Kanadíski forsætisráðherrann Mark Carney, sem er róttækur vinstrimaður og glóbalizti, virðist staðráðinn í að eyðileggja það sem eftir er af þeirri nánu vináttu sem eitt sinn ríkti milli þjóðar hans og Bandaríkjanna.
Á miðvikudag veitti Carney vinstrisinnaða dagblaðinu New York Times einkaviðtal þar sem hann lýsti framtíðarsýn sinni um að fjarlægja Kanada frá Bandaríkjunum.
Carney hóf viðtalið á óvæntri uppljóstrun: Hann og land hans hafa í um það bil ár verið viðbúin hugsanlegum hernaðaraðgerðum Bandaríkjanna, skyldi Trump undirbúa innrás.
Hann tók hótanir Trumps um að gera Kanada að 51. ríki Bandaríkjanna alvarlega og kannaði vandlega möguleikann á bandarískri innrás. Carney vildi ekki ræða nánar hvað það hefði falið í sér.
Þetta er auðvitað hrein firra. En Carney segir að það væri „ábyrgðarleysi“ að búa sig ekki undir jafn fráleitan möguleika.
„Ég tel að í þessum embættum beri manni skylda til að skoða afar ólíklega atburði sem gætu haft mjög alvarlegar afleiðingar,“ sagði Carney við Times. „Þetta er einfaldlega áhættustýring,“ hélt hann áfram. „Þetta er ekki sú atburðarás sem við leggjum til grundvallar, en það væri ábyrgðarleysi að vera ekki undirbúinn“
Auk þess að segjast vera að undirbúa sig fyrir stríð við Bandaríkin ráðgerir Carney að draga þjóð sína út úr áhrifasviði þeirra.
Carney sagði við Times að á nokkrum sviðum yrði Kanada að „auka fjölbreytni“ og draga úr bandarískum tengslum. Þar á meðal væri að draga úr því hversu háð landið er Starlink, gervihnattakerfi Elons Musk, og kaupa ekki F-35-orrustuþotur.
„Við munum leita annarra kosta en Starlink, á því leikur enginn vafi,“ sagði Carney.
Carney upplýsti einnig að hann hefði sett það í forgang að efla efnahagstengslin við kommúnistastjórnina í Kína. Þar á meðal væri að leyfa ódýrum kínverskum bílum að flæða inn á kanadíska markaðinn, sem muni eyðileggja innlendan bílaiðnað.
En Carney segir að vegna Trumps eigi hann ekki annarra kosta völ.
„Sumt er þess eðlis að þegar maður hefur einu sinni séð það verður ekki aftur snúið,“ bætti forsætisráðherrann við.
Carney er jafnvel heillaður af hugmyndinni um annan alþjóðlegan gjaldmiðil en Bandaríkjadal og telur að það myndi skapa „meiri sveigjanleika“.
Carney ítrekaði á miðvikudag þá skoðun sína, sem hann hefur lengi haldið fram, að alþjóðlegt fjármálakerfi sem væri alfarið háð Bandaríkjadal væri ósjálfbært. Breyting yfir í fjölpóla kerfi með nokkrum varasjóðsgjaldmiðlum myndi „skapa meiri sveigjanleika“, sagði hann.
Ótrúlegt en satt telur Carney að með þessari stefnu verði Kanada „betri samstarfsaðili Bandaríkjanna vegna þess sem við erum að gera“.
Á heldur jákvæðari nótum heldur Carney enn í vonina um viðskiptasamning við Bandaríkin.
Carney sagði að enn væri leið fær til að hefja á ný samningaviðræður við Bandaríkin og endurvekja viðskiptasamkomulagið sem fór út um þúfur í lok ágúst.
„Er til viðskiptasamningur milli Kanada og Bandaríkjanna sem gagnast báðum? Alveg tvímælalaust, alveg tvímælalaust,“ sagði Carney. Hann sagðist til dæmis hafa áhuga á að bæta kalíumsöltum inn í viðræðurnar. Kanada sér Bandaríkjunum fyrir næstum 90 prósentum allra innfluttra kalíumsalta, sem eru lykilhráefni í áburðarframleiðslu.
Carney sagði að Kanada, Bandaríkin og hugsanlega einnig Mexíkó gætu orðið „sjálfum sér næg um áburð“ með því að tryggja sérstakan aðgang að kanadískum kalíumsaltabirgðum, þeim stærstu í heimi. Hann bætti við að kanadíski kosturinn væri augljóslega betri en að kaupa kalíumsölt annars staðar frá sem síðan þyrfti að flytja um Svartahaf eða Hormússund.
„Ég tel að þetta sé framkvæmanlegur þáttur samningsins, og það eru fleiri slík dæmi sem við erum tilbúin að vinna að,“ bætti hann við.
Það má þó ganga að því vísu að Trump muni ekki taka öðrum ummælum Carneys í viðtalinu fagnandi. Kanadíski forsætisráðherrann hefur gert ljóst hverja hann telur verðuga vináttu sinnar — og það eru ekki Bandaríkin.
Að lokum verður það kanadíska þjóðin sem greiðir verðið.