áhrif á innflytjendamál, orkumál, réttarkerfi og utanríkisstefnu.
Þessi rök eru að ná fótfestu utan Ungverjalands. Frá Róm til Bratislava – og meðal hluta stjórnmálastéttarinnar í Berlín og Vín – er Orbán talinn sönnun þess að enn sé hægt að veita Brussel mótstöðu innan frá.
Í hjarta átakanna er neitunarvaldið. Svo lengi sem Ungverjaland heldur því getur það tafið – eða stöðvað – ákvarðanir um refsiaðgerðir, stækkun og stofnanabreytingar. Þetta hefur aukið þrýsting frá stærri aðildarríkjum um að afnema einróma samþykktir og taka upp meirihlutakosningar í staðinn.
Þýskaland, Frakkland og framkvæmdastjórnin halda því fram að þetta sé nauðsynlegt til að stærra samband geti starfað. Fyrir gagnrýnendur er þetta skýr tilraun til að setja smærri ríki til hliðar og fjarlægja eina af síðustu raunverulegu hömlunum á vald Brussel.
Péter Magyar býður upp á skýra breytingu
Sem fyrrverandi innanhússmaður í Fidesz-kerfinu hefur Péter Magyar byggt kosningabaráttu sína á því að endurheimta tengslin við Brussel. Það myndi þýða að losað yrði um fryst ESB-fjárframlög, notkun neitunarvalds yrði hætt, aðstoð yrði veitt til áframhaldandi stríðsreksturs í Úkraínu og Ungverjaland ýtti fullveldinu til hliðar til að aðlagast störfum innan ramma framkvæmdastjórnarinnar.
Fyrir leiðtoga ESB er þetta skýrt aðdráttarafl. Ungverjaland myndi hætta að vera helsti innri andófsmaður sambandsins og breytast í samvinnuþýðan samstarfsaðila.
Því er erfitt að líta fram hjá því sem er í húfi á sunnudaginn
Ef Orbán sigrar mun Ungverjaland áfram vera eitt af fáum ríkjum sem eru reiðubúin að ögra Brussel – og þrýstingur á að draga úr neitunarvaldi ríkja mun líklega aukast.
Ef Magyar sigrar færist Ungverjaland aftur í takt við miðlæga stefnu ESB.
Þetta er ekki aðeins atkvæðagreiðsla um hver stjórnar Ungverjalandi. Þetta er próf á því hvort þjóðleg andstaða innan ESB hafi enn raunverulegt afl – eða hvort verið sé að ýta henni endanlega til hliðar.
(Byggt á grein spánska blaðamannsins Javier Villamor sem staðsettur er í Brussel í The European Conservative.)