Reiði innan ESB út í von der Leyen sem stundar eigin utanríkisstefnu án samráðs við aðildarríkin

Forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, Ursula von der Leyen, fær núna harða gagnrýni frá mörgum embættismönnum ESB. Gagnrýnin snýst um að hún hagi sér eins og utanríkisráðherra Evrópusambandsins – án þess að hafa fengið neitt slíkt umboð frá aðildarríkjunum.

Óánægjan fer vaxandi innan ESB eftir að Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnarinnar, hefur tekið sífellt virkari þátt í alþjóðamálum eins og í tengslum við stríðið milli Bandaríkjanna, Ísraels og Írans, að því er Politico greinir frá.

Fleiri evrópskar ríkisstjórnir brugðust við þegar hún hóf að hringja í leiðtoga í Miðausturlöndum og tjáði sig um átökin áður en ríki Evrópusambandsins höfðu einu sinni náð samkomulagi um sameiginlega afstöðu. Sendiherrar lýsa aðgerðum hennar sem tilraun framkvæmdastjórnar ESB til að færa meiri völd frá aðildarríkjunum yfir til Brussel. Franski Evrópuþingmaðurinn Nathalie Loiseau segir:

„Mér leið eins og ég væri með ofskynjun … þegar ég sá Ursula von der Leyen hringja í leiðtoga Persaflóaríkjanna. Hún gegnir engu diplómatísku embætti, talar án umboðs eða upplýsinga úr leyniþjónustugreiningum. Orð hennar hafa ekkert vægi umfram það að vera persónulegar yfirlýsingar hennar.“

Nathalie Loiseau. Foto: Wikipedia/ Teemo86/ CC BY-SA 4.0

Sniðgekk reglur ESB

Venjulega er það utanríkisfulltrúi Evrópusambandsins sem á að kalla saman aðildarríkin og móta afstöðu ESB gagnvart umheiminum. En samkvæmt fleiri embættismönnum tók von der Leyen fram fyrir hendur aðildarríkjanna og talaði eins og hún væri að koma fram fyrir hönd alls Evrópusambandsins. Auk þess hafa komið fram upplýsingar sem benda til vaxandi og sífellt harðari ágreinings milli hennar og utanríkisfulltrúa ESB, Kaja Kallas.

Háttsettur embættismaður ESB segir:

„Vandamálið er að forsetinn kemur fram með hugmyndir og bindur Evrópusambandið með einhverjum hætti án þess að hafa fyrst haft samráð við aðildarríkin. Hún segir hluti sem falla ekki innan hennar umboðs.“

Deilur um hver stjórnar ESB

Gagnrýnin kemur á sama tíma og mörg ESB-ríki eru orðin pirruð yfir því að framkvæmdastjórn ESB þrýstir á um enn frekari völd í utanríkismálum og hraðari stækkun Evrópusambandsins.

Samkvæmt embættismönnum gæti það skapað ástand, þar sem leiðtogar ESB tala fyrir hönd Evrópu án þess að aðildarríkin hafi fyrst fengið að láta afstöðu sína í ljós.

Framkvæmdastjórn ESB hafnar gagnrýninni. Talsmaður framkvæmdastjórnarinnar segir að samskipti við leiðtoga heimsins séu hluti af starfi forseta framkvæmdastjórnarinnar og að von der Leyen sýni „pólitískt forystuhlutverk“ í alþjóðamálum Evrópusambandsins.