Charles C.W. Cooke
National Review 10. desember, 2025
Það er tímabært að bölsótast út í Evrópu. Reyndar er það löngu tímabært, en það kemur að því að maður fær nóg. Dropinn sem fyllti mælinn var þegar Evrópusambandið tilkynnti að það ætlaði að kúga aðrar hundruð milljónir dollara eða svo út úr hinum gríðarlega afkastamikla bandaríska tæknigeira – og síðan héldu ráðamenn þessarar viðbjóðslegu stofnunar beint á samskiptamiðilinn sem þeir voru að kúga til að ausa árásum yfir Bandaríkin.
Sem fyrrverandi Breti sem nýtur þess að dvelja bæði í Frakklandi og á Ítalíu hef ég enga sérstaka ánægju af þessum skammaryrðum, en heiðarleiki krefst þess: Í sinni núverandi mynd er Evrópa fátækt, spillt, stirðnað, blóðsjúgandi útidyrasafn og stjórnendastétt hennar er full af óheiðarlegum, dramblátum, arðráns-sníkjudýrum og hrokagikkjum sem réttilega ættu að hafa læknast af öllum stórmennskubrjálæðistilburðum árið 1901. Evrópa árið 2025 er það sem heimsálfa myndi vera ef hún væri rekin af NPR (eða RÚV). Hún er bókavörður með hornspangargleraugu, sem hnýtir skammaryrðum í verkamennina fyrir utan safnið. Hún er háskóladeildarfundur, Vinstri-græn mótmæli, vettvangur fyrir fólk sem trúir því að orð skapi veruleikann. Það er engin ástæða fyrir okkur í Bandaríkjunum að láta lesa yfir okkur af talsmönnum jafn fáránlegs staðar og Evrópu.
Evrópa er fátækt, spillt, stirðnað, blóðsjúgandi útidyrasafn og stjórnendastétt hennar er full af óheiðarlegum, dramblátum, arðráns-sníkjudýrum og hrokagikkjum.
Verra er hversu sjálfsumglöð og óforskömmuð þessi yfirlestrarkeppni er. Ef Bandaríkjamenn gagnrýna Evrópubúa rignir yfir þá athugasemdum frá hrokafullum montrössum, fullum af óverðskulduðu sjálfshóli. Þessu má ekki rugla saman við stolt; þetta er frekar sérstæður, neikvæður, varnarháttur sem snýst síður um óverðskuldaða jákvæða kosti ræðumannsins en meira um þá djúpu sannfæringu að sama hverjir gallar hans eru, þá er hann a.m.k. ekki þú. Þetta er semsagt nútíma-evrópska kreddan – „A,m.k. erum við ekki Bandaríkjamenn“ – og eins og með margar kreddur er hún ónæm fyrir mótbárum, hvað þá staðreyndum.
Hvað með hinn risastóran mun á vergri landsframleiðslu Bandaríkjanna og Evrópu síðan 2008? A.m.k. erum við ekki Bandaríkjamenn. Hvað með lélega frammistöðu evrópskra fyrirtækja miðað við þau bandarísku? A.m.k. erum við ekki Bandaríkjamenn. Hvað með gjána í vergri landsframleiðslu á mann milli Evrópu og Bandaríkjanna, eða þá gríðarlegu yfirburði sem Bandaríkjamenn hafa á sviðum líftækni, orku og háþróuðum hálfleiðurum eða þá staðreynd að ef flest Evrópuríki gengju í Bandaríkin myndu lífskjör íbúanna vera lægri lífskjör en Mississippibúa, eða að meðal-Evrópubúi er sex sinnum líklegri til að deyja úr kulda eða hita en Bandaríkjamenn af völdum skotvopna eða að flest Evrópuríki eru ófær um að beita hernaðarmætti á nytsaman hátt? A.m.k. erum við ekki Bandaríkjamenn.
Evrópubúar eru ófærir um að horfast í augu við eigin hnignun og afturför.
Hvers vegna segja Evrópubúar sér þetta? Vegna þess að ef þeir gerðu það ekki, yrðu þeir að horfast í augu við eigin hnignun og afturför og það krefst sjálfsskoðunar sem þeir einfaldlega eru ófærir um. Álitsgerðir hvaða Eurokrata sem er um Bandaríkin eru fullar af gjörsamlega fáránlegum lýsingum á lífinu hér: vísindi eru hunsuð fyrir hjátrú; enginn kann að lesa eða skrifa; aðeins milljarðamæringar komast inn á sjúkrahús; enginn getur farið út í matvörubúð án þess að vera skotinn af glæpagengjum; eini matarvalkosturinn er McDonald’s; og vegna þess að við njótum ekki góðviljaðrar leiðsagnar ESB-ritskoðara, vöðum við í villu og svíma Kóranbrennandi ofstækismanna – en okkur hefur samt, þrátt fyrir allt þetta, einhvern veginn tekist að verða ríkasta, voldugasta og eftirsóttasta þjóð mannkynssögunnar.
Ásamt þessum ofskynjunum eru rökleysur og afsakanir: hinn lélegi hagvöxtur Evrópu er endurskilgreindur sem „sjálfbærni“. Ritskoðun Eurokratanna á öllum sem þeim eru ósammála er afgreidd með þeirri fullyrðingu að öll orðræða sem saksótt er fyrir, sé í raun ekki hægt að skilgreina sem “málfrelsi.” refsað Fátækt fólk hefur tileinkað sér „heilbrigt lífsjafnvægi“; stjórn skrifræðisins er „háþróað lýðræði“; yfirumsjón með öllu og öllum er „stjórnun á samfélagsátökum.” En fyndnast af öllu er sennilega fullyrðingin um að allir gagnrýnendur Evrópu og stjórnvalda hennar séu í raun „öfga hægri“ og jafnvel starfi fyrir Pútín – undarleg ásökun frá leiðtogum álfu sem í 80 ár hefur dvalið undir dyggum verndarvæng bandarísks hervalds.
Evrópa er gjörsamlega snarrugluð af ranghugmyndum um eigin stöðu, mikilvægi, eðli og sess í heiminum.
Ég er rithöfundur, ekki stjórnmálamaður, og mér er því frjálst að vera eins dónalegur og ég vil um hvað sem mér sýnist. Með tilliti til landpólitískra hagsmuna mæli ég ekki með því að þeir sem ráða ríkjum hér í Bandaríkjunum endurtaki mín orð á þennan hátt eða í þessum tón. En ég vona að þeir geri sér grein fyrir vandamálinu, sem er það að Evrópa – svæði sem hagsmunir Vesturlanda krefjast að sé nytsamur bandamaður – er orðin gjörsamlega snarrugluð af ranghugmyndum um eigin stöðu, mikilvægi, eðli og sess í heiminum, og nema henni sé sagt “nei” af yfirdrottnurum sínum – afdráttarlaust, aftur og aftur, sama um hve það móðgar hana – er ólíklegt að hún muni læknast af ranghugmyndasýkinni.
Charles C.W. Cooke er fréttamaður fyrir National Review
Íris Erlingsdóttir fjölmiðlafræðingur þýddi