Eru afskipti erlendra aðila af kosningum ásættanleg þegar þau samræmast forgangsverkefnum ESB?

Blaðakonan Virag Gulyas skrifar grein í The European Conservative um íhlutun ESB gegnum þrýsting á samfélagsmiðla sem geta stjórnað því, hvað fær að sjást í flæðinu og hvað er grafið niður og sést ekki. Hún bendir á að alveg eins og á Íslandi er Facebook mikilvæg fréttaveita í Ungverjalandi. Meta hefur í höndum sér og stjórnar upplýsingaflæðinu með reikniritum sem forgangsraða þátttöku á þann hátt sem það vill.

Virag Gulyas skrifar „að í löndum eins og Ungverjalandi, þar sem Facebook er enn ríkjandi fréttaveita, geta jafnvel litlar breytingar á reikniritum haft óvenju mikil pólitísk áhrif.“ Hún greinir frá því að margar persónur í stjórnmálum eins og fv. forsætisráðherra Viktor Orbán, hafi verið kerfisbundið lækkaður í flæði og færslur hans færðar neðar í straumum notenda sem „minnkaði verulega útbreiðslu þeirra, jafnvel meðal eigin fylgjenda.“

Verulega hafi verið dregið úr Íhaldssömum röddum blaðamanna og fréttamanna, þar á meðal hennar eigin skrifum. Meta hafi margsinnis eytt reikning leiðtoga hægri flokksins Mi Hazánk sem núna hefur tilkynnt „að flokkurinn muni stefna Meta fyrir dómstól.“ Gulyas skrifar:

„Á sama tíma blómstruðu áhrifavaldar stjórnarandstöðunnar, sérstaklega Péter Magyar, nýkjörinn forsætisráðherra. Þegar Facebook var opnað á meðan kosningabaráttunni stóð réð efni þeirra ríkjum á vettvanginum. Útbreiðsluhlutfall Péter Magyar fór kerfisbundið fram úr útbreiðslu alþjóðlegra stórstjarna eins og Beyoncé eða Ronaldo. Færslur hans sköpuðu gagnvirkni sem var hvorki trúverðug né rökrétt fyrir eðlilega kosningabaráttu. Þetta bendir sterklega til reikniritafræðilegrar mögnunar, sem gerði skilaboðum hans kleift að ná langt út fyrir núverandi markhóp hans og inn í strauma notenda sem höfðu ekki leitað þeirra á virkan hátt.“

Sá sem stjórnar upplýsingastraumnum mótar umræðurnar

Þessi tegund íhlutunar er lúmsk en afar öflug. Hún skilur ekki eftir sig spor á kjördag. Svipaður vendipunktur átti sér stað í forsetakosningunum í Bandaríkjunum árið 2016, þegar í ljós kom að Cambridge Analytica hafði safnað gögnum frá tugum milljóna Facebook-notenda til að skapa grunn meðal annars fyrir auglýsingar.

Með tilkomu laga um stafræna þjónustu,DSA, setur Evrópusambandið sjálft beinan þrýsting á netrisana. Að auki viðurkenndu Ursula von der Leyen og Manfred Weber opinberlega hörku Evrópusambandsins í garð Orbáns og Ungverjalands og hvernig afturköllun ESB-fjármagns hafði skaðað hagkerfi tiltölulega lítils lands sem hefði óhjákvæmilega haft áhrif á niðurstöðu kosninganna. Gulyas skrifar:

„Við vissum þetta alla kosningabaráttuna. En alltaf þegar við lýstum áhyggjum af ójafnri meðferð ESB á Ungverjalandi vorum við strax sökuð um áróður.“

„Núverandi forysta ESB ýtti undir þá frásögn sem varð eitt sterkasta slagorð kosningabaráttu Péter Magyar: að Ungverjaland sé ekki lýðræði heldur í besta falli einræði og – í versta falli einræði.“