Halal sláturhús áberandi ábótavant í hreinlæti og meðferð dýra

Fréttin.is greinir frá því að nánast allt kindakjöt á Íslandi sé Halal slátrað og að múslímar sjá um lifandi blóðgun samkvæmt Kóraninum. Miðað við ástandið í Bretlandi þarf greinilega að fara fram rannsókn á Íslandi um hvað sé eiginlega í gangi og af hverju svona stór hluti slátrunarinnar fer samkvæmt Kóraninum. Ítarleg greining breska Telegraph sýnir að halal sláturhús sem slátra dýrum án deyfingar fá marktækt lægri skoðunareinkunn en önnur sláturhús. Gögn frá Matvælastofnun Bretlands (FSA) sýna að þessar stöðvar eru næstum þrisvar sinnum líklegri til að fá neikvæðar einkunnir fyrir hreinlæti og meðferð dýra.

Í Bretlandi er almenna reglan sú að öll dýr verða að vera deyfð fyrir slátrun, en undantekningar eru gerðar fyrir trúarlega slátrun samkvæmt múslímskum og gyðinglegum hefðum. Fyrir halal þýðir það að dýrin eru skorin á háls meðan þau eru enn með meðvitund, ef sláturhúsið fellur undir flokkinn „ekki deyfð.“ Það eru þessi sláturhús sem fjallað er um í úttekt Telegraph.

Greiningin, sem nær yfir eftirlit frá síðasta áratug, sýnir að 26,9% skoðana á sláturhúsum sem hafa leyfi til trúarlegrar slátrunar án deyfingar voru metin sem „nauðsynleg eða brýn úrbót.“ Samsvarandi tala fyrir önnur sláturhús var 10,2%. Algengir annmarkar eru meðal annars lélegt hreinlæti, hætta á mengun og alvarleg tilvik dýraníðs. Í einu tilviki var tilkynnt um að kjúklingum hefðu verið sparkað og kastað á gólfið. Í öðrum tilfellum er sagt að starfsfólk hafi ögrað dýrunum áður en þau voru aflífuð.

Endurtekin vandamál

Nokkur halal-staðir hafa verið valdir út vegna endurtekinna vandamála. Sláturhús í Birmingham, Roopyal Laham Halal Butchers, var ítrekað ávítað og sektað um 10.000 pund árið 2023 áður en því var lokað. T&S Abattoir var svipt leyfi sínu fyrr á þessu ári eftir að faldar myndavélar sýndu alvarleg brot, þar á meðal að líkamshlutar dýra voru fjarlægðir á meðan dýrin voru enn lifandi. Munir Bros Halal Poultry Ltd var sakfellt í mars eftir 20 ákærur um dýraníð.

Shazan Foods fékk slæma einkunn í meira en helmingi skoðana sinna og hefur áður valdið mikilli ólykt af „soðnum dauðum kjúklingum“ í Eye-samfélaginu. Sláturhúsið Higginshaw í Stór-Manchester var sektað fyrir 11 brot á matvælaöryggi og hefur ítrekað verið kallað eftir úrbótum. The Telegraph bendir á að aðeins eitt af trúarlegu sláturhúsunum í rannsókninni, kóser sláturhús í Manchester, hafi stöðugt fengið einkunnina „almennt fullnægjandi.“

Vaxandi umfang

Á sama tíma er umfang halal slátrunar án deyfingar að aukast. Nýjasta ársskýrsla FSA sýnir að 29% af sauðfé sem slátrað var sem halal árið 2024 voru ekki deyfð, samanborið við 22% tveimur árum áður. Fyrir kjúklinga er myndin önnur – þar kemur fram að 88% af halal slátrun sé framkvæmd með deyfingu.

Breska dýralæknafélagið leggur áherslu á að slátrun án deyfingar feli í sér mikla hættu á sársauka og streitu fyrir dýrin. Í efni Matvælaeftirlitsins (FSA) komu fram „meiri háttar“ eða „alvarleg“ vandamál í tengslum við mengunarhættu í meira en helmingi skoðana og í fimmtungi tilfella komu fram gallar varðandi þjáningar dýranna í tengslum við slátrun.

Fleiri aðilar í halal-iðnaðinum segja að túlka beri tölurnar með varúð. Dr. Amer Rashid frá Halal-vottunarsamtökunum heldur því fram að tölfræðin tengist margs konar frávikum, ekki bara velferð dýra. Hann kallar eftir betri menntun, meiri þjálfun og meiri rekstrarsamræmi í greininni. Annar fulltrúi greinarinnar, Saqib Mohammed frá Halal Food Information Centre UK, bendir á að strangari reglugerðir og minni arðsemi hafi leitt til færri sláturhúsa og minni fjárfestinga, sem gæti skýrt hvers vegna sumir standa sig verr í skoðunum.

Breska ríkisstjórnin segist kjósa að öll dýr séu deyfð fyrir slátrun, en að virða verði trúarleg réttindi. Defra-stofnunin segir að reglugerðirnar séu strangar og að brugðist sé tafarlaust við brotum. Matvælaeftirlitið í Bandaríkjunum (FSA) leggur áherslu á að fylgni sé almennt góð, þótt sum sláturhús séu ítrekað beðin um að bæta sig.

The Telegraph segir að aðeins 22 af 38 sláturhúsum sem voru skoðuð voru enn starfandi í síðustu skoðun og að trúarleg sláturhús fá áfram lélegri einkunn en aðrir í bransanum.

Fara efst á síðu