Jón Magnússon hrl. bendir á leiðara The Telegraph sem fjallar um þjóðaratkvæðagreiðsluna á Íslandi. Breska stórblaðið The Telegraph fagnar niðurstöðu íslensku þjóðaratkvæðagreiðslunnar í leiðara sínum og segir hana merki um sjálfstæði þjóðarinnar og högg á sjálfsmynd Brussel. Blaðið segir enga ástæðu fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið og telur Íslendinga hafa tekið skynsamlega ákvörðun með því að halda sjálfstæði sínu.
Breska dagblaðið The Telegraph tekur afdráttarlausa afstöðu til niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar á Íslandi í leiðara sínum eftir sigur NEI-hliðarinnar. Fyrirsögn leiðarans er „Iceland is wise to reject Brussels and remain independent“:
„Ísland er skynsamt að hafna Brussel og halda sjálfstæði sínu.“
Blaðið segir ákvörðun Íslendinga um að hefja ekki að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið vera merki um sjálfstæði þjóðarinnar og högg á tilfinningu Brussel fyrir eigin mikilvægi. Íslendingar höfnuðu endurupptöku viðræðnanna með 52,8% atkvæða gegn 47,2%.
Fiskimiðin skipta sköpum
The Telegraph rifjar upp að fyrri aðildarviðræður Íslands hafi verið langt komnar þegar þær voru stöðvaðar, en ágreiningur um fiskveiðar hafi verið eitt stærsta vandamálið. Ísland eigi þegar náin tengsl við Evrópusambandið í gegnum Evrópska efnahagssvæðið og Schengen. Landið hafi þannig aðgang að stórum hluta evrópska markaðarins án þess að vera fullgildur aðili að ESB.
Fiskveiðarnar séu hins vegar lykilatriði.
Blaðið bendir á að íslenskur sjávarútvegur hafi staðið gegn endurupptöku aðildarviðræðna. Íslendingar hafi áður háð hörð átök við Breta um yfirráð yfir fiskimiðum sínum í þorskastríðunum og vilji ekki fórna þeim yfirráðum nú. Þarna sér The Telegraph beina tengingu milli sögulegrar sjálfstæðisbaráttu Íslands á hafinu og niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar.
Ísland hefði greitt meira til ESB en það fengi til baka
Blaðið vekur einnig athygli á efnahagslegri stöðu Íslands. Ísland sé eitt auðugasta ríki Evrópu miðað við landsframleiðslu á mann og hefði því orðið nettógreiðandi í sjóði Evrópusambandsins ef til aðildar hefði komið.
Landið greiði þegar fyrir aðgang sinn að innri markaðnum en haldi á móti ákveðnu sjálfstæði á mikilvægum sviðum.
Þetta leiðir The Telegraph að grundvallarspurningunni: Hvað hefði Ísland raunverulega fengið með fullri ESB-aðild sem það hefur ekki nú þegar?
Engin knýjandi ástæða til að ganga í ESB
Kjarni leiðarans er að mati blaðsins sá að erfitt sé að sjá hvers vegna Ísland ætti yfirhöfuð að vilja ganga í Evrópusambandið.
Ísland sé auðugt, lýðræðislegt og sjálfstætt ríki. Það eigi þegar náið viðskiptasamband við Evrópu og sé jafnframt fullgildur aðili að NATO.
Þar með njóti landið bæði víðtæks efnahagssamstarfs við Evrópu og öryggis Atlantshafsbandalagsins án þess að þurfa að framselja frekari ákvörðunarvald til stofnana ESB.
Þetta er grundvallarsjónarmið leiðarans: núverandi staða Íslands virkar.
ESB er ekki lengur sjálfsagður áfangastaður
En leiðari The Telegraph snýst ekki aðeins um Ísland. Blaðið setur niðurstöðuna í stærra samhengi og lítur á íslenska NEI-ið sem áminningu til Brussel um að aðild að Evrópusambandinu sé ekki sjálfsagður áfangastaður allra evrópskra ríkja.
Þetta er sama grundvallarspurning og hefur komið upp í erlendu umfjölluninni eftir kosningarnar.
The Economist benti á að þótt fjölmörg fátækari ríki sæki fast eftir ESB-aðild séu auðug ríki á borð við Noreg og Sviss ekkert að flýta sér inn í sambandið.
The Telegraph gengur skrefinu lengra: Ísland hafi ekki aðeins kosið að loka aðildarferlinu — Íslendingar hafi tekið rétta ákvörðun.
Högg á sjálfsmynd Brussel
Sennilega beittasta athugasemd leiðarans er þó sú að niðurstaðan sé högg á þá mynd sem Brussel hafi af eigin mikilvægi.
Þar er íslenska niðurstaðan túlkuð sem meira en tæknileg ákvörðun um hvort hefja eigi viðræður.
Íslendingar fengu tækifæri til að opna dyrnar að Evrópusambandinu á ný en meirihluti þjóðarinnar taldi núverandi stöðu betri.
Þetta gerist á sama tíma og ESB leggur mikla áherslu á stækkun sambandsins og aðdráttarafl þess gagnvart ríkjum utan þess.
Þess vegna telur The Telegraph íslenska svarið hafa víðari pólitíska merkingu.
Sjálfstæði fremur en Brussel
Leiðari The Telegraph er þannig óvenju afdráttarlaus meðal stórra evrópskra fjölmiðla.
Blaðið lítur ekki á niðurstöðuna sem glatað tækifæri Íslands heldur þvert á móti sem skynsamlega ákvörðun sjálfstæðrar þjóðar sem hefur þegar fundið sér hagkvæmt fyrirkomulag í samskiptum við Evrópu.
Ísland hafi aðgang að evrópska markaðnum, náin samskipti við Evrópu og öryggi innan NATO. Á sama tíma haldi þjóðin yfirráðum yfir lykilhagsmunum sínum, þar á meðal fiskimiðunum.
Skilaboð leiðarans verða því vart skýrari:
Íslendingar þurfa ekki að ganga í Evrópusambandið til þess að vera evrópskir, velmegandi eða öruggir.
Og samkvæmt The Telegraph sýndu þeir skynsemi þegar þeir kusu að halda sjálfstæði sínu.