Svíþjóð stendur staðfast á sínu gagnvart ESB sem ætlar að taka raforkuhagnað Svíþjóðar til sín og deila út til annarra ESB-ríkja. Sænska ríkisstjórnin stöðvar núna milljarðaverkefni með Danmörku eftir nýjar kröfur frá Brussel um hvernig eigi að ráðstafa sænskum flöskuhálstekjum. Deilan snýst um hver eigi peningana í sænska raforkukerfinu – Svíþjóð eða ESB.
Átökin milli Svíþjóðar og ESB um sænsku svo kallaðar flöskuhálstekjur harðna núna enn frekar. Sænska ríkisstjórnin sakar Brussel um að reyna að takmarka hvernig Svíþjóð noti milljarðaupphæðir úr raforkukerfinu í Svíþjóð sem eru peningar sem samkvæmt ríkisstjórninni eiga að fara til sænskra raforkunotenda, sænskrar raforkuframleiðslu og uppbyggingar sænska raforkukerfisins. Sem svar við kröfu Brussel, þá stöðvar Svíþjóð nú stórt strengjaverkefni til Danmerkur. Sænska ríkisstjórnin sendi frá sér fréttatilkynningu um málið og þar segir orku- og atvinnumálaráðherra Svíþjóðar Ebba Busch:
„ESB á ekki að fá raforkupeninga Svía. Brussel hlustar ekki á okkur eins og er. Þess vegna stöðvum við skipulagningu nýrra strengja fyrir raforkuútflutning.“
Deilan snýst um hvernig megi nota flöskuhálstekjurnar. Peningarnir verða til þegar raforkuverð er mismunandi milli raforkusvæða og rafmagn er flutt yfir raforkukerfið. Um áramót voru um 85 milljarðar sænskra króna á reikningi Svenska kraftnät.
Framkvæmdastjórn ESB vill stýra notkun peninganna með harðari hætti og forgangsraða sameiginlegum orkuverkefnum og uppbyggingu raforkuneta innan sambandsins. Svíþjóð krefst hins vegar meiri þjóðlegrar stjórnunar yfir peningunum.
Peningarnir eiga að gagnast Svíþjóð
Ríkisstjórnin vill geta notað flöskuhálstekjurnar til sænskra fjárfestinga, raforkustuðnings og stöðugrar raforkuframleiðslu eins og vatnsorku og kjarnorku. Ebba Busch segir í viðtali við Dagens Nyheter, DN:
„Það sem skiptir máli er að við vinnum þessa grundvallarbaráttu gegn ESB, að raforkupeningar sænskra viðskiptavina tilheyri Svíþjóð.“
Jafnframt er verkefnið Konti-Skan Connect – nýr rafstrengur milli Svíþjóðar og Danmerkur stöðvað sem átti að koma í stað eldri tenginga. Verkefnið er metið á marga milljarða króna og hefur verið forgangsverkefni ESB.
Ný deila eftir fyrri sigur Svía
Fyrr á þessu ári tókst Svíþjóð að stöðva áform ESB um að taka 25 prósent af flöskuhálstekjum aðildarríkjanna til sameiginlegra verkefna. En í áframhaldandi samningaviðræðum hefur ný deila komið upp um hvernig megi nota peningana innanlands.
„Það eru tillögur á borðinu sem eru óásættanlegar fyrir Svíþjóð“ segir Busch. Ríkisstjórnin telur að stefna ESB geti dregið úr möguleikum Svíþjóðar til að styrkja eigið raforkukerfi á sama tíma og raforkunotendur beri nú þegar kostnaðinn í formi hárra gjalda og raforkuverðs.