Nýr rússneskur kjarnorkukafbátur, Khabarovsk, sem sérstaklega er hannaður til að bera Poseidon-kjarnorkuknúin neðansjávarvopn, er kominn í fyrstu sjóprófanir á Hvítahafi. Á sama tíma hefur einn þekktasti sjónvarpsmaður rússneskra ríkisfjölmiðla kallað eftir því að Poseidon verði beitt gegn Bretlandi.
Khabarovsk hélt frá Severodvinsk 17. ágúst og hóf fyrstu sjóprófanir sínar. Kafbáturinn er sérstaklega hannaður til að bera allt að sex 2M39 Poseidon-vopn, ómönnuð kjarnorkuknúin neðansjávarför sem geta borið kjarnorkusprengju.
Poseidon er ólíkt hefðbundnum langdrægum kjarnorkueldflaugum. Vopnið ferðast neðansjávar með eigin kjarnakljúf sem aflgjafa og opinberar áætlanir hafa gert ráð fyrir um 10.000 kílómetra drægni og allt að 1.000 metra dýpi. Raunveruleg geta kerfisins hefur þó ekki verið sannreynd með sjálfstæðum hætti.
Ættu að fá „þrjá daga til að læra að anda neðansjávar“
Poseidon hefur lengi verið kynnt í rússneskri orðræðu sem „dómsdagsvopn“. Hugmyndin er að kjarnorkusprenging undir yfirborði sjávar gæti valdið gríðarlegri flóðbylgju við strendur andstæðings og valdið umfangsmikilli eyðileggingu og geislavirkri mengun.
Nýjar prófanir Khabarovsk hafa nú orðið tilefni til enn harðari orðræðu í garð Breta.
Vladimir Solovyov, einn þekktasti sjónvarpsmaður rússneskra ríkisfjölmiðla, sagði að Bretar ættu að fá „þrjá daga til að læra að anda neðansjávar“ áður en ráðist yrði á þá með Poseidon.
Ummælin eru ekki opinber yfirlýsing rússneskra stjórnvalda um fyrirhugaða kjarnorkuárás. Þau sýna hins vegar hversu langt orðræðan í rússneskum ríkisfjölmiðlum er komin á sama tíma og samskipti Moskvu og Lundúna hafa versnað verulega.
Bretar afhenda Úkraínu leynilegar upplýsingar um langdrægar eldflaugar
Hótanirnar koma á sama tíma og Bretar hafa stigið enn eitt skref í hernaðarstuðningi sínum við Úkraínu. Bresk stjórnvöld hafa heimilað að áður leynilegum tæknilegum upplýsingum um breska hluti Storm Shadow/SCALP-langdrægra stýriflauga verði miðlað til Úkraínu. Markmiðið er að gera Úkraínumönnum kleift að byggja upp eigin framleiðslu og samsetningu slíkra langdrægra vopna.
Kreml hefur brugðist harkalega við. Dmitry Peskov, talsmaður Vladimírs Pútíns Rússlandsforseta, sakaði Breta um að „hella olíu á eldinn“ og vinna gegn friðsamlegri lausn stríðsins.
Rússar hafa jafnframt hótað að finna og eyðileggja framleiðslustaði eldflauganna í Úkraínu. Bretar hafa aftur á móti lýst því yfir að hótanir Rússa muni ekki stöðva stuðning þeirra við Úkraínu.
Khabarovsk sérstaklega smíðaður fyrir Poseidon
Khabarovsk er frábrugðinn hefðbundnum rússneskum árásarkafbátum. Hann var frá upphafi hannaður í kringum Poseidon-vopnakerfið.
Annar rússneskur kafbátur, Belgorod, getur einnig borið Poseidon, en hann var upphaflega smíðaður á eldri sovéskum kafbátsskrokki og síðar breytt. Khabarovsk er hins vegar fyrsta kafbátagerðin sem sérstaklega er hönnuð frá upphafi sem burðarkerfi fyrir þessi vopn.
Sjóprófanirnar þýða þó ekki að Poseidon-kerfið sé þegar komið í fulla hernaðarlega notkun. Mat sem vísað hefur verið til frá Bulletin of the Atomic Scientists fyrr á árinu taldi Poseidon enn ekki vera komið í virka hernaðarlega framleiðslu.
Sérfræðingar telja notkun ólíklega
Þrátt fyrir dramatískar hótanir rússneskra ríkisfjölmiðla telja vestrænir hernaðarsérfræðingar afar ólíklegt að Rússar beiti Poseidon gegn Bretlandi nema komið væri allsherjar kjarnorkustríð.
Richard Connolly, sérfræðingur í rússneskum varnarmálum hjá Royal United Services Institute, bendir á að árás af þessu tagi myndi kalla fram kjarnorkuviðbrögð Breta með Trident-kjarnorkuherafla þeirra.
Notkun Poseidon gegn Bretlandi væri því ekki hefðbundin hernaðaraðgerð heldur þáttur í kjarnorkustríði milli Rússlands og NATO með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.
Það breytir þó ekki því að bæði tilkoma Khabarovsk og sífellt harðari orðræða um kjarnorkuvopn sýna hversu mjög spennan milli Rússlands og Vesturlanda hefur aukist.
Nýr kafbátur sem sérstaklega er smíðaður til að bera sex langdræg kjarnorkuvopn er nú kominn í sjó, Bretar auka stuðning sinn við langdræga vopnaframleiðslu Úkraínu og í rússneskum ríkisfjölmiðlum er opinskátt rætt um kjarnorkuárás á Bretland.
Á sama tíma halda báðir aðilar því fram að það sé hinn sem sé að magna upp átökin.