Ítalía bannar búrkur og níkab í skólum landsins. Jafnframt setur ríkisstjórn Giorgiu Meloni hámark á hlutfall nemenda í hverjum bekk sem hafa ófullnægjandi tök á ítölsku. Ríkisstjórnin rökstyður aðgerðirnar með vísan til jafnréttis, öryggis og nauðsynjar þess að sporna við myndun svokallaðra „gettóbekkja“.
Ítalska ríkisstjórnin samþykkti á fimmtudag umfangsmikla tilskipun um skólamál sem felur meðal annars í sér bann við múslimskum slæðum sem hylja allt andlitið í skólum. Reglurnar eru formlega orðaðar þannig að bannað sé að taka þátt í skólastarfi með andlitið hulið á þann hátt að ekki sé hægt að bera kennsl á viðkomandi.
Giorgia Meloni forsætisráðherra hefur jafnframt tekið sérstaklega fram að bannið taki til búrku og níkab. Það nær hins vegar ekki til híjabs, sem hylur hár og háls en skilur andlitið eftir sýnilegt. Brot gegn reglunum geta varðað sektum á bilinu 200 til 1.000 evrur. Sé sá sem brýtur gegn banninu ólögráða beinast viðurlögin að forsjáraðila.
„Jafnrétti er ekki samningsatriði“
Ríkisstjórnin rökstyður bannið bæði með nauðsyn þess að hægt sé að bera kennsl á fólk í skólaumhverfinu og með réttindum kvenna og stúlkna.
– Enginn á Ítalíu getur ákveðið að ung kona eigi að fela sig. Jafnrétti kvenna og karla er ekki samningsatriði, hefur Meloni sagt um ákvörðunina.
Þegar tillagan var kynnt tók hún einnig afdráttarlaust fram að nemendur ættu að mæta í skólann með andlitið sýnilegt og að ekki væri hægt að nota menningarlegar og trúarlegar hefðir frá öðrum heimshlutum sem rök fyrir því að neyða stúlkur og konur til að hylja sig. Búrka hylur bæði líkamann og andlitið, yfirleitt með neti fyrir augunum, en níkab skilur augun eftir sýnileg.
Óvíst er hversu útbreidd notkun þessa klæðnaðar er á Ítalíu. Samkvæmt áætlunum sem ítalskir fjölmiðlar hafa birt er aðeins um nokkur hundruð konur að ræða í landinu öllu. Ríkisstjórnin hefur engu að síður ákveðið að setja almenna reglu til að marka grundvallarstefnu í skólaumhverfinu fremur en að láta úrlausn málsins ráðast af hverju tilviki fyrir sig.
Hámark til að sporna við „gettóbekkjum“
Jafnframt herðir ríkisstjórnin reglur um hvernig dreifa skuli nemendum með ófullnægjandi tök á ítölsku milli skóla. Sett er 30 prósenta hámark á hlutfall tiltekinna nemenda sem ekki hafa ítalskan ríkisborgararétt.
Á yngri stigum grunnskóla tekur reglan til nemenda sem eru ekki fæddir á Ítalíu eða hafa ekki verið að minnsta kosti tvö ár í ítölskum leikskóla. Á efri skólastigum gildir samsvarandi regla um nemendur án ítalsks ríkisborgararéttar sem hafa ekki lokið að minnsta kosti þremur árum með fullnægjandi árangri í ítalska skólakerfinu.
Giuseppe Valditara menntamálaráðherra leggur áherslu á að tungumálið sé þungamiðja umbótanna. Að hans sögn eru nú um 34.000 bekkir í ítölskum skólum þar sem meira en 30 prósent nemenda eru með erlent ríkisfang.
Hann bendir einnig á skýran mun á námsárangri. Það sem á Ítalíu er kallað „dulið brotthvarf úr námi“ – þegar nemendur fara í gegnum skólann án þess að öðlast þá þekkingu sem ætlast er til – mælist að sögn ráðherrans 5,7 prósent meðal ítalskra nemenda og 10 prósent meðal erlendra nemenda.
– Markmið okkar er að setja ítölskuna í öndvegi sem mikilvægt tæki til aðlögunar að samfélaginu. Að kunna ítölsku felur í sér að aðlagast, sagði Valditara að loknum ríkisstjórnarfundinum.
Hugmyndin er að dreifa nemendum sem hafa enn ekki náð tökum á ítölsku jafnar milli nálægra skóla. Þar sem ekki er unnt af hagnýtum ástæðum að halda hlutfallinu innan 30 prósenta markanna, til dæmis á svæðum þar sem aðskilnaður samfélagshópa er mikill og innflytjendur eru í meirihluta, á að vera hægt að veita undanþágur og bjóða þess í stað viðbótarkennslu í ítölsku.
