Rebecca Terrell, höfundur hjá bandaríska miðlinum The New American, telur niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar á Íslandi vekja spurningar um aðdráttarafl og framtíð Evrópusambandsins. Hún bendir á efnahagslegan árangur Evrópuríkja utan sambandsins og ber hann saman við viðvarandi erfiðleika í þýsku atvinnulífi.
Í pistli sem birtist 14. september, undir fyrirsögninni „Boðar höfnun Íslands hnignun ESB?“, fjallar Terrell um niðurstöðu atkvæðagreiðslunnar um að hefja að nýju aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Hún tekur sérstaklega fram að kosið hafi verið um viðræður, en ekki sjálfa aðildina. Að hennar mati endurspeglar niðurstaðan engu að síður vilja kjósenda til að halda ákvörðunarvaldi yfir mikilvægum auðlindum. Hún nefnir þar sérstaklega sjávarútveginn og andstöðu við að færa stjórn fiskimiðanna undir sameiginlega stefnu ESB.
Bendir á velmegun utan sambandsins
Terrell ber Ísland saman við Noreg og Sviss, sem hafi kosið náin efnahagstengsl við Evrópusambandið án fullrar aðildar. Löndin séu meðal tekjuhæstu ríkja heims og sýni að aðild sé ekki forsenda velmegunar.
Ísland og Noregur taki þátt í innri markaðnum í gegnum EES-samninginn, með tilheyrandi upptöku reglna og fjárframlögum. Sviss byggi hins vegar tengsl sín við sambandið á tvíhliða samningum.
Höfundurinn leggur áherslu á að efnahagslegar undirstöður ríkjanna séu ólíkar. Noregur njóti orkuauðlinda og öflugs þjóðarsjóðs, Sviss byggi meðal annars á fjármálaþjónustu, lyfjaiðnaði og framleiðslu með mikilli framleiðni, en Ísland á sjávarútvegi, ferðaþjónustu og endurnýjanlegri orku.
Samanburðurinn er hluti af röksemdafærslu Terrell gegn frekari pólitískum samruna. Háar tekjur ríkjanna einar og sér sýna þó ekki hver áhrif aðildar eða aðildarleysis eru á efnahagslegan árangur þeirra.
Þýskaland undir þrýstingi
Stór hluti pistilsins fjallar um stöðu Þýskalands. Terrell lýsir þýska hagkerfinu sem burðarás efnahagssamstarfsins í Evrópu og telur veikleika þess geta haft víðtækar afleiðingar fyrir sambandið.
Hún nefnir langvarandi stöðnun, aukinn orkukostnað eftir að aðgangur að ódýru rússnesku gasi dróst saman og harðnandi samkeppni frá kínverskum bílaframleiðendum. Að hennar mati vekur þróunin spurningar um hvort vandinn sé tímabundinn eða merki um varanlega veikingu iðnaðarins.
Terrell telur þessar aðstæður draga úr aðdráttarafli ESB fyrir ríki sem þegar njóta víðtæks markaðsaðgangs án aðildar.
Ísland sé ekki ísjakinn sem sökkvi ESB
Í niðurlagi notar Terrell samlíkingu við Titanic til að lýsa afstöðu sinni. Ísland sé ekki ísjakinn sem muni sökkva Evrópusambandinu, en Íslendingar hafi kosið að kaupa sér ekki far með skipinu.
Meginboðskapur hennar er að niðurstaðan á Íslandi sýni að full aðild að ESB sé ekki sjálfsagt lokamarkmið náins efnahagssamstarfs Evrópuríkja.