Bandaríski herinn hefur hrundið af stað einni umfangsmestu hernaðaraðgerð í Mið-Austurlöndum í áratugi. Aðgerðin, sem ber heitið Söguleg reiði, Operation Epic Fury, beinist að hernaðarinnviðum Írans og er sögð hafa það markmið að draga verulega úr getu landsins til að ógna bandarískum herafla og bandamönnum á svæðinu.
Í kynningu á stöðu aðgerðarinnar sagði Brad Cooper aðmíráll, að umfang herliðsins væri sögulegt. Meira en 50 þúsund bandarískir hermenn taka þátt í aðgerðinni, auk um 200 orrustuþota, tveggja flugmóðurskipa og langdrægra sprengjuvéla.
Aðgerðin var fyrirskipuð af forseta Bandaríkjanna, Donald Trump, og miðar samkvæmt bandarískum stjórnvöldum að því að lama getu Iran til að ráðast á bandaríska hermenn, bandamenn og alþjóðlega siglingaleiðir.
Umfangsmiklar árásir fyrstu dagana
Samkvæmt upplýsingum frá upplýsingamiðstöð Bandaríkjahers, CENTCOM, þá hefur herinn þegar ráðist á nærri 2.000 skotmörk í Íran á fyrstu dögum aðgerðarinnar. Meira en 2.000 nákvæmnisvopn hafa verið notuð og fjöldi eldflauga, skotpalla og dróna eyðilagður.
Cooper sagði að fyrstu 24 klukkustundir aðgerðarinnar hefðu verið nærri tvöfalt umfangsmeiri en upphafsárásir Bandaríkjanna í Irak árið 2003. Bandarískar og ísraelskar hersveitir framkvæma nú árásir allan sólarhringinn úr lofti, frá sjó og landi, auk netárása.
Langdrægar sprengjuvélar hafa gegnt lykilhlutverki í árásunum. Samkvæmt CENTCOM hafa B-2 Spirit laumuflugvélar og B-1B Lancer sprengjuvélar ráðist á eldflaugaverksmiðjur og skotstöðvar djúpt inni í Íran. Einnig hefur verið staðfest að B-52 Stratofortress sprengjuvélar hafi ráðist á stjórnstöðvar eldflaugakerfa.
Skip og loftvarnir undir árás
Bandaríski herinn segist einnig hafa ráðist gegn írönskum herskipum. Samkvæmt upplýsingum frá CENTCOM hafa 17 írönsk herskip verið eyðilögð og einn starfshæfasti kafbátur landsins skemmst alvarlega.
Íran hefur lengi verið sakað um að ógna siglingum og orkuviðskiptum í Hormuzsundi. Cooper sagði að eftir árásirnar væru engin írönsk herskip lengur sjáanleg í Arabíska flóanum, Hormuzsundi eða Omansundi.
Samkvæmt bandarískum hernum hefur Íran svarað með umfangsmiklum eldflauga- og drónaárásum. Yfir 500 eldflaugum og meira en 2.000 drónum hefur verið skotið frá Íran, og segir Cooper að margar þeirra árása hafi beinst að borgaralegum svæðum.
Bandarísk yfirvöld halda því fram að hernaðargeta Írans sé að veikjast eftir því sem eldflaugakerfi landsins eru eyðilögð. Aðgerðin sé enn á byrjunarstigi og frekari herafli sé á leiðinni á svæðið.