Sólarorkuver í Skåne. Mynd: Journomer CC BY-SA 4.0
Eitt stærsta fyrirtæki Evrópu á sviði sólarorku er komið í greiðsluþrot. Þýska fyrirtækið Enerparc, sem rekur hundruð sólarorkuvera með margra gígavatta uppsett afl, hefur óskað eftir gjaldþrotameðferð. Á sama tíma hrannast vandamálin upp í atvinnugrein sem glímir við lágt raforkuverð, takmarkanir raforkukerfisins og mikla skuldsetningu.
Enerparc, sem er með höfuðstöðvar í Hamborg, er með um 5,5 gígavatta uppsett afl í sólarorkuverum, þar af eru um 3,8 gígavött tengd raforkukerfinu. Fyrirtækið rekur yfir 500 sólarorkuver og hefur vaxið hratt um árabil.
Skuldir fyrirtækisins og aðrar fjárhagslegar skuldbindingar nema nú um þremur milljörðum evra, sem jafngildir tæplega 420 milljörðum íslenskra króna. Stærstur hluti þeirra er verkefnafjármögnun tengd sólarorkuverum fyrirtækisins.
Samkvæmt sænska viðskiptablaðinu Affärsvärlden var það sem kom ferlinu af stað að ekki tókst að tryggja um 200 milljóna evra fjármögnun. Enerparc hafði áður gert rammasamning um verkefnafjármögnun upp á allt að einn milljarð evra en tókst ekki að ganga frá þessari tilteknu fjármögnun.
Rekstur fyrirtækisins heldur áfram að sinni á meðan skiptastjóri reynir að koma á stöðugleika í rekstrinum og kannar möguleika á að finna fjárfesti eða kaupanda. Ferlið snertir um 380 starfsmenn.
Þegar sólin þrengir að sólarorkunni
Gjaldþrotið kemur á sama tíma og fjárhagslegar rekstrarforsendur sólarorkuvera í Evrópu hafa orðið flóknari. Þegar mikið magn sólarorku er framleitt samtímis skapast svokölluð sjálfssamkeppni. Sólarorkuverin skila mestri raforku á sömu klukkustundunum, sem eykur framboðið og þrýstir raforkuverði niður. Tímabil með neikvæðu raforkuverði hafa því orðið algengari.
Vandinn magnast vegna þess að raforkukerfin hafa ekki verið byggð upp í sama takti og veðurháð raforkuframleiðsla. Þegar framleiðslan er mikil getur raforkukerfið sums staðar ekki tekið við allri raforkunni. Þá getur þurft að takmarka framleiðsluna, sem dregur úr tekjum.
Á fyrri helmingi ársins 2026 nam veðurháð orkuframleiðsla um 58 prósentum af raforkunotkun Þýskalands. Á sama tíma hafa fleiri evrópsk fyrirtæki á sviði endurnýjanlegrar orku lent í fjárhagsvanda. Þýska fyrirtækið SoWiTec, sem þróar orkuverkefni, hefur til dæmis einnig óskað eftir gjaldþrotameðferð eftir að skuldsetning þess varð of mikil.
Hrun Enerparc varpar þannig ljósi á þversögn í orkuskiptum Evrópu: Því meira sem sólar- og vindorka er byggð upp, þeim mun meiri verður þörfin fyrir raforkukerfi, orkugeymslur og aðrar lausnir sem geta tekið við mikilli framleiðslu þegar hún fellur til samtímis.