Hannes Hólmsteinn Gissurarson skrifaði grein um Þorgerði Katgrínu Gunnarsdóttur í The Conservative fyrr á árinu. Þjóðólfur bað gervigreindina að þýða greinina:
Mörgum Íslendingum til mikillar gremju hefur utanríkisráðherra landsins, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, ákveðið að Ísland gerist aðili að máli því sem Suður-Afríka hefur höfðað gegn Ísrael fyrir Alþjóðadómstólnum í Haag, þar sem Ísrael er sakað um þjóðarmorð á Gaza. Ekkert annað Norðurlandanna hefur gerst aðili að málinu. Meðal þeirra ríkja sem það hafa gert eru hins vegar Alsír, Kína, Kúba, Venesúela og Simbabve, ríki sem þekkt eru fyrir ítrekuð mannréttindabrot. Bandaríkin hafa tekið afstöðu með Ísrael gegn málshöfðuninni.
Ásökunin um þjóðarmorð er tilhæfulaus og dómstóllinn hefur ekki lögsögu í málinu, enda er hlutverk hans að leysa úr ágreiningi milli ríkja. Það veldur hins vegar áhyggjum að Ísland skuli segja skilið við hefðbundna bandamenn sína, ekki aðeins hin Norðurlöndin heldur einnig Bandaríkin.
Ein af hornsteinum íslenskrar utanríkisstefnu hefur verið náið samstarf við Bandaríkin, sem tryggðu öryggi Íslands með varnarsamningnum frá 1951. Með ákvörðun sinni, sem tekin var án samráðs, stofnar Þorgerður að óþörfu sambandi Íslands við mikilvægasta og öflugasta bandamann landsins í hættu.
Íslendingar bera ekki ættarnöfn. Nafnið Þorgerður Gunnarsdóttir merkir einfaldlega að hún heitir Þorgerður og er dóttir Gunnars.
Hver er Þorgerður?
Þorgerður á sér nokkuð sérstæðan feril. Hún fæddist árið 1965 og giftist atvinnumanninum í handknattleik, Kristjáni Arasyni. Frá árinu 1985 bjó hún ásamt honum erlendis. Hjónin sneru aftur til Íslands árið 1991 með nokkurt fé sem Kristján hafði aflað.
Þorgerður lauk lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1993 og var kjörin á Alþingi fyrir hinn frjálslynda íhaldsflokk Sjálfstæðisflokkinn árið 1999. Há, ljóshærð og glæsileg virðist hún nánast hafa stigið beint út úr Íslendingasögunum, sem eru fullar af viljasterkum konum.
Ég sagði henni eitt sinn að ef ég gerði kvikmynd eftir þekktustu Íslendingasögunni, Brennu-Njáls sögu, myndi ég velja hana í hlutverk Hallgerðar, hinnar deilugjörnu eiginkonu einnar af helstu söguhetjunum.
Eiginmaður hennar, Kristján, fékk starf sem bankastjóri, fyrst hjá Íslandsbanka og síðar Kaupþingi. Hann og Þorgerður urðu meðal stærstu einkahluthafa Kaupþings, sem þá var stærsti banki Íslands.
Þorgerður gegn Davíð
Undir forystu Davíðs Oddssonar, forsætisráðherra árin 1991–2004, var íslenskt efnahagslíf gert frjálslegra. Lífeyrissjóðakerfið var endurbætt og varð eitt hið öflugasta í heimi. Jafnframt var hið arðbæra kerfi framseljanlegra einstaklingskvóta í sjávarútvegi styrkt.
Þannig varð til mikið nýtt fjármagn. Vegna hins góða orðspors sem Ísland naut í kjölfar umbóta Davíðs gátu nýlega einkavæddir bankarnir jafnframt aflað sér nær ótakmarkaðs lánsfjár erlendis. Þeir uxu hratt á árunum 2003–2005.
Davíð var hins vegar ósáttur við það sem hann taldi vera græðgi sumra bankamanna. Í mjög umtalaðri aðgerð lokaði hann persónulegum bankareikningi sínum hjá Kaupþingi haustið 2003. Þorgerður, sem hafði tekið við ráðherraembætti vorið 2003, tók afstöðu með andstæðingum Davíðs í viðskiptalífinu.
Þorgerður selur hlutabréf
Davíð hætti í stjórnmálum og varð seðlabankastjóri haustið 2005. Hann áttaði sig fljótlega á því að bankarnir, þar á meðal Kaupþing, höfðu vaxið langt umfram það sem Seðlabanki Íslands og ríkissjóður gætu staðið undir ef lausafjárkreppa skylli á. Bankarnir gætu fallið.
Þegar Davíð lýsti þessari skoðun á einkafundi með Þorgerði 26. september 2007 mótmælti hún harðlega. Þorgerður hafði þá gegnt embætti varaformanns Sjálfstæðisflokksins frá árinu 2005.
Skömmu síðar sótti eiginmaður hennar um undanþágu frá þeim reglum sem giltu um starfsmenn Kaupþings, svo að þau hjónin gætu flutt stærstan hluta skuldbindinga sinna yfir í einkahlutafélag.
Í alþjóðlegu lausafjárkreppunni á árunum 2007–2009 rættust viðvaranir Davíðs. Hinn 30. september 2008 óskaði hann eftir fundi með ríkisstjórninni til að vara við því að bankarnir væru að falla.
Þorgerður mótmælti aftur harðlega. Sama dag seldu hún og eiginmaður hennar hins vegar í kyrrþey þau hlutabréf í Kaupþingi sem þau gátu losað sig við. Bankinn féll nokkrum dögum síðar.
Þorgerður verður utanríkisráðherra
Orðspor Þorgerðar beið hnekki við bankahrunið og hún hvarf um tíma úr stjórnmálum. Vorið 2016 sóttist hún eftir starfi framkvæmdastjóra Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi.
Daginn eftir að henni var hafnað gekk hún til liðs við Viðreisn, sem hafði klofið sig frá Sjálfstæðisflokknum til að berjast fyrir tveimur málum: verulegri skattahækkun á sjávarútvegsfyrirtæki og aðild Íslands að Evrópusambandinu.
Hún varð formaður flokksins árið 2017. Eftir að Viðreisn náði góðum árangri í kosningunum 2024 myndaði hún ríkisstjórn með Samfylkingunni og hinum popúlíska Flokki fólksins og varð utanríkisráðherra.
Ferill Þorgerðar talar sínu máli. Því miður talar hún fyrir hönd Íslands.
Hannes H. Gissurarson
prófessor emeritus