Fyrir nokkrum vikum voru starfsmenn sænsku útlendingastofnunarinnar upplýstir um hvernig meðhöndla ætti mál sem varða hælisleitendur með tengsl við hryðjuverkasamtökin Íslamska ríkið. Samkvæmt nýju leiðbeiningunum hefur fólk með tengsl við Íslamska ríkið í Sýrlandi „ástæðu til að óttast að verða ofsótt.“ Á sama tíma er talið að kristnir menn hafi ekki eins mikla þörf fyrir vernd.
Það var í byrjun janúar sem upplýsingar með nýju leiðbeiningunum voru sendar til starfsfólks hjá stofnuninni. Í þeim segir að fólk með aðild að Íslamska ríkinu í Sýrlandi getur talist hafa þörf fyrir vernd og til að geta neitað þeim um það verður Útlendingastofnun að geta sannað að viðkomandi hafi framið stríðsglæpi sem talið er ómögulegt. Þetta stingur bæði í augu og eyru manns með eðlilega lögfræðivitund, segir starfsmaður stofnunarinnar sem Göteborgs-Posten hefur talað við.
Í vinnugögnunum segir að „fyrir einstaklinga með raunveruleg tengsl við Íslamska ríkið (ÍSIS) skal sérstaklega gaumgæfilega skoða bæði þörfina fyrir vernd og mögulegar ástæður fyrir útilokun.“ Vinnugögn Útlendingastofnunarinnar byggja á skjali sem hælisleitendastofnun ESB, EUAA, gaf út í desember.
Samkvæmt EUAA eru tengsl við ÍSIS „stjórnmálaleg auðkenni sem í sjálfu sér geta veitt rétt til stöðu flóttamanns.“ Þar er einnig áréttað að einstaklingar með tengsl við ÍSIS hafa verið skotmörk Kúrdaforseta Sýrlensku lýðræðissveitanna (SDF) og öryggisþjónustu bráðabirgðastjórnarinnar (GSS) í Damaskus. Mat EUAA er ekki bindandi en flest lönd fylgja því.
Hneyksli
Starfsmaður hjá sænsku útlendingastofnuninni telur það hneykslanlegt að hryðjuverkasamtökin séu sérstaklega nafngreind í skjölunum:
„Í reynd þýðir þetta að allar konur og börn fá verndarstöðu. Einstaka gæti verið neitað. En við útilokum sjaldan börn og konur. Ef engar sannanir eru fyrir stríðsglæpum getur jafnvel fólk með raunveruleg tengsl við IS fengið vernd.“
Annar starfsmaður vitnar um að margir hafi brugðist við valinu að gera hryðjuverkamenn ÍSIS verðuga verndar og bendir á að hægt hefði einfaldlega verið að skrifa að einstaklingsbundið mat færi fram í hverju einstöku máli.
„Ég er ekki viss um að nokkur hafi nokkurn tíma komið til Svíþjóðar eða annarra ESB-landa sem hefur nefnt tengsl við hryðjuverkasveitir ÍSIS sem ástæðu fyrir vernd. Það er það sem gerir þetta svo undarlegt að þetta skuli vera tekið með í þessum skrifum.“
Ekki „rökstuddur ótti um ofsóknir“ kristinna manna
Samtímis og verið er að mæra hryðjuverkamenn Íslamska ríkisins með því að gera þátttöku þeirra í heilögu stríðs sem ástæðu fyrir hæli, þá gerir EUAA einnig nýtt mat á kristnum mönnum í Sýrlandi. Þar kemur nú fram að aðeins í „undantekningartilvikum“ megi líta svo á að kristnir hafi „rökstuddan ótta við ofsóknir.“
Einn starfsmaður telur að það hefði ekki átt að taka það fram að kristnir menn „þurfi almennt ekki á vernd að halda.“ Hann telur að það að lyfta fram kristnum sérstaklega sem ekki verðuga verndar sé jafn fáránlegt og að lyfta fram hryðjuverkamönnum sem tengjast Íslamska ríkisins sem verðuga verndar.