Mestu fyrirtækjagjaldþrot í 20 ár í Þýskalandi – hátt orkuverð eykur enn frekar á örvæntingu

Double exposure creative hologram of unfinished super high-rise building and German flag. Describing the German real estate collapse, rising prices, financial turmoil, and inflation

Þýskaland hefur ekki séð fyrirtækjagjaldþrot ná svona háu stigi síðan 2005 sem er enn eitt áhyggjuefni fyrir stærsta hagkerfi Evrópu,samkvæmt Leibniz-stofnuninni fyrir efnahagsrannsóknir í Halle, IWH. Byggingariðnaður og smásala verða fyrir sífellt meiri þrýstingi í Þýskalandi, á meðan IWH varar einnig við viðvarandi háum fjölda gjaldþrota í náinni framtíð.

Fjöldi fyrirtækjagjaldþrota jókst á fyrsta ársfjórðungi og eru þau hæstu í 20 ár. Samkvæmt IWH fóru 4.573 sameignarfélög og hlutafélög í gjaldþrot á fyrstu þremur mánuðum ársins og fer sú tala fram úr þeim tölum sem sáust í fjármálakreppunni árið 2009. Síðast þegar tölurnar voru hærri var á þriðja ársfjórðungi 2005, þegar 4.771 gjaldþrot voru skráð, samkvæmt gögnum frá hagstofum.

Aukningin var sérstaklega mikil í mars, þar sem gjaldþrot voru 71 prósenti fleiri en í sama mánuði á árunum 2016 til 2019. Met voru einkum slegin í byggingargeiranum og í smásölu. Svæðisbundið urðu Bæjaraland, Baden-Württemberg og Norðurrín-Vestfalía verst úti.

Aukningin er fyrst og fremst bundin við smærri fyrirtæki. Af þeim sökum urðu færri starfsmenn fyrir áhrifum í mars en í febrúar. IWH gerir ekki ráð fyrir neinum skjótum bata, þar sem vísbendingar benda áfram til mikils fjölda gjaldþrota. „Það er mögulegt að mjög háar tölur frá mars muni endurtaka sig,“ sagði Steffen Müller, yfirmaður gjaldþrotarannsókna hjá IWH.

Á sama tíma og fyrirtækin standa frammi fyrir hratt vaxandi gjaldþrotum, þá versnar fjárhagsstaða Þýskalands og sveitarfélög og borgir slá ný met í skuldsetningu. Þessi staða takmarkar svigrúm stjórnvalda til að veita efnahagslega mótspyrnu í vaxanda fjármálakreppu.

17.604 gjaldþrot – sögulegt hámark á einu ári

Bylgja gjaldþrota jókst verulega undir lok árs 2025 og hafði áhrif á líf þúsunda starfsmanna. Samkvæmt Leibniz-stofnuninni fyrir efnahagsrannsóknir í Halle voru gjaldþrot þá í sögulegu hámarki, 17.604 gjaldþrot. Það jafngildir því að rúmlega 48 sameignar- og hlutafélög fara á hausinn á hverjum degi í Þýskalandi, samkvæmt dagblaðinu Bild.

Jonas Eckhardt, efnahagssérfræðingur hjá ráðgjafarfyrirtækinu Falkensteg, sagði við Bild fyrir aðeins þremur mánuðum að „þýska hagkerfið er ekki lengur bara að glíma við höfuðverk. Það er með hita. Það mun ekki breytast á næstunni.“

Með gríðarlegri hækkun orkuverðs hefur Þýskaland orðið fyrir auknum efnahagslegum þrýstingi á sama tíma og hagkerfið reynst afar veikt. Fyrr á þessu ári sagði kanslarinn Friedrich Merz að hlutar þýska hagkerfisins væru í „mjög alvarlegu ástandi.“ Í grein í Bloomberg er skýrt að um sé að ræða bílaiðnaðinn sem er sérstaklega illa á sig kominn. Stafar það að stórum hluta af samkeppni frá Kína sem er smám saman að knésetja þýsk fyrirtæki eins og miðillinn Remix News hefur fjallað ítarlega um.

Spurning um líf eða dauða evrópska bílaiðnaðarins

Þýskaland er ekki eina landið í Evrópu sem á í erfiðleikum. Í desember í fyrra fór franski forsetinn Emmanuel Macron til Kína til að biðja um aðstoð og sagði, samkvæmt Politico, að „evrópskur iðnaður stæði frammi fyrir ‘spurningu um líf eða dauða’.“

Samkvæmt Politico sagði Macron:

„Ég er að reyna að útskýra fyrir Kínverjum að viðskiptaafgangur þeirra sé ósjálfbær og að þeir séu að drepa sína eigin viðskiptavini, aðallega með því að flytja lítið inn frá okkur.“

Eftir að Evrópubúar kvörtuðu yfir því að Trump setti tolla á Kína og Evrópu, er Evrópusambandið að íhuga að beita sömu aðferð. Að minnsta kosti er það sú hótun sem Macron setti fram gagnvart Kína ef landið hættir ekki að stöðugt yfirgnæfa ESB í viðskiptum, útflutningi og nýsköpun.

Í kjölfar fundarins í Kína voru engir stórir viðskiptasamningar undirritaðir og varðandi flest lykilatriði segja greinendur að Macron hafi gengið tómhentur frá borði.