Aðgerðirnar ná einnig til foreldra. Ríkisstjórnin vill herða kröfur til foreldra sem hafa svo litla tungumálakunnáttu að það torveldar aðlögun barna þeirra að samfélaginu, en jafnframt á að bjóða ókeypis ítölskukennslu.
Oggi abbiamo approvato in Consiglio dei Ministri il decreto sulla scuola. Un limite del 30% nelle classi per gli studenti che non conoscono adeguatamente l’italiano, più strumenti per imparare la nostra lingua e stop a burqa e niqab a scuola. Strumenti di buonsenso che non dividono, ma aiutano a integrare davvero, evitando classi-ghetto e dando a tutti gli studenti le stesse opportunità. È questa la direzione che vogliamo continuare a seguire: una scuola che integra senza rinunciare alle regole, che sostiene chi ha più difficoltà e che mette tutti nelle condizioni di partire dallo stesso punto.
— Giorgia Meloni (@GiorgiaMeloni) September 24, 2026
Meloni: Allir eiga að fá sömu tækifæri
Meloni lýsir umbótunum sem leið til að sameina aðlögun að samfélaginu og skýrar kröfur. „Hámark upp á 30 prósent í hverjum bekk fyrir nemendur sem hafa ekki nægilega góð tök á ítölsku, fleiri úrræði til að læra tungumálið okkar og bann við búrkum og níkab í skólum,“ skrifaði hún eftir ákvörðun ríkisstjórnarinnar.
Hún lýsti aðgerðunum sem „heilbrigðri skynsemi“ og færði rök fyrir því að þær ættu að sporna við myndun „gettóbekkja“ og tryggja nemendum sambærilegar forsendur til náms.
„Þetta er sú stefna sem við viljum halda áfram að fylgja – skóli sem stuðlar að aðlögun án þess að gefa reglur sínar upp á bátinn, hjálpar þeim sem eiga við meiri erfiðleika að stríða og gefur öllum kost á að hefja gönguna frá sama upphafsreit.“
Vinstri stjórnarandstaðan: „Nornaveiðar“
Ákvörðunin hefur sætt gagnrýni frá ítölsku vinstri stjórnarandstöðunni. Elly Schlein, leiðtogi Lýðræðisflokksins, hefur kallað umbæturnar „nýjar nornaveiðar á kostnað barnanna“.
Gagnrýnendur halda því einnig fram að erfitt geti reynst að framfylgja 30 prósenta reglunni á svæðum þar sem stór hluti íbúanna er af erlendum uppruna, en þó er tekið á því í lagabreytingunni. Aðrar athugasemdir lúta að hættunni á því að börn þurfi að sækja skóla lengra frá heimilum sínum þegar nemendum verður dreift milli skóla.
Ríkisstjórnin hafnar gagnrýninni og leggur þess í stað áherslu á að mikil samþjöppun nemenda með litla ítölskukunnáttu torveldi bæði aðlögun og kennslu. Valditara lýsir tungumálinu sem grundvallarforsendu þess að nemendur geti tekið þátt í skólastarfi á jafnréttisgrundvelli. Meloni dregur stefnu ríkisstjórnarinnar saman með þeim orðum að aðlögun feli ekki í sér að ítalskt samfélag eigi að falla frá sameiginlegum reglum.
Tilskipunin var samþykkt í ráðherraráðinu 24. september og þarf að hljóta samþykki þingsins innan 60 daga til að halda gildi sínu. Stjórnarsamstarf Meloni hefur meirihluta á þingi. Gert er ráð fyrir að nokkrar breytinganna á því hvernig nýjum bekkjum verður skipað taki gildi frá skólaárinu 2027/2028.
Meðal Evrópulanda þar sem bann eða takmarkanir gilda á landsvísu eru:
- Ítalía – ríkisstjórnin hefur ákveðið að banna slæður sem hylja allt andlitið í skólum.
- Portúgal – lög banna slæður sem hylja allt andlitið á almannafæri.
- Frakkland – almennt bann við klæðnaði sem hylur andlitið á almannafæri hefur gilt frá 2011.
- Belgía – bann við klæðnaði sem hylur andlitið á opinberum stöðum hefur gilt frá 2011.
- Búlgaría – innleiddi bann við klæðnaði sem hylur andlitið árið 2016.
- Austurríki – frá 2017 hefur verið gerð krafa um að andlitið sé sýnilegt á almannafæri.
- Danmörk – bannaði árið 2018 klæðnað sem hylur andlitið á almannafæri.
- Holland – þar gildir takmarkaðra bann sem nær meðal annars til skóla, sjúkrahúsa, opinberra bygginga og almenningssamgangna.
- Noregur – þar eru slæður sem hylja allt andlitið bannaðar meðal annars innan menntakerfisins.
- Sviss – hefur í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu innleitt bann á landsvísu við því að hylja andlitið á opinberum stöðum.