Réttarríki – eða bara alls ekki

Logi Kjartansson lögmaður hefur starfað í mörg ár innan íslenska stjórnskipunarkerfisins og þar af sem lögmaður stjórnarráðsins í nokkur ár. Hann þekkir því stjórnskipunarlög sem segja mætti að væru sérgrein hans vegna fyrri starfa.

Morgunblaðið birti grein eftir Loga um lögmæti boðaðrar atkvæðagreiðslu vegna ESB sem vakið hefur athygli. Greinina skrifaði Logi eftir að hann hafði sent Alþingi niðurstöðu yfirferðar sinnar á stjórnsýslulögum og athöfnum ríkisstjórnarinnar, aðallega utanríkisráðherrans, varðandi boðaða þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB 29. ágúst næst komandi.

Niðurstöður athugunar Loga Kjartanssonar eru vægast sagt sláandi og hljóta að vera vekjaraklukka fyrir alla sem vinna að stjórnskipun íslenska lýðveldisins.

Niðurstaða Loga er sú að utanríkisráðherra hafi ekki vald samkvæmt forsetaúrskurði og stjórnarskrá til að fara fram með mál sem er á borði forsætisráðherra og forsætisráðuneytisins. Þar hafi Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir tekið sér vald annars ráðuneytis sem hún er ekki bær til samkvæmt lögum.

Slíkur er hamagangurinn að keyrt er áfram án þess að hyggja að lögum „í samræmi við þær frumskyldur sem í því sambandi hafa frá fornu fari verið viðurkenndar og gildandi taldar” að sögn Logi Kjartanssonar.

Logi spyr: „Eða er í lagi að leyfa hér það sem nánast mætti þá nefna stjórnarfarslegan anarkisma (ríkisvaldsvirkjað stjórnleysi)?”

Í viðtalinu útskýrir Logi Kjartansson að framkvæmdavaldið er bundið lögum sem grundvallast á 15. grein stjórnarskrárinnar. Þessa hefur ekki verið gætt í þingsályktunartillögu utanríkisráðherra um fyrirhugaða atkvæðagreiðslu um aðild Íslands að ESB.

Logi segir að þingið hefði í raun aldrei átt að taka við tillögunni í upphafi vegna þess að utanríkisráðuneytið og ríkisstjórnin hafi ekki fylgt gildandi lögum. Alþingismenn hafa hér mikilvægu hlutverki að gegna að fylgjast með framkvæmdavaldinu og að starfað sé samkvæmt lögum.

Það eru því miður rýr meðmæli með þeim löglærðu þingmönnum sem sæti eiga á alþingi að hafa í andvaraleysi hleypt tillögunni inn á þing.

Til að laga mistökin verður þingið að vísa tillögunni frá og forsætisráðuneytið sem hefur lagaskyldu að sjá um málið að leggja það fram að nýju.

Þeim mun alvarlegra er málið, þegar þess er gætt að um er að ræða boðaða atkvæðagreiðslu um vegferð sem hefur það að markmiði að Ísland verði aðili að Evrópusambandinu með tilheyrandi framsali ríkisvalds á svið löggjafans, dómsvalds og framkvæmdavalds og gjörbreytir stjórnarskrá lýðveldisins.


You may also like

Síða 14 af 14