Það er með ólíkum hætti sem þjóðarleiðtogar efna til þjóðaratkvæðis. Skrípaleikurinn á Íslandi núna á laugardag fer því miður til sögunnar sem eitt af herbrögðum ESB undir beltið til að rugla fólk í ríminu og ná völdum á lítilli eyþjóð á fölskum forsendum. Íslenska þjóðin er til dæmis aldrei spurð um galopin landamæri Schengen og móttaka hælisleitenda. Það mun hins vegar Mariene Le Pen, forsetaframbjóðandi í Frakklandi gera komist hún til valda.
Marine Le Pen ætlar að bjóða sig fram með það að markmiði að veita Frökkum bein áhrif á eitt umdeildasta mál landsins. Sigri hún í forsetakosningunum árið 2027 vill hún láta þjóðina ákveða hvaða stefnu Frakkland eigi að taka í innflytjendamálum.
Áætlunin gæti hrundið af stað einni hörðustu stjórnmáladeilu í Frakklandi í áratugi. Marine Le Pen vill nota þjóðaratkvæðagreiðslu til að fela kjósendum sjálfum ákvörðunarvaldið. Gagnrýnendur vara hins vegar við því að leið hennar myndi gerbreyta frönsku réttarskipulagi.
Vill stjórnarskrárvernda innflytjendastefnuna
Að baki loforðinu liggur fullmótuð tillaga að stjórnarskrárbreytingu, sem inniheldur 14 greinar. Le Pen og Þjóðfylkingin lögðu tillöguna fyrir franska þjóðþingið 25. janúar 2024.
Markmiðið er að veita Frakklandi mun meiri stjórn á innflytjendamálum, hælismálum og veitingu ríkisborgararéttar.
Tillagan myndi gera stjórnvöldum kleift að takmarka eða stöðva fjölskyldusameiningar og kveða á um að umsóknir um hæli verði lagðar fram utan Frakklands. Einnig yrði hægt að veita frönskum ríkisborgurum forgang að meðal annars störfum, opinberri þjónustu og húsnæði.
Skorar vald ESB á hólm
Til þess að hægt verði að koma breytingunum til framkvæmda vill Le Pen jafnframt styrkja stöðu frönsku stjórnarskrárinnar gagnvart alþjóðlegum reglum.
Í tillögunni er því slegið föstu að stjórnarskráin sé æðsta réttarheimild landsins. Jafnframt yrði mögulegt að láta reglur Evrópusambandsins, sem stangast á við hana, ekki hafa réttaráhrif í Frakklandi.
Það er einkum þetta atriði sem hefur vakið harða andstöðu. Le Monde vitnar í fulltrúa franska ríkisráðsins, æðsta stjórnsýsludómstóls landsins, sem lýsir áætluninni sem „tvöföldu valdaráni, bæði að formi og efni“.
Þjóðin fær síðasta orðið
Leið Le Pen byggist þess í stað á því að kjósendur fái sjálfir að útkljá málið. Í tillögunni að stjórnarskrárbreytingu er þjóðaratkvæðagreiðslunni lýst sem leið til að endurreisa fullvalda vilja frönsku þjóðarinnar og veita landinu aukið svigrúm til að ákveða eigin stefnu í innflytjendamálum.
Samþykki kjósendur tillöguna yrðu breytingarnar færðar inn í stjórnarskrána. Það myndi gera framtíðarríkisstjórnum mun erfiðara að breyta um stefnu án þess að fara fyrst eftir þeim sérstöku reglum um stjórnarskrárbreytingar sem tillagan kveður á um.