JAS 39 Gripen-orrustuþoturnar sem Svíþjóð íhugar að senda til Úkraínu eru ekki stærsta vandamálið, að mati öryggissérfræðingsins og fyrrverandi orrustuflugmannsins Ulf Gabrielsson. Eldflaugarnar sem Gripen-þoturnar geta borið ná allt til Moskvu og djúpt inn í Rússland. Þar felst hættan fyrir Svíþjóð.
Fyrirhugað er að setja fremur háþróað vopnakerfi í stríðsþoturnar, einkum þýskar langdrægar Taurus-eldflaugar, sem hann telur geta skapað alvarlega ógn fyrir sænskt öryggi. Gabrielsson vararvið því að sænsk vopnakerfi geti breytt áhættustöðu Svíþjóðar verulega. Um er að ræða allt að 36 Gripen-þotur sem sænska ríkisstjórnin hyggst gefa og selja Úkraínu. Hann segir:
„Þær eru engir eftirbátar. Þetta er langdrægar loftvarnareldflaugar sem geta skotið niður aðrar flugvélar í allt að tíu mílna fjarlægð, það er að segja hundrað kílómetra.“
Eldflaugarnar geta náð til Moskvu og djúpt inn í Rússland
Að sögn Ulf Gabrielsson myndi Taurus-eldflaugin skapa verulega ógn fyrir rússneskar flugvélar sem nú starfa að mestu óáreittar þegar þær skjóta eldflaugum og svifsprengjum á skotmörk í Úkraínu. Taurus-eldflaugarinnar ná meira en 500 kílómetra. Gabrielsson varar við:
„Gripen-þota getur varpað þessari eldflaug í úkraínskri lofthelgi og hún getur náð alla leið til Moskvu. Hún vegur 1.500 kíló, er með 500 kílóa sprengjuhaus úr TNT-sprengiefni og getur eyðilagt neðanjarðarbyrgi, brýr og skip.“
Hann leggur áherslu á að vopnin gætu reynst Úkraínu afar áhrifarík, en frá sænsku sjónarhorni sér hann verulega áhættu:
„Ef litið er til öryggis Svíþjóðar er þetta gríðarleg ógn fyrir okkur. Við verðum enn frekar forgangsskotmark og það sama gildir um sænska varnariðnaðinn, með SAAB í Linköping og SAAB Dynamics í Trollhättan sem framleiðir hluta fyrir Taurus-eldflaugina.“
Ummælin koma fram á sama tíma og sænska ríkisstjórnin og herinn rannsaka möguleika á umfangsmikilli afhendingu Gripen-stríðsflugvéla til Úkraínu. Svíþjóð hefur þegar stutt Úkraínu með margvíslegum vopnakerfum og skotfærum. Gert er ráð fyrir að ákvörðun um afhendingu flugvélanna og vopnabúnað þeirra liggi fyrir á næstunni.
Volodymyr Zelenskyy og Ulf Kristersson áttu nýjan fund 9. júní 2026 þar sem meðal annars var rætt um mögulega sölu Gripen til Úkraínu. Gabrielsson hefur áður gagnrýnt stefnu sænsku ríkisstjórnarinnar í öryggismálum og hefur varað við því að sífellt dýpri þátttaka Svíþjóðar í Úkraínustríðinu geti dregið landið inn í beina átök við Rússland.
Í öðru myndskeiði varar hann við því að sænskar vopnaverksmiðjur, til dæmis í Karlskoga, gætu orðið skotmörk rússneskra eldflauga ef sænskar þotur yrðu notaðar til árása djúpt inni í Rússlandi. Hann bendir á að Vladimir Putin hafi nýlega veitt rússneska hernum heimild til að ráðast á erlendar vopnaverksmiðjur sem framleiða vopn sem notuð eru gegn Rússlandi.
Á sama tíma hefur varnartmálaráðherra Svíþjóðar, Pål Jonson, gefið í skyn í viðtali við SVT að rússneskir ríkisborgarar sem kaupa sænskar fasteignir í nágrenni herstöðva í gegnum milliliði kunni að vera meiri öryggisógn við Svíþjóð en möguleg sending Gripen-stríðsflugvéla til Úkraínu.