Breska ríkisstjórnin fyrirskipar núna eyðingu gagna í stærsta dómasafni landsins sem myndi eyða upplýsingum um fjölmenningarlegu glæpahópana. Gagnrýnendur vara við því að viðkvæm sönnunargögn gætu horfið og að hylming ríkisins nái nýjum hæðum. Núna eru vaxandi kröfur um að stöðva það sem lýst er sem beinni árás á gagnsæi.
Breska dómsmálaráðuneytið hefur ákveðið að stærsta stafræna sakamálasafni landsins skuli eytt. Ákvörðunin hefur sætt harðri gagnrýni frá blaðamönnum, lögfræðingum og stjórnarandstöðunni sem vara við því að gagnsæi réttarkerfisins sé í hættu á að skerðast verulega. Þetta á ekki síst við um kynferðislegt ofbeldi skipulagðra hópa karla af pakistönskum uppruna gegn hvítum breskum stúlkum að því The Telegraph greinir frá.
Courtsdesk stofnað til að efla réttarfarið – núna á að eyða öllu gagnagrunninn
Óháða netsíðan Courtsdesk hefur fengið fyrirmæli frá dómsmálaráðuneytinu um að eyða gagnagrunni sínum. Courtsdesk var sett á laggirnar sem tilraunaverkefni árið 2020 og var formlega samþykkt árið eftir af þáverandi dómsmálaráðherra, Chris Philp. Markmiðið var að veita blaðamönnum betri aðgang að upplýsingum um sakamál og önnur dómsmál.
Síðan þá hafa yfir 1.500 blaðamenn frá 39 fjölmiðlum notað kerfið. Samkvæmt fyrirtækinu leiddu gögn þeirra í ljós verulega galla: 1,6 milljónir sakamála höfðu verið höfðuð án þess að fjölmiðlar fengu að vita um þau fyrirfram og gögn dómstólanna voru aðeins nákvæm í 4,2% tilfella.
Enda Leahy, forstjóri Courtsdesk, segir um ákvörðunina:
„Við sköpuðum eina kerfið sem gat í raun sýnt, hvað var að gerast í breskum dómstólum. Skrár HMCTS sýna að þeir geta það ekki – skrár þeirra voru nákvæmar í einungis 4,2% tilfella; 1,6 milljónir mála voru tekin fyrir án þess að fjölmiðlum hefði verið tilkynnt neitt fyrirfram. Við skrifuðum 16 sinnum og báðum um viðræður. Í síðustu viku fengum við svar: Eyðið öllu. Ef stjórnvöld hefðu áhuga á opnu réttarfari, myndu þau taka þátt í viðræðum.“
Upplýsingar um kynferðisglæpahópa í hættu
Mikið af áberandi uppljóstrunum um kynferðisglæpahópa, þar sem hópar karla oft af pakistönskum uppruna misnotuðu stúlkur á kerfisbundinn hátt, voru einungis mögulegar vegna þess efnis sem Courtsdesk hafði undir höndum og gerði aðgengilegt fyrir blaðamenn.
Hættan við eyðingu gagnanna er að sögn gagnrýnenda sú, að mikilvægar upplýsingar hverfa bæði um sjálfa glæpina og hvernig bresk yfirvöld hafa ýtt málum á undan sér eða vísvitandi kosið að grípa ekki til aðgerða. Neil O’Brien, þingmaður Íhaldsflokksins, segir:
„Hneykslið með kynferðisglæpahópana varð að sprengju, þegar fólk gat lesið dómsskjölin. Fyrir Verkamannaflokkinn vakir því aðeins einn hlutur: Að gera almenningi erfiðara að nálgast dómsskjöl.“
Katie Lam, skuggaráðherra innanríkismála, bætti við:
„Til að vita sannleikann um kynferðisglæpahópana, þá þurfum við aðgang að dómsskjölum á öllum stigum. Leyndarmenningin í mörgum stofnunum okkar hjálpaði til við að hylma yfir þessi glæpi frá upphafi. Almenningur á skilið að vita sannleikann.“
Það er vel skjalfest og þjóðlegt hneyksli að verulegur hluti þessara kynferðisglæpa var framinn í bæjum eins og Rotherham, Telford og Rochdale, þar sem sveitarfélög og lögregla hafa verið gagnrýnd fyrir að horfa fram hjá glæpunum – að hluta til af ótta við að vera sökuð um kynþáttafordóma.
Ríkisstjórnin vitnar í gagnavernd – en engin óháð endurskoðun leyfð
Dómsmálaráðuneytið heldur því fram að ákvörðunin sé vegna tilraunar, þar sem viðkvæmum upplýsingum eins og heimilisföngum og fæðingardögum var deilt af gervigreindarfyrirtæki. Courtsdesk hefur óskað eftir endurskoðun Persónuverndarstofnunar en engin slík endurskoðun hefur enn verið hafin.
Margir sérfræðingar telja að röksemdafærslan um gagnavernd sé notuð sem afsökun til að komast hjá eftirliti. Gagnrýnin er skýr: þetta snýst ekki um friðhelgi einkalífs – þetta snýst um stjórn á upplýsingum.
Undirskriftasöfnun krefst gagnsæis – 100.000 Bretar hafa skrifað undir
Lögfræðingurinn Daniel ShenSmith hefur hafið undirskriftasöfnun ásamt þingmanninum Rupert Lowe sem þegar hefur safnað yfir 100.000 undirskriftum. Það þýðir að breska þingið verður að taka málið til meðferðar.
Auknar áhyggjur af gagnsæi í framtíðinni
Ákvörðunin um að eyða skjalasafni Courtsdesk vekur upp víðtækari áhyggjur af framtíðinni: Hvernig munu borgarar geta metið starfsemi réttarkerfisins ef upplýsingar hverfa eftir á? Hvernig er hægt að grandskoða framtíðar lagaleg hneykslismál ef jafnvel blaðamenn mega ekki vita hvað gerist í dómssölum landsins?
Elon Musk lýsti róttækum eðli þessara áætlana í færslu á X:
„Bretland er orðið versta martröð Orwells.“