Rússland slær núna til baka af fullum krafti gegn áætlun ESB um að gera upptækar eignir rússneska ríkisins og krefst 230 milljarða dollara í skaðabætur. Lögfræðileg gagnárás gæti haft alvarlegar afleiðingar fyrir Euroclear, Belgíu og fjárhagslegs trúverðugleika ESB. Alþjóða fjármálabarátta er hafin.
Tilraun ESB til að gera eignir rússneska ríkissjóðsins upptækar til að fjármagna stríðið í Úkraínu gæti brotlent í sögulegu lagalegu bakslagi. Seðlabanki Rússlands hefur höfðað mál gegn belgíska Euroclear og krefst 230 milljarða dollara í skaðabætur. Á sama tíma vara sérfræðingar við því að aðgerðir ESB gætu skapað alþjóðlegan fjármálaóstöðugleika, að sögn Reuters.
Málsókn hafin af Rússlands hálfu gegn Euroclear
Í öflugri lögfræðilegri gagnárás höfðar Seðlabanki Rússlands formlegt mál gegn Euroclear, belgísku verðbréfamiðstöðinni þar sem yfir 180 milljarðar evra í rússneskum ríkiseignum eru frystar. Krafan er gríðarleg: 18,2 billjónir rúblna – sem jafngildir um 230 milljörðum dollara, að sögn RT.
Málsóknin var höfðuð fyrir gerðardómi Moskvu og varðar bæði ólöglega frystingu og vanskil á vöxtum. Samkvæmt seðlabankanum er ákvörðun ESB um að nota rússneskar eignir sem veð fyrir lánum til Úkraínu bein brot á alþjóðalögum og eignarrétti. Kirill Dmitriev, yfirmaður fjárfestingarsjóðs RDIF í Rússlandi, skrifar á X:
„Búrókratar ESB halda áfram að gera mistök. Þeir vita að það er ólöglegt að nota rússneska varasjóði án samþykkis seðlabankans. Rússland mun vinna fyrir dómstólum og fá eignirnar til baka.“
Áætlun ESB mun hafa slæmar afleiðingar fyrir sambandið
Áætlun ESB er að nota vexti af frystum eignum til að taka ný lán fyrir Úkraínu. En samkvæmt Dmitriev og öðrum sérfræðingum er hætta á að þetta komi illa út fyrir ESB sjálft. Ef dómstólar dæma Rússlandi í hag gætu aðildarríki sambandsins verið neydd til að bæta upp tapið – með skattfé.
Dmitriev varar einnig við því að aðgerðin grafi undan öllu alþjóðlega varasjóðakerfinu, þar sem ríki hafa hingað til getað treyst því að eignir þeirra séu verndaðar jafnvel á átakatímum. Hann segir:
„Þetta er högg fyrir alþjóðlega varasjóðakerfið sem Bandaríkin hafa byggt upp.“
Hætta á alþjóða lagalegum átökum
Rússland hyggst nú höfða mál ekki aðeins í rússneskum dómstólum, heldur einnig í svo kölluðum „vinveittum lögsagnarumdæmum“ svo sem Kína, Sameinuðu arabísku furstadæmunum, Indlandi og Kasakstan. Þar má búast við meiri samúð með Rússum og sérstaklega þegar kemur að eignarrétti og fullveldi, að sögn RT.
Samkvæmt fleiri lagasérfræðingum eru aðgerðir ESB einstakar – aldrei áður hafa ríkiseignir verið frystar af þriðja aðildarríki og síðan notaðar til að fjármagna stríð í þriðja landi. Seðlabanki Svíþjóðar varaði við í skýrslu frá árinu 2024 að þetta gæti skapað „hættulegt fordæmi“ sem skaðar traust á öllu alþjóðlega fjármálakerfinu.
Eru vandamál ESB rétt að byrja?
Nú þegar lagaleið Rússlands hefur verið virkjuð og ferlið hafið gæti þetta verið upphafið að langtíma og alþjóðlegu lagalegu stríði. Ef dómstólar komast að þeirri niðurstöðu að eignirnar hafi verið frystar og notaðar ólöglega, bíða milljarða sektir, rotin pólitísk virðing og glatað traust á meðferð ESB á alþjóðlegum eignum.