ESB opnar fyrir að haldleggja og selja farm úr rússneskum skipum – á sama tíma og Svíþjóð vill afhenda Úkraínu skipið Caffa. Nú svarar Vladimír Pútín með sömu meginreglu: taki Evrópusambandið rússneskar eignir geta evrópsk skip átt von á samsvarandi aðgerðum.
Vladimír Pútín Rússlandsforseti greindi á miðvikudag frá því hvernig Moskva hyggst bregðast við ef evrópsk ríki halda áfram að leggja hald á rússnesk kaupskip og eignir þeirra. Yfirlýsingin kom fram á meðan Kyrrahafsfloti Rússlands stóð fyrir æfingum undan Sakhalín, að því er sænski miðillinn Frihetsnytt greinir frá.
– Við sjáum að stjórnvöld í sumum ríkjum reyna, í trássi við alþjóðlegan siglingarétt, að takmarka ferðir skipa í eigu okkar atvinnuaðila, friðsamlegra skipa vil ég undirstrika. Og nýlega datt mönnum í hug sá möguleiki að leggja hald á skip okkar og selja þær eignir sem rænt hefur verið frá okkur.
ESB gengur lengra
Bakgrunnurinn er 21. refsiaðgerðapakki ESB gegn Rússlandi. Samkvæmt Meduza veitir hann aðildarríkjunum heimild til að selja meðal annars olíu, olíuafurðir og korn sem lagt hefur verið hald á úr skipum sem ESB telur til rússneska „skuggaflotans“.
Svíþjóð er þegar í miðju deilunnar. Skipið Caffa var stöðvað undan Trelleborg og samkvæmt úrskurði sænskra dómstóla er hægt að afhenda það Úkraínu, sem heldur því fram að skipið hafi flutt korn frá landsvæði í Úkraínu sem er undir stjórn Rússa.
Yfirvöld Rússlands svara samkvæmt sömu meginreglu
Frá sjónarhóli Rússlands eru skilaboðin einföld: ef ESB telur sig geta lagt hald á rússneskar eignir verða aðildarríki sambandsins að gera ráð fyrir samsvarandi viðbrögðum. Pútín lýsir haldlagningu og sölu í kjölfarið sem „sjóránum og ráni“.
– Ef farið verður að framkvæma þetta í reynd neyðumst við til að svara í sömu mynt.
Röksemdafærslan byggist þannig á gagnkvæmni fremur en því að Rússland boði einhliða nýjar haldlagningar skipa. Pútín herðir jafnframt viðvörunina með því að segja að viðbrögð Rússa þurfi ekki að eiga sér stað á sömu hafsvæðum og rússnesk skip eru stöðvuð.
– Þar sem við sjálfir teljum það nauðsynlegt og viðeigandi, hvar sem er, þar á meðal á ábyrgðarsvæði Kyrrahafsflotans.
Kaupskip verða næsta átakamálið
Að sögn Pútíns hefur rússneska varnarmálaráðuneytið þegar fengið fyrirmæli vegna þróunarinnar. Yfirmaður Kyrrahafsflotans, Viktor Liina, sagði jafnframt að flotinn hefði bolmagn til að skoða og kyrrsetja skip frá ríkjum sem Moskva skilgreinir sem „óvinveitt“.
Þróunin gæti því leitt til keðju haldlagninga og gagnhaldlagninga þar sem borgaraleg kaupskip dragast sífellt dýpra inn í átökin.
Þar sem Svíþjóð hefur skorið sig úr með því að fara um borð í og leggja hald á rússnesk skip sem sökuð eru um að tilheyra „skuggaflotanum“ og smygla farmi frá hernumdum svæðum á eftir að koma í ljós hvort Rússar muni beina sjónum sínum að sænskum skipum. Þegar Expressen fjallar um málið er miðillinn á þeirri línu að Svíþjóð hafi ögrað Pútín og talar í fyrirsögn um „reiði Pútíns í garð Svíþjóðar“.