ESB vill ekki að ríkisborgarar ESB hafi aðgang að gervigreind Elon Musks, Grok. Það er tilgangur rannsóknar sem hófst á mánudaginn á því hvort xAI, fyrirtækið á bak við Grok, hafi brotið gegn lögum ESB um stafræna þjónustu Digital Services Act, DSA.
Opinber ástæða rannsóknarinnar er sú að Grok, sem er aðgengilegt í gegnum X (áður Twitter), getur búið til kynferðislegar myndir og myndbönd af raunverulegu fólki án samþykkis þeirra. Framkvæmdastjórn ESB mun rannsaka hvort X hafi uppfyllt kröfur ESB um vernd notenda þegar Grok var settur inn í undirliggjandi reiknirit samfélagsmiðilsins. Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnarinnar, skrifaði í yfirlýsingu:
„Við munum ekki afhenda tæknifyrirtækjum samþykki okkar og né vernd barna svo þau geti misnotað sér það og hagnast á því. Skaðinn sem ólöglegar myndir valda er mjög raunverulegur.“
Rannsókn ESB fer af stað skömmu eftir að breska ríkisstjórnin, undir forystu Keir Starmer forsætisráðherra, hóf árásir á frelsi X. Þegar er verið að rannsaka X á mörgum stöðum samkvæmt lögum ESB um stafræna þjónustu og var X sektað um 120 milljónir evra í desember fyrir „skort á gagnsæi.“ Sektin gæti numið sex prósentum af árlegum alþjóðlegum tekjum X.
Í janúar var möguleiki Grok á að búa til myndir takmarkaður, í fyrstu með því að takmarka notkun við áskrift. Framkvæmdastjórnin sagði þá að hún myndi meta hvort breytingarnar sem gerðar voru á Grok væru nægjanlegar. Embættismenn ESB töldu breytingarnar ófullnægjandi og eftir það var gripið til frekari aðgerða.
Líkar ekki við Elon Musk
Fyrir viku síðan tilkynnti xAI að það hefði gripið til tæknilegra ráðstafana til að stöðva meðferð mynda og myndbanda sem sýna raunverulegt fólk í kynferðislegum aðstæðum, en það dugir ekki fyrir framkvæmdastjórn Evrópusambandsins. Blaðamaðurinn Henrik Alexandersson frá 5 July Foundation bendir á:
„Nú eru til margar mismunandi þjónustur fyrir myndagerð studdar með gervigreind sem leyfa fólki að gera það sama og ESB gagnrýnir Grok fyrir, bæði á netinu og í formi sjálfstæðra forrita sem notendur geta keyrt á eigin tölvum. En framkvæmdastjórn Evrópusambandsins virðist ekki hafa áhuga á því.
Það er erfitt að komast hjá gruni um að Grok fái sérstaka meðhöndlun miðað við aðra – ekki síst vegna þess að eigandi þess er stjórnmálalega umdeildur innan ESB. Sem rímar illa við hugmyndina um opið og frjálst samfélag þar sem mismunandi hugmyndir geta mæst og tekist á.“
Aftur má spyrja hvort stjórnmálamenn ESB skilji hvað þeir eru að gera, skrifar Alexandersson, og telur að það að banna Grok á Evrópumarkaðinn væri högg gegn frjálsri upplýsinga- og þekkingaröflun bara vegna þess að þeim líkar ekki við Elon Musk.
„En nú vill ESB stöðva einn af þessum gervigreindarmiðlum. Það pirrar mig virkilega. Þeir vilja takmarka fjölbreytni upplýsinga. Þeir vilja takmarka aðgang okkar að staðreyndum og þekkingu. Þeir vilja gera okkur erfiðara að finna heimildir. Þetta er algjörlega einræðislegt að eðlisfari.“
Í þessu samhengi er vert að taka fram að Grok er talið eitt af fáum gervigreindarverkfærum sem ekki er matað með pólitískum rétttrúnaði sem skekkir upplýsingar um pólitísk viðkvæm málefni.