Kaja Kallas, utanríkismálastjóri ESB, sætir harðri gagnrýni í pistli í þýska dagblaðinu Berliner Zeitung. Þegar leiðtogar Finnlands og Noregs ræddu við Vladimír Pútín í síðustu viku kom hún hvergi við sögu og pistlahöfundur spyr til hvers Evrópa þurfi eiginlega á henni að halda.
Pistillinn er eftir blaðamanninn Nicolas Butylin og birtist á fimmtudag. Fyrirsögnin er „Mestu ráðningarmistök í sögu ESB: Hvað gerir Kaja Kallas eiginlega?“ og í innganginum er spurt: „Til hvers þarf Evrópa eiginlega á henni að halda?“
Tilefnið er símtal á þriðjudag í síðustu viku, þegar Alexander Stubb Finnlandsforseti og Jonas Gahr Støre, forsætisráðherra Noregs, ræddu við Pútín. Samkvæmt pistlinum átti samtalið að taka 20 mínútur en stóð í eina og hálfa klukkustund.
Butylin byrjar pistilinn á að spyrja hvað Kallas hafi eiginlega verið að gera þennan dag. Hún hafi að minnsta kosti ekki tekið þátt í mikilvægasta símtali síðustu mánaða, skrifar hann. Samkvæmt pistlinum hefur verið velt upp hvort Pútín hafi haldið sögufyrirlestur eða hvort raunverulegar viðræður um Úkraínu hafi farið fram. Stubb og Støre lýstu samtalinu sjálfir sem opnu og efnisríku.
Kvaðst myndu svara ef Pútín hringdi
Að sögn Butylins kom Kallas hvergi nærri, hvorki sem þátttakandi né með skilaboðum sem komið var á framfæri. Það þrátt fyrir að hún hefði rúmum sex vikum áður sagt við finnska ríkisútvarpið Yle að hún myndi svara ef Pútín eða Sergei Lavrov utanríkisráðherra hringdi.
„En enginn í Moskvu, Washington eða Peking hefur áhuga á fyrrverandi forsætisráðherra Eistlands og núverandi embættismanni ESB,“ skrifar Butylin.
Til bakgrunns má nefna að Kallas hefur átt erfitt með að fá tvíhliða fundi með Marco Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna. Bandaríska utanríkisráðuneytið aflýsti fyrirhuguðum fundi í Washington í febrúar 2025 með skömmum fyrirvara og vísaði til þess að tímasetningin hentaði ekki, samkvæmt eistneska ríkisútvarpinu ERR.
Í nóvember 2025 sögðu tveir embættismenn Politico að Rubio hefði hafnað tvíhliða fundum með henni. Henni hefur heldur ekki tekist að koma á tvíhliða fundi með Sergei Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, á sama tíma og aðrir evrópskir fulltrúar eiga í beinum viðræðum við Moskvu.
Hún sat hins vegar við sama borð og Lavrov á föstudag, á fundi utanríkisráðherra G20-ríkjanna í Atlanta. Að fundinum loknum sagði hún AFP-fréttastofunni að Lavrov hefði farið með margar lygar og rangfærslur, að því er Euronews greinir frá.
Stubb og Støre hafa lagt áherslu á að þeir hafi rætt sem leiðtogar eigin ríkja en ekki fyrir hönd allrar Evrópu. Það kemur fram í fréttatilkynningu frá skrifstofu norska forsætisráðherrans. Butylin túlkar þetta sem svo að enginn geti talað fyrir hönd Evrópu með trúverðugum hætti. Samkvæmt pistlinum hefur Støre sjálfur dregið vandann saman: ESB hafi í fjögur ár hvorki haft sameiginlegan boðskap né sameiginlega stefnu.
„En hver ætti eiginlega að bera ábyrgð á sameiginlega boðskapnum? Einmitt, Kallas,“ skrifar Butylin.

