Forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, Ursula von der Leyen, er í afneitun um um afstöðu ESB til tjáningarfrelsis, skrifar Andrew Doyle. „Tjáningarfrelsi er grundvöllur sterks og líflegs lýðræðis okkar í Evrópu,“ sagði einræðisfrúin (sem bæði sektar X fyrir “upplýsingaóreiðu” meðan hún notar miðilinn til að dreifa ESB upplýsingaóreiðu) á X um um ferðabann Bandaríkjastjórnar á fimm andstæðinga tjáningarfrelsis, þ.á.m. Thierry Breton, fyrrum framkvæmdastjóra hjá ESB. „Við erum stolt af því. Við munum verja það. Því framkvæmdastjórn ESB er verndari gilda okkar.“
Vart er hægt að hugsa sér Orwellískari staðhæfingu, „Að halda því fram að ESB sé einhvers konar frelsisfánaberi er hlægilegt.” Hvað þá að segja að framkvæmdastjórn ESB sé „verndari okkar gilda“. Framkvæmdastjórn ESB – ókjörin klíka með óhugnanlega mikið vald – stjórnar ekki aðeins hvernig lög eru samin, heldur einnig hvort lagafrumvörp megi yfir höfuð leggja fyrir Evrópuþingið. Kjörnir fulltrúar í Evrópuþinginu mega samþykkja eða hafna nýjum lögum, en þeim er meinað það grundvallarhlutverk lýðræðisins að ráða löggjafardagskránni. Það vald er hjá von der Leyen og hennar ókjörnu, óábyrgu klíku.
ESB skríbentar nota sýndaryrði
Eins og allir einræðisvaldar stjórnar ESB tungumálinu til að forðast að segja sannleikann um raunveruleg markmið ESB. Orðið “ritskoðun” eða “censorship” finnst ekki í opinberum yfirlýsingum þeirra, þó ritskoðun og bönn á tjáningarfrelsi séu nákvæmlega það sem ESB berst fyrir. Í staðinn nota ESB skríbentar sýndaryrði eins og „efnisstjórnun“, „áhættuminnkun“, „skaðaminnkun“, „mótvægisaðgerðir gegn upplýsingaóreiðu“ og það sem e.t.v. er mest ógnvekjandi: „forvarnarupplýsingar“. Hér er ESB einræðiskvendið á „Lýðræðisráðstefnunni” í Kaupmannahöfn í maí 2024, þar sem hún hvetur til ritskoðunar og líkir tjáningarfrelsi við veiru sem þurfi að bólusetja gegn.
Í 11. gr. „Réttindasáttmála Evrópusambandsins“ um grundvallarréttindi er tjáningarfrelsi ætluð vernd. Við fyrstu sýn er textinn ótvíræður:
1. Sérhver maður hefur rétt til tjáningarfrelsis. Þessi réttur felur í sér frelsi til að hafa skoðanir og taka við og miðla upplýsingum og hugmyndum án truflana frá opinberu valdi og án tillits til landamæra.
2. Frelsi og margbreytileiki fjölmiðla skulu virt.
Virðist allt í lagi. En sáttmálanum var aldrei ætlað að ganga framar þeim skilyrðum sem þegar eru til staðar samkvæmt mannréttindalögum Evrópu. Það er ljóst í 52. grein, kafla 3:
„Að því leyti sem þessi sáttmáli inniheldur réttindi sem samsvara réttindum tryggðum í Mannréttindasáttmála Evrópu, skal merking og umfang þessara réttinda vera það sama og lagt er til í fyrrnefndum sáttmála.“
ESB einræðið skilgreinir hið óskilgreinanlega
Með öðrum orðum, tjáningarfrelsisverndin í 11. grein gengur ekki framar skilyrðum 10. greinar Mannréttindasáttmála Evrópu, heldur verður að samræmast þeim. Þar af leiðandi, þótt 11. greinin sjálf tilgreini engar takmarkanir, er hún sjálfkrafa túlkuð í samræmi við allar takmarkanir Mannréttindasáttmálans, sem fela í sér undantekningar frá tjáningarfrelsi ef þær eru „í þágu þjóðaröryggis, landhelgi eða almenningsöryggis, til að koma í veg fyrir óreiðu eða glæpi, til verndar heilsu eða siðgæði, til verndar orðspori eða réttindum annarra, til að koma í veg fyrir birtingu upplýsinga sem fengnar eru í trúnaði, eða til að viðhalda virðingu og óhlutdrægni dómsvaldsins.“
Til verndar “heilsu eða siðgæði”? Koma í veg fyrir “óreiðu eða glæpi”? Það má semsagt ritskoða “löglegt en skaðlegt” málfrelsi.
Með öðrum orðum, þótt sáttmáli ESB lofi fullkomnu tjáningarfrelsi, er raunveruleikinn allt annar.
Að hata ESB er refsiverður “hatursáróður”
Við skulum gera okkur grein fyrir hver raunveruleg staða ESB er varðandi tjáningarfrelsi. ESB skyldar aðildarríki til að gera „hatursáróður“ – hugtak sem það getur ekki skilgreint – refsiverðan. Það hótar samfélagsmiðlum miklum sektum, sem hvetja til ritskoðunar. Það hvetur þá til að fjarlægja „upplýsingaóreiðu” – það sem ESB álítur “upplýsingaóreiðu” eru yfirleitt mikilvægar upplýsingar að mati þeirra sem styðja málfrelsi – án þess að viðurkenna að það er einmitt ritskoðun. Sem sagt, sumt löglegt málfrelsi er „skaðlegt“ og á að takmarka eða banna.
Ef við getum sameinast um eina meginreglu, sama hverjar stjórnmálaskoðanir okkar eru, hlýtur hún að vera andstaða við ritskoðun. Enginn stjórnmálaflokkur getur komið hugmyndum sínum á framfæri án tjáningarfrelsis. Samt er fjöldi fólks, á vinstri og hægri væng stjórnmálanna og allsstaðar þar á milli, reiðubúinn að tala máli þessa einræðisveldis, á meðan þeirra „lið“ er við völd.
Við getum ekki treyst Evrópusambandinu fyrir tjáningarfrelsinu.