Lokun Hormússunds: Evrópa myndar bandalag gegn Bandaríkjunum í staðinn fyrir Íran

Evrópa neitaði að senda skip til að knýja Íransher til að opna aftur Hormússund og myndar núna bandalag gegn Bandaríkjunum. (Mynd frá Defense Visual Information Distribution Service.)

Þegar Donald Trump forseti tilkynnti á Truth Social að bandaríski sjóherinn myndi setja upp hafnbann á „öll skip sem reyna að fara inn í eða út úr Hormússundi,“ fyrirskipaði hann einnig sjóhernum að stöðva skip sem hefðu greitt gjöld til Írans og að eyða sprengjum sem Íran hefði lagt í siglingaleiðina.

CENTCOM skýrði síðar raunverulegt umfang: hafnbannið á við um skip sem fara inn í eða út úr írönskum höfnum og strandsvæðum og hefur ekki áhrif á skip sem sigla um sundið til og frá höfnum utan Írans. Hafnbannið er því sjóhernaðarlegt viðskiptabann á íranska verslun, en ekki lokun sundsins fyrir alþjóðlega siglingu almennt.

Trump greip til aðgerðarinnar til að bregðast við „heimsfjárkúgun“ Írans en IRGC (Iranska byltingarvarðliðið) hefur komið á gjaldtökukerfi í sundinu. Stjórnin í Teheran sagði að skip yrðu að leggja fram skjöl, fá heimildarkóða og samþykkja fylgd IRGC í gegnum eina stýrða siglingaleið. Markmið Trump var að stöðva Íran í að hafa stjórn með sundinu.

Hvorki Bandaríkin né Ísrael eru háð olíu sem fer um Hormússund. Á heimsvísu eru Bandaríkin helsti framfylgjandi hafréttarsamnings Sameinuðu þjóðanna, (UNCLOS), og vilja viðhalda siglingafrelsi fyrir öll lönd. Beiðni Trumps um að Evrópa og aðrir bandamenn styðji bandarískar eftirlitsferðir til að tryggja siglingafrelsi í Hormússundi var hafnað.

Rök Evrópu voru að Bandaríkin hefðu gripið til einhliða aðgerða gegn Íran og gætu því ekki búist við stuðningi Evrópu. Afstaða Trumps er sú að Bandaríkin hafi varið trilljónum dollara til að verja Evrópu og halda siglingaleiðum opnum um allan heim í 70 ár og að sanngjarnt væri að biðja um gagnkvæmni.

Leiðtogar ESB ásaka hins vegar Trump um lokun Hormússunds og hunsa algjörlega þá staðreynd að það er Byltingarvarðlið Írans en ekki Bandaríkin sem hefur lokað sundinu.

Synjun þeirra um að hjálpa til við að opna það aftur er dæmigert fyrir áráttu ESB að skaða sitt eigið fólk, þar sem orkuöryggi Evrópu er í húfi en ekki Bandaríkjanna. Trumphatur ESB rekur Evrópuríki til að mynda bandalag til að vernda sundið gegn Bandaríkjunum frekar en gegn Íran.

Á sama tíma varaði IRGC við því að herskip sem nálguðust sundið yrðu meðhöndluð af hörku. Óljóst er hvort IRGC muni leyfa evrópskum skipum að mæta bandarískum skipum. Hvað sem því líður erum við núna í þeim furðulega heimi að ESB stillir sér upp við hliðina á Íran samtímis og Íranir hóta að sökkva evrópskum skipum.

Fjölmiðlar þegja um þjóðarmorð klerkastjórnarinnar á eigin landsmönnum

Vestrænir fjölmiðlar hafa einnig hætt að fjalla um þau voðaverk sem Byltingarvarðsveitin hefur framið, eins og aftökur þúsunda mótmælenda á þessu vopnahléstímabili. Fjölmiðlar virðast hafa gleymt því að undanfarin 47 ár hefur Teheran stutt þúsundir hryðjuverkaárása í gegnum IRGC og tengd samtök. Fjölmiðlar hafa einnig hætt að beina athyglinni að eldflauga- og drónaáætlun Írans sem núna ógnar alþjóðlegum siglingum.

Íran sett í forsæti SÞ fyrir kvenréttindi, afvopnunarmál og til að vinna gegn hryðjuverkum!

Heimurinn hunsar kúgun IRGC á konum, samkynhneigðum og minnihlutahópum og Sameinuðu þjóðirnar hafa tilnefnt Íran í nefnd sem sér um áætlanir og samhæfingu mannréttinda, afvopnun og forvarnir gegn hryðjuverkum. UN Watch greindi frá því að Bandaríkin hefðu verið eina aðildarríkið sem tók afstöðu gegn þessari ákvörðun.

Einig er hunsuð sú staðreynd að það er ólöglegt samkvæmt alþjóðalögum fyrir IRGC að taka gjald fyrir notkun Hormússunds. Þess í stað berjast þeir fyrir „rétti“ sínum til að kaupa olíu sem er undir refsiaðgerðum og greiða ólöglegt gjald til Teheran.

Viðbrögð Evrópu fela í sér verulega mótsögn. ESB hefur lögbundið bann við innflutningi á íranskri olíu, endursett með svokallaðri „snapback“ refsiaðgerð í ágúst 2025 af Frakklandi, Þýskalandi og Bretlandi, sem endurvirkjaði sex ályktanir Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna um kjarnorku- og eldflaugatækni, vopn, ferðabönn, frystingu eigna og bann við innflutningi, kaupum og flutningi á hráolíu og olíuafurðum.

Evrópsk skip mega ekki kaupa íranska hráolíu samkvæmt lögum ESB. Það siglingafrelsi sem Evrópa er að verja á því því ekki við um evrópska kaupendur heldur þriðju aðila, einkum asísk lönd, sem sigla um sundið án íhlutunar Bandaríkjanna.

Kanada, Ástralía og Nýja-Sjáland halda uppi svipuðum reglum, þar sem hvert ríki bannar þegnum sínum og fyrirtækjum að kaupa íranska olíu, og Nýja-Sjáland bætti við skyldubundnu skráningarkerfi fyrir viðskipti við Íran í febrúar 2026.

Friðarviðræður í Islamabad runnu út í sandinn eftir meira en 21 klukkustundar samningaviðræður. Varaforseti Vance, sem leiddi bandarísku sendinefndina, sagði að Íran hefði neitað að skuldbinda sig til að hætta við kjarnorkuáform sín.

Evrópa virðist hins vegar tilbúin núna til að þola bæði kjarnorkuáætlun Írans og lokun Hormússunds, einfaldlega vegna þess að Trump er að grípa til aðgerða til að leysa bæði vandamálin með því að fjarlægja Byltingarvarðliðið frá völdum.