Sagði sjálf að ESB gæti ekki miðlað málum
Í sama viðtali við Yle sagði Kallas að ESB gæti ekki gegnt hlutverki fullgilds sáttasemjara milli Úkraínu og Rússlands við núverandi aðstæður, þar sem Vesturlönd styðji Úkraínu.
„Utanríkismálastjóri sem lýsir því yfir að hún komi ekki til greina í mikilvægasta diplómatíska verkefni álfunnar ætti ekki að undrast þegar aðrir taka við verkinu,“ skrifar Butylin.
Hann telur einnig að Kallas hafi lítil áhrif í Washington. Hún hafi verið efins um friðarumleitanirnar sem sendimenn Bandaríkjanna, Jared Kushner og Steve Witkoff, leiða og lagt til að kallaðir yrðu til aðilar sem sagðir eru skilja Rússland betur. Að mati pistlahöfundarins hafi hún þar átt við sjálfa sig.
Samt hafi enginn boðið henni, hvorki á fund Úkraínumanna og Bandaríkjamanna í Ósló né til samkomunnar í Sankti Pétursborg daginn eftir. Ekki sé heldur búist við henni í Abú Dabí í nóvember, samkvæmt pistlinum.
Gæti verið sniðgengin innan eigin stofnana
Jafnvel þótt ESB fái að lokum sæti við samningaborðið verður það líklega ekki Kallas sem situr þar, skrifar Butylin. Samkvæmt pistlinum undirbúa framkvæmdastjórnin og ráðið sendinefnd háttsettra embættismanna sem Björn Seibert, skrifstofustjóri Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnarinnar, gæti leitt. Þá yrði utanríkismálastjórinn, sem ætti í raun að bera ábyrgð á málinu, sniðgenginn innan eigin stofnana, að mati hans.
Pistlahöfundurinn minnir einnig á að eftir deilurnar í febrúar í fyrra hafi Kallas sagt að hinn frjálsi heimur þyrfti nýjan leiðtoga og átt þar við Evrópu. Skömmu síðar hafi margboðaður milljarðapakki hennar með hernaðaraðstoð við Úkraínu minnkað niður í brot af upphaflegri áætlun eftir andstöðu aðildarríkjanna.
Að mati Butylins fara metnaður Kallas og veruleikinn sjaldan saman. Hún sé harðlínumaður gagnvart Rússlandi og gagnrýni Kína og Trump oft opinberlega, en ekki sé hægt að greina góða stefnu fyrir ESB í alþjóðlegum valdamálum, skrifar hann.
Borinn saman við Baerbock
Pistlahöfundur þýska dagblaðsins ber Kallas saman við Annalenu Baerbock, fyrrverandi utanríkisráðherra Þýskalands. Hann lýsir mynstrinu þannig að siðferðisleg afstaða sé mjög skýr en diplómatískur árangur lítill, þar til þeir sem raunverulega ráða málum fara að lokum fram hjá viðkomandi.
Þess vegna telur pistlahöfundurinn ráðningu Kallas líklega vera meðal mestu ráðningarmistaka í sögu ESB. Hann skrifar að jafnvel eistneskir viðmælendur segi hið sama á bak við luktar dyr. Til samanburðar dregur Butylin fram Alexander Stubb. Hann lýsir Finnlandsforseta sem fyrrverandi utanríkisráðherra sem spili golf með Donald Trump, þekki Volódímír Selenskí vel og nái nú sannanlega sambandi við Vladimír Pútín í síma.
Evrópa þurfi utanríkismálastjóra sem tali við alla, að mati pistlahöfundar Berliner Zeitung. Hann telur ESB hafa valið andstæðuna og greiða hátt verð fyrir það með sífellt minnkandi vægi.
„ESB hefur valið andstæðuna. Og það greiðir sárt og hátt verð fyrir það: áhrifaleysi,“ skrifar hann.
Kallas hefur verið utanríkismálastjóri ESB frá desember 2024. Áður var hún forsætisráðherra Eistlands.
