Ný sænsk Biblíuþýðing: Postular skipta um kyn og Júdas er ekki lengur svikari

Markmiðið með nýju þýðingunni er að Nýja testamentið verði „inngildandi“ fyrir femínista og klæðskiptinga. Að sögn Anders Göranzon (á mynd) verður að varpa ljósi á „valdaskipan kynjanna“ á biblíutímanum.

Nýja sænska þýðingin á Nýja testamentinu ber sterkan svip af stjórnmálum samtímans og á að gera Biblíuna „meira inngildandi“. Júdas svíkur ekki lengur Jesú heldur „framselur“ hann, Júnías, samstarfsmaður Páls, verður Júnía og „systrum“ er bætt við „bræður“. „Valdaskipan kynjanna sem ríkti þá verður að vera sýnileg, segir Anders Göranzon hjá sænska Biblíufélaginu“ .

Nýja testamentið 2026/NT verður kynnt á bókamessunni í Gautaborg á fimmtudaginn. Þetta er fyrsta nýja þýðingin á Nýja testamentinu í meira en fjóra áratugi. Í fyrirmælum Biblíufélagsins sjálfs kemur fram að leitast skuli við að nota „inngildandi málfar“.

Breytingin sem vekur mesta athygli snýr að Júdasi. Í eldri þýðingum „svíkur“ hann Jesú en Pílatus „framselur“ hann. Þar sem sama gríska sögnin er notuð eiga þeir nú báðir að „framselja“ Jesú, skrifar Dagens Nyheter.

Sú nýjung sem ber skýrastan svip af vinstri hugmyndafræði snýr að Júníasi, samstarfsmanni Páls. Í fyrri sænskum þýðingum hefur viðkomandi verið lýst sem karli. Í NT 2026 heitir samstarfsmaðurinn þess í stað Júnía og er lýst sem konu. Martin Modéus erkibiskup kallar þetta „leiðréttingu“ sem byggist á rannsóknum.

Ávarpsorð Páls eru einnig færð til nútímalegra horfs. Þar sem hann ávarpaði áður „bræður“ sína talar hann nú um „bræður og systur“. Kynhlutlausa fornafnið „hen“ er hins vegar ekki tekið upp að þessu sinni — þar hafa mörkin verið dregin.

Anders Göranzon hjá Biblíufélaginu viðurkennir að samtíminn hafi áhrif á þýðinguna.

– Það væri barnalegt að halda að þýðing verði ekki fyrir áhrifum tíðarandans, segir hann við DN.

Um kynhlutverk á biblíutímanum segir hann:

– Valdaskipan kynjanna sem ríkti þá verður að vera sýnileg.

Upphaf bænar Drottins verður jafnframt „Faðir okkar á himnum!“ í stað „Faðir vor, þú sem ert á himnum“.

NT 2026 hefur enn ekki verið samþykkt til notkunar við guðsþjónustur sænsku kirkjunnar. Kirkjan hefur þó þegar ákveðið að dreifa 200.000 eintökum fyrsta sunnudag í aðventu.