Farið með sprengjur til að eyðileggja flugvelli á Grænlandi
Það verður ekki af aumingjahætti ríkisstjórna granna okkar skafið. Alla vega ekki, þegar kemur að samskiptum við Bandaríkin. Út á við var þetta sagt vera æfing með bandamönnum innan NATO. En í reynd, þá var Danmörk að undirbúa sig fyrir að mæta hugsanlegri raunverulegri árás Bandaríkjanna á Grænland síðastliðinn vetur, samkvæmt heimildum danska ríkisútvarpsins, Danmarks Radio:
– Danskir hermenn voru í skyndi fluttir til Grænlands í janúar á þessu ári og höfðu með sér sprengiefni til að geta eyðilagt meðal annars flugbrautirnar í Nuuk og Kangerlussuaq. Tilgangurinn var að koma í veg fyrir að bandarískar herflugvélar gætu lent og sett hermenn á eyjuna, ef Donald Trump forseti hefði í versta falli ákveðið að taka Grænland með hervaldi. Með í för var einnig blóð úr dönskum blóðbönkum, svo hægt væri að veita særðum meðferð ef til átaka kæmi.
Þetta hefur DR eftir heimildum sem fjölmiðillinn hefur rætt við á undanförnu ári, þar á meðal lykilfólki innan dönsku ríkisstjórnarinnar, háttsetta herforingja og embættismenn, auk leyniþjónustuheimilda í Danmörku, Frakklandi og Þýskalandi.
Saman draga heimildirnar upp mynd af fordæmalausu ári og svefnlausum nóttum. Engin þeirra hefur þó haft áþreifanlegar njósnaupplýsingar um raunverulegar bandarískar árásaráætlanir á Grænland. Engu að síður óttuðust margir þeirra í janúar að hinn sögulega mikilvægi bandamaður, Bandaríkin, gæti ráðist á Grænland hvenær sem væri.
Danmörk tók frumkvæði að því að „leika leikinn“
Lykilpersónur í Frakklandi og Þýskalandi segja að Danmörk hafi fljótlega eftir að Donald Trump var kjörinn forseti, í byrjun árs 2025, leitað eftir pólitískum stuðningi til að standast vaxandi kröfur Bandaríkjanna um yfirráð yfir Grænlandi. Stuðnings var leitað í París, Berlín og einnig á Norðurlöndum. Markmiðið var að mynda evrópskt bandalag til varnar ríkjasambandinu.
Danmörk vildi annars vegar forðast stigmögnun gagnvart Bandaríkjunum, en hins vegar ekki gefa eftir fyrir hernaðarlegum yfirburðum þeirra ef til átaka kæmi. Franskur embættismaður segir að
„Pólitíska forystan, herinn og öryggiskerfið í Danmörku ákváðu að „leika leikinn.“
Mótviðbrögðin fólust í því að sýna sterka samstöðu Evrópusambandsins og auka sameiginlega hernaðarstarfsemi á Grænlandi. Franski heimildarmaðurinn sagði:
„Við vorum tilbúnir að gera nánast allt sem Danmörk bað um.“
Frakkland eitt og sér gat sent hundruð hermanna, auk flota- og loftstuðnings. Önnur ríki, þar á meðal Þýskaland, buðust einnig snemma til stuðnings. Háttsettur aðili í danska öryggiskerfinu segir:
„Þetta er ekki búið. Trump verður við völd í þrjú ár til viðbótar.“
Elítuhermenn sendir í skyndi
Daginn eftir Venesúela-aðgerð Bandaríkjanna minntist Trump á Grænland. Í kjölfarið var fyrst sendur forflokkur hermanna frá Danmörku, Frakklandi, Þýskalandi, Noregi og Svíþjóð til Nuuk og Kangerlussuaq. Skömmu síðar fylgdi stærri herafli, þar á meðal hermenn úr Drekaherdeildinni í Holstebro, sérsveitin Jægerkorpset ásamt fönskum fjallahermönnum.
Samtímis voru danskar F-35 orrustuþotur og franskt herskip send á Norður-Atlantshafið.
Markmiðið: að fæla Bandaríkin frá að gera árás á Grænland
Samkvæmt heimildum var markmiðið að hafa hermenn frá mörgum löndum á staðnum svo Bandaríkin þyrftu að fremja augljósa hernaðarlega árás ef þau ætluðu að taka Grænland. Það átti að fæla Bandaríkin frá því að reyna slíkt yfirleitt. Heimildarmaður innan danska varnarmálaráðuneytisins segir:
„Við höfum ekki verið í slíkri stöðu síðan í apríl 1940.“
Ólíkt seinni heimsstyrjöldinni var nú ákveðið að veita mótspyrnu ef til árásar kæmi. Danskir hermenn áttu að vera vopnaðir og tilbúnir til að berjast, og F-35 þoturnar voru einnig vopnaðar. Þetta þrátt fyrir að enginn gerði sér neinar vonir um að geta staðist bandaríska herinn. Háttsettur heimildarmaður hjá danska varnarmálaráðuneytinu segir:
„Markmiðið var að hækka kostnaðinn fyrir Bandaríkin. Þau þyrftu að fremja árás til að ná Grænlandi.“
Slík áætlun hefði getað leitt til átaka milli Danmerkur og helsta bandamanns hennar frá lokum síðari heimsstyrjaldar.