Sergey Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, segir Vesturlönd vera að missa þá yfirburðastöðu sem þau hafa lengi haft í heimsmálum og grípa þess vegna til sífellt harkalegri aðgerða. Hann líkir Vesturlöndum, og sérstaklega Evrópu, við sært dýr sem verði hættulegra eftir því sem staða þess veikist.
Lavrov lét þessi orð falla í viðtali við rússneska netverkefnið Sama Menshova, sem TASS greinir frá.
„Í sögulegu samhengi eru Vesturlönd – og sérstaklega Evrópa – alvarlega sært dýr. Það verður mun hættulegra. Það er minni stöðugleiki í dag en var á áttunda áratugnum,“ sagði Lavrov.
Utanríkisráðherrann setur ummælin í samhengi við þær breytingar sem orðið hafa á valdahlutföllum í heiminum. Að hans mati er ekki lengur unnt að viðhalda þeirri yfirburðastöðu Vesturlanda sem hann segir hafa staðið í meira en 500 ár.
Lavrov heldur því fram að þegar geta Vesturlanda til að ráða ferðinni í alþjóðakerfinu minnki sé brugðist við með aðferðum sem eigi að tryggja áframhaldandi áhrif.
„Missir Vesturlanda á hlutlægri getu sinni til að stjórna öllu leiðir til þess að þau reyna að viðhalda yfirráðum sínum með algjörlega samviskulausum aðferðum: refsiaðgerðum eða jafnvel beinum afskiptum, allt upp í hernaðaraðgerðir,“ sagði Lavrov.
Að hans mati séu Vesturlönd þannig að „grípa í síðustu tækifærin“ til að varðveita fyrri yfirburðastöðu sína.
Kína táknmynd breyttra valdahlutfalla
Lavrov bendir sérstaklega á uppgang Kína sem merki um breytt valdahlutföll. Hann segir Kína nú öflugasta af hinum nýju valdamiðstöðvum fjölpóla heims og að Bandaríkin og bandamenn þeirra eigi erfitt með að sætta sig við þá þróun.
Hann vísar meðal annars til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og heldur því fram að Kína og önnur BRICS-ríki, þar á meðal Rússland, ættu miðað við efnahagslegt vægi að hafa stærri hlut í atkvæðavægi sjóðsins en þau hafa nú.
Lavrov telur þróunina sýna að alþjóðakerfið sé að færast frá heimi þar sem Vesturlönd hafi getað ráðið mestu yfir í fjölpóla heim þar sem Kína, Rússland og önnur ríki krefjist aukinna áhrifa.
Hann gengur enn lengra og segir óstöðugleikann í alþjóðakerfinu nú meiri en á áttunda áratug síðustu aldar, þegar kalda stríðið stóð enn yfir.
Orð Lavrovs endurspegla rússneska sýn á þær miklu breytingar sem nú eiga sér stað í alþjóðlegum valdahlutföllum. Þar er uppgangur Kína og annarra ríkja utan hins hefðbundna Vesturlanda talinn marka endalok tímabils þar sem Bandaríkin og Evrópa gátu að verulegu leyti sett leikreglur alþjóðakerfisins.
Í þeirri túlkun felst jafnframt viðvörun Lavrovs: Hann telur að veikara Vesturveldi sé ekki endilega friðsamara – heldur geti tilraunin til að halda í fyrri yfirburði gert átök milli stórveldanna hættulegri.