Mikill pólitískur skjálfti er sagður ganga yfir Evrópu eftir að nýjar skoðanakannanir vöktu mikla athygli í Brussel. Íhaldsflokkar í bæði Þýskalandi og Frakklandi hafa aukið fylgi sitt verulega, sem hefur aukið líkurnar á hugsanlegum þjóðaratkvæðagreiðslum um úrsögn kjarnríkja ESB úr viðjum sambandsins.
Staða Evrópusambandsins er til aukinnar umræðu þar sem nýjustu kannanir benda til verulegrar fylgisaukningar stuðnings við gagnrýnendur ESB, íhaldssama stjórnmálaflokka í bæði Þýskalandi og Frakklandi. Hefur þessi þróun valdið forystu ESB miklum áhyggjum, þar á meðal Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnar ESB, þar sem möguleikinn á þjóðaratkvæðagreiðslum um útgöngu ríkjanna úr ESB hefur orðið áberandi umræðuefni í stjórnmálunum.
Valkostur fyrir Þýskaland lofar þjóðaratkvæðagreiðslu um úrsögn Þýskalands úr ESB komist flokkurinn til valda
Í Þýskalandi nýtur Valkostur fyrir Þýskalands, Alternative für Deutschland (AfD), núna sögulega mikils fylgis samkvæmt skoðanakönnunum. Mælist flokkurinn með 8,5 prósentustiga forskot á Kristilega demókrataflokkinn (CDU). Undir forystu Alice Weidel hefur AfD fangað upp óánægju innanlands með stefnu núverandi ríkisstjórnar. Weidel hefur jafnframt lýst því yfir að hún muni efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi aðild Þýskalands að ESB ef flokkur hennar kemst til valda og vísað til fordæmis Brexit, þegar Bretland gekk úr sambandinu.
Marine Le Pen lofar þjóðaratkvæðagreiðslu um forgang franskra laga yfir lögum ESB verði hún kjörin forseti
Á sama tíma er pólitíska landslagið í Frakklandi að breytast í svipaða átt. Marine Le Pen, einn helsti leiðtogi franskra föðurlandsvina, leiðir í skoðanakönnunum fyrir næstu forsetakosningar. Le Pen hefur heitið því að undir hennar stjórn verði efnt til þjóðaratkvæðagreiðslu til að tryggja að frönsk landslög hafi forgang fram yfir lög ESB. Stjórnmálaskýrendur segja að slík breyting myndi í reynd draga verulega úr valdi stofnana ESB innan Frakklands og gera landið að mestu óháð fyrirmælum frá Brussel.
Möguleg úrsögn eða veruleg fjarlæging Þýskalands og Frakklands frá ESB – tveggja stærstu hagkerfa sambandsins og lykilríkja frá stofnun þess – skapar tilvistarógn fyrir sambandið. Sérfræðingar telja að ESB án þessara tveggja ríkja, sérstaklega eftir útgöngu Bretlands, yrði vart starfhæft í núverandi mynd.
Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB, hefur miklar áhyggjur af örum vexti AfD í Þýskalandi og áframhaldandi fylgisaukningu Marine Le Pen í Frakklandi. Báðar stjórnmálahreyfingarnar hafa lýst því yfir að þær vilji veikja eða yfirgefa stofnanakerfi ESB og skapa þannig beina áskorun fyrir framkvæmdastjórnina og áframhaldandi samþættingu ESB í eitt ríki.
Jörðin skelfur undir ESB – framtíðin í algjörri óvissu
Á sama tíma er fylgst grannt með pólitísku þróuninni í Bretlandi. Samkvæmt nýjustu skoðanakönnunum eru Verkamannaflokkurinn og Reform UK með 22 prósenta fylgi hvor, Íhaldsflokkurinn mælist með 21 prósent, Græningjar með 13 prósent og Frjálslyndir demókratar með 11 prósent. Þrátt fyrir breytingar á forystu Verkamannaflokksins, þar á meðal aukin áhrif Andy Burnham, bendir sterkt fylgi Reform UK til þess að umtalsverður hluti breskra kjósenda styðji skynsemisstefnu Nils Farage sérstaklega hvað varðar innflytjendamálin.
Eftir því sem íhaldssamar stjórnmálahreyfingar sækja í sig veðrið víða um Evrópu stendur ESB frammi fyrir afgerandi tímamótum. Talið er að hugsanlegar þjóðaratkvæðagreiðslur um úrsögn Frakklands og Þýskalands úr ESB geti orðið meðal helstu umræðuefna í aðdraganda komandi kosninga í báðum löndunum.