Guðmundur Karl Snæbjörnsson læknir vill fá gögn sem skýra endurmat landlæknis á dánarvottorðum vegna Covid-19 bólusetninga

Guðmundur Karl Snæbjörnsson læknir og Helgi Örn Viggósson hugbúnaðarsérfræðingur hafa sent embætti landlæknis bréf, þar sem farið er fram á afhendingu gagna samkvæmt upplýsingalögum nr. 140/2012.

Er beiðnin á grundvelli endurmati embættis landlæknis á dánarvottorðum, þar sem COVID-19 bólusetning var tilgreind sem orsök eða meðverkandi þáttur sem síðar leiddu til breytinga á skráningu í dánarmeinaskrá.

Óskað er eftir upplýsingum svo sem minnisblöðum, vinnuskjölum, fundargerðum og öðrum tilfallandi gögnum vegna málsins.

Bréf til landlæknis

Dags.: 16. febrúar 2026

Efni: Krafa um afhendingu stjórnsýslugagna sem lágu til grundvallar endurmati og breytingum á skráningu dánarorsaka þar sem COVID-19 bólusetning var tilgreind

Með vísan til upplýsingalaga nr. 140/2012 er hér með formlega krafist afhendingar þeirra stjórnsýslugagna sem lágu til grundvallar endurmati Embættis landlæknis á dánarvottorðum þar sem COVID-19 bólusetning var tilgreind sem orsök eða meðverkandi þáttur, og sem síðar leiddu til breytinga á skráningu í dánarmeinaskrá.

Beiðnin byggir á augljósum almannahagsmunum. Málið hefur sætt umfangsmikilli og ítrekaðri fjölmiðlaumfjöllun þar sem Embætti landlæknis hefur sjálft komið að opinberri framsetningu og umfjöllun um niðurstöður og forsendur endurmatsins. Sú staða undirstrikar mikilvægi þess að ferlið, undirliggjandi gögn og faglegt orsakamatsferli liggi skýrt fyrir og séu rekjanleg. Málið varðar áreiðanleika skráningar dánarorsaka, faglegt sjálfstæði í klínísku mati og traust til ákvarðanatöku stjórnvalda á sviði lýðheilsu.

Embætti landlæknis birti opinberlega tilkynningu um að umrædd dánarorsakamál hefðu verið endurmetin og skráningu breytt. Með þeirri framsetningu liggur fyrir að formlegt ferli fór fram og að niðurstaðan byggðist á tilteknum gögnum og sérfræðilegu mati. Þar sem slíkt endurmat lá til grundvallar breytingu á skráningu dánarorsaka er eðlilegt, í þágu gagnsæis og faglegs rekjanleika, að upplýst verði hvaða tegundir gagna lágu til grundvallar mati þeirra og á hvaða læknisfræðilegu forsendum niðurstaðan var byggð. Gögn sem lágu til grundvallar slíkri niðurstöðu teljast stjórnsýslugögn í skilningi upplýsingalaga.

Í ljósi þess að ráðist var í sérstakt og ítarlegt endurmat á þessum tilteknu dánarorsakamálum vaknar einnig eðlileg spurning um samræmi í verklagi. Óskað er því jafnframt eftir að upplýst verði hvort sambærileg og jafn ítarleg endurskoðun hafi verið framkvæmd í öðrum tilvikum þar sem dánarorsök var skráð sem COVID-19, þar á meðal hjá bólusettum einstaklingum, og ef svo er, hvaða almennu verkferlar og faglegar forsendur giltu um slík mál.

Krafist er afhendingar eftirfarandi gagna:

1. Minnisblaða, vinnuskjala og innanhússamantekta sem unnin voru í tengslum við yfirferð og endurmat á umræddum dánarvottorðum.

2. Læknisfræðilegs rökstuðnings sem lá til grundvallar því að upphafleg skráning dánarorsaka var endurmetin og breytt í hverju tilviki fyrir sig, afhent í nafnlausu og ópersónugreinanlegu formi.

3. Fundargerða, minnisatriða og annarra gagna sem urðu til á fundum þar sem fjallað var um umrædd tilvik og tekin var afstaða til breytinga á skráningu dánarorsaka.

4. Samskipta milli Embættis landlæknis og þeirra lækna sem komu að upphaflegri skráningu dánarvottorða, að því marki sem þau teljast til stjórnsýslugagna.

5. Gagna um skipan, hlutverk og störf þeirra sérfræðinga eða sérfræðihópa sem komu að endurmatinu, þar með talið erindisbréfa, verkferla og skilgreiningar á faglegum forsendum matsins.

6. Allra gagna sem lágu til grundvallar þeirri niðurstöðu að bólusetning teldist ekki dánarorsök í umræddum tilvikum, þar á meðal hvaða klínísku, meinafræðilegu eða rannsóknartengdu forsendur voru lagðar til grundvallar orsakamati.

7. Upplýsinga um hvaða læknisfræðilegu gögn lágu fyrir í hverju tilviki, svo sem:

krufningargögn, ef til staðar voru
rannsóknarniðurstöður
PCR-niðurstöður eða aðrar greiningar sem teknar voru til greina við mat á dánarorsök.

8. Upplýsinga um tímasamhengi í hverju tilviki fyrir sig, í nafnlausu formi, þar á meðal:

dagsetningar allra COVID-19 bólusetninga og endurbólusetninga sem viðkomandi einstaklingur hafði fengið,
dagsetningu andláts,
hvernig tímalengd milli hverrar bólusetningar og andláts var metin í læknisfræðilegu orsakamati,
og hvernig þetta tímalega samhengi var vegið við endanlega niðurstöðu.

Óskað er eftir að gögnin verði afhent með afmáningu persónugreinanlegra upplýsinga eftir því sem nauðsynlegt er, en þannig að efnislegt innihald, faglegt mat og rökstuðningur haldist óskertur.

Þegar opinber niðurstaða felur í sér breytingu á upphaflegu klínísku mati um dánarorsök er sérstaklega mikilvægt að fyrir liggi skýr og rekjanleg gögn sem sýna hvaða forsendur lágu að baki endurmati. Slíkt er grundvallaratriði fyrir gagnsæi og heildstæði í skráningu dánarorsaka og opinberri ákvarðanatöku.

Óskað er eftir að beiðninni verði svarað svo fljótt sem unnt er og innan þeirra tímamarka sem mælt er fyrir um í upplýsingalögum nr. 140/2012, almennt innan 7 virkra daga og eigi síðar en 14 daga frá móttöku. Þar sem málið hefur þegar verið til ítarlegrar umfjöllunar og endurmats hjá embættinu er gert ráð fyrir að umbeðin gögn liggi fyrir. Verði engu að síður talin þörf á frestun er óskað eftir skriflegri tilkynningu innan upphaflegs frests, með skýrum rökstuðningi og tilgreindum nýjum skilafresti.

Opinber umfjöllun um málið: