Stór spillingarrannsókn sem tengist kínverska fjarskiptarisanum Huawei heldur áfram að skekja Evrópuþingið. Belgískir saksóknarar rannsaka grun um að hagsmunagæslumenn fyrirtækisins hafi notað greiðslur og önnur fríðindi til að hafa áhrif á þingmenn og stefnumótun Evrópusambandsins.
Málið tók nýja stefnu 16. júní þegar Evrópuþingið samþykkti að svipta ítalska þingmanninn Fulvio Martusciello þinghelgi vegna rannsóknarinnar. Martusciello situr á Evrópuþinginu fyrir Forza Italia og tilheyrir þingflokki Evrópska þjóðarflokksins, EPP.
344 þingmenn greiddu atkvæði með afnámi þinghelginnar, 234 voru á móti og 25 sátu hjá. Evrópuþingið staðfestir að málsmeðferð vegna afnáms þinghelgi Martusciello lauk með ákvörðun þingsins 16. júní.
Bréf átta þingmanna til framkvæmdastjórnarinnar
Rannsóknin beinist meðal annars að bréfi sem átta Evrópuþingmenn undirrituðu árið 2021. Þar var framkvæmdastjórn ESB hvött til að útiloka ekki erlendan 5G-búnað af öryggisástæðum.
Huawei var ekki nefnt sérstaklega í bréfinu, en belgískir rannsakendur gruna að um hafi verið að ræða tilraun til að hafa áhrif á stefnu ESB í þágu kínverska fyrirtækisins.
Martusciello er talinn hafa átt frumkvæði að bréfinu. Samkvæmt gögnum sem lögfræðinefnd Evrópuþingsins hafði til skoðunar lagði hann jafnframt fram breytingartillögur við ályktun um samkeppnisstefnu ESB sem virtust mótaðar í þágu Huawei. Martusciello hefur hafnað því að hafa þegið greiðslur eða orðið fyrir þrýstingi vegna málsins.
Húsleitir í Brussel
Málið varð opinbert í mars 2025 þegar belgíska lögreglan gerði húsleitir á fjölmörgum stöðum, meðal annars á skrifstofum Huawei í Brussel og í húsakynnum Evrópuþingsins.
Rannsóknin snerist um grun um að þingmönnum hefði verið boðið fé eða önnur fríðindi gegn því að styðja hagsmuni Huawei innan Evrópusambandsins. Fimm einstaklingar voru í kjölfarið ákærðir í rannsókninni.
Belgísk yfirvöld óskuðu síðar eftir því að þinghelgi nokkurra Evrópuþingmanna yrði aflétt. Auk Martusciello voru meðal þeirra Salvatore De Meo frá Ítalíu, Daniel Attard frá Möltu og Nikola Minchev frá Búlgaríu.
Evrópuþingið ákvað hins vegar að aflétta aðeins þinghelgi Martusciello. Þinghelgi hinna þriggja var látin standa þar sem þingið taldi gögnin sem lögð voru fram gegn þeim ekki nægilega áþreifanleg.
Grunur um greiðslur og fríðindi
Samkvæmt rannsókn belgískra yfirvalda er grunur um að net hagsmunagæslumanna tengt Huawei hafi reynt að tryggja fyrirtækinu pólitískan stuðning með ýmiss konar fríðindum.
Meðal þess sem hefur komið til rannsóknar eru peningagreiðslur og boðsmiðar á knattspyrnuleiki.
Rannsóknin snýst því ekki aðeins um hefðbundna hagsmunagæslu stórfyrirtækis heldur hvort farið hafi verið yfir mörkin og þingmenn eða aðrir áhrifamenn fengið fjárhagsleg eða önnur verðmæti gegn því að vinna að hagsmunum fyrirtækisins.
Huawei hefur áður sagt að fyrirtækið taki ásakanirnar alvarlega og hafi núllþol gagnvart spillingu.
Enn eitt spillingarmálið í Brussel
Huawei-rannsóknin kemur í kjölfar Qatargate-málsins sem skók Evrópuþingið eftir að belgísk lögregla fann háar fjárhæðir í reiðufé í húsleitum árið 2022 og grunur vaknaði um að erlend ríki hefðu keypt sér pólitísk áhrif innan þingsins.
Nýja málið vekur því enn á ný spurningar um hversu berskjaldaðar stofnanir Evrópusambandsins eru gagnvart peningum og hagsmunagæslu erlendra stórfyrirtækja og ríkja.
Afnám þinghelgi Martusciello í júní sýnir að Huawei-málið er langt frá því að vera lokið.
Hvort rannsóknin leiðir að lokum til sakfellinga verða dómstólar að skera úr um. Martusciello og aðrir sem rannsóknin beinist að njóta sakleysis þar til sekt hefur verið sönnuð.