Páll Vilhjálmsson í The European Conservative

Páll Vilhjálmsson heldur áfram að gera garðinn frægan með greinum í netmiðli íhaldsmanna í Evrópu The European Conservative.

Að þessu sinni skrifar hann grein um Nató 3.0 og Ísland.

Páll Vilhjálmsson skrifar:

Bandaríkin sjá fyrir sér uppstokkun á Nató. Elbridge Colby aðstoðarvarnarmálaráðherra Bandaríkjanna kynnti endurskipulag hernaðarbandalagsins á fundi í Brussel undir formerkjunum Nató 3.0. Umbreytingin felur í sér að Grænland og Ísland eru ekki með Nató-vörn heldur bandaríska. Þorgerður Katrín utanríkisráðherra var á fundinum í Brussel en hún skilur ekki hvað gerðist þar.

Í fyrri forsetatíð Trump 2017-2021 var krafist að Evrópa axlaði ábyrgð á eigin hervörn. Allt kalda stríðið 1946-1991 sáu Bandaríkin um að verja Evrópu gegn Sovétríkjunum og austurblokkinni. Evrópa sparaði sér hernaðarútgjöldin. Trump fékk framgengt á fyrri forsetatíð sinni að Evrópa hækkaði framlög til landvarna. 

Í haust kynnti Trump nýja þjóðaröryggisstefnu er leggur það verkefni fyrir Evrópu að sjá um eigin varnir og friðmælast við Rússland. Nató 3.0 útfærir þjóðaröryggisstefnuna þannig að Bandaríkin leggja Evrópu til kjarnorkuvopn í þágu fælingarmáttar. Evrópa skal á hinn bóginn ábyrgjast hefðbundnar landvarnir.

Colby aðstoðarvarnarmálaráðherra sagði í ræðunni að Nató 3.0 líktist upphaflegu útgáfu bandalagsins, 1.0. Sameiginlegar varnir og gagnkvæmar skuldbindingar um afmarkað viðfangsefni, að fæla Sovétríkin frá innrás í Vestur-Evrópu. Milliútgáfa Nató, 2.0, fór í leiðangra utan Nató. Það voru mistök.

Í ræðu sinni minnist Colby ekki einu orði á Grænland, sem Bandaríkin annars vegar og hins vegar Danmörku og ESB-Evrópu deila um forræðið yfir. En Colby segir kjarnasvæði þjóðaröryggismála Bandaríkjanna vera vesturhvelið. Grænland er á vesturhvelinu. Skilaboðin um að Evrópumenn einbeiti sér að sinni álfu og haldi ekki í leiðangra fjarri túnfætinum eru diplómatísk en skýr. Þegar aðstoðarráðherrann talar um að verja ,,bandaríska hagsmuni á vesturhveli” vísar hann bæði til Grænlands og Íslands.

Ræða Colby kippir stoðunum undan málflutningi Þorgerðar Katrínar utanríkisráðherra sem ímyndar sér að ,,varnarsamningur við ESB” sé valkostur Íslands í öryggis- og varnarmálum. Tvær ástæður eru fyrir því að ekkert verður af hernaðaruppbygginu ESB-Evrópu á Grænlandi og Íslandi. Í fyrsta lagi er ESB-Nató ekki í færum, hvorki hernaðarlega né fjárhagslega, að leggja í slíka uppbyggingu. Í öðru lagi, og sú ástæða er veigameiri, munu Bandaríkin ekki leyfa hernaðaruppbygginu Evrópudeildar Nató á norðurslóðum. Bandaríkin ætla sér forræði yfir Grænlandi. Líkur standa til að svo fari, þótt undanhald ESB-Evrópu verði klætt í diplómatískan búning. Að Viðreisnarráðherrann Þorgerður Katrín ætli sér að bjóða birginn markaðri þjóðaröryggisstefnu Bandaríkjanna er fáheyrt dómgreindarleysi.