Innrás þúsunda ólöglegra innflytjenda inn í spænsku útlenduna Ceuta hefur þróast í opnar pólitískar deilur innan Evrópusambandsins. Eftir að tugþúsundir manna fóru yfir landamærin frá Marokkó hefur Ítalía krafist þess að hægt verði að loka Schengen-svæðinu gagnvart Spáni og nú hafa fleiri ríki tekið undir þær kröfur. Á sama tíma mætti Pedro Sánchez forsætisráðherra háværum mótmælum í heimsókn sinni til hinnar mjög svo þrúguðu útlendu.
Stjórnmálakreppan dýpkaði enn frekar á föstudag þegar Finnland tók undir afstöðu Ítalíu og krafðist þess að Evrópusambandið íhugaði aðgerðir gegn Spáni. Austurríki hefur einnig lýst yfir stuðningi við harðari afstöðu og nokkur aðildarríki krefjast þess að stjórnvöld í Madríd endurheimti stjórn á ytri landamærum Evrópusambandsins.
Tilefni deilunnar er gríðarleg bylgja ólöglegra innflytjenda sem gekk yfir Ceuta í vikunni. Samkvæmt spænskum yfirvöldum komust á bilinu 40.000 til 60.000 manns inn í spænsku útlenduna frá Marokkó á skömmum tíma – ein mesta ólöglega landamæraferð sem skráð hefur verið innan Evrópusambandsins. Jafnframt hafa fjölmargir látið lífið við tilraunir til að komast yfir landamærin.
Ítalska ríkisstjórnin hefur gengið lengst í gagnrýni sinni. Antonio Tajani utanríkisráðherra hefur krafist þess að Schengen-regluverkið verði beitt gagnvart Spáni og telur að landið hafi brugðist skyldu sinni til að verja ytri landamæri Evrópusambandsins. Ummælin hafa leitt til stjórnmáladeilu milli Rómar og Madrídar þar sem spænska ríkisstjórnin hefur sakað Ítalíu um að ýta undir ágreining á tímum þegar staðan er þegar afar viðkvæm.
Ítalía lokar landamærunum
Ítalska ríkisstjórnin tilkynnti á föstudagskvöld að landið myndi taka upp á ný landamæraeftirlit gagnvart Spáni. Ákvörðunin felur í sér að frjáls för milli landanna innan Schengen-svæðisins fellur í reynd úr gildi. Ríkisstjórn Ítalíu réttlætir aðgerðina með því að Spánn sé ekki lengur fær um að verja ytri landamæri Evrópusambandsins.
Ákvörðunin markar verulega stigmögnun í stjórnmáladeilunni milli þessara tveggja aðildarríkja ESB. Ríkisstjórn Giorgiu Meloni forsætisráðherra hefur undanfarna daga sakað spænsk stjórnvöld um að hafa stefnt öryggi alls Schengen-svæðisins í hættu, á meðan stjórnvöld í Madríd vísa gagnrýninni á bug og lýsa henni sem óábyrgri og pólitískt drifinni.
Von der Leyen: „Ytri landamæri ESB verða að vera varin“
Mitt í vaxandi deilum reynir framkvæmdastjórn Evrópusambandsins að halda jafnvægi í afstöðu sinni. Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnarinnar, lýsti yfir stuðningi við Spán en lagði jafnframt áherslu á að aðildarríkin bæru ábyrgð á því að verja ytri landamæri Evrópusambandsins.
Hún undirstrikaði jafnframt að þeir sem ekki hafa rétt til dvalar innan ESB ættu að snúa tafarlaust til baka og að efla þyrfti samstarfið við Marokkó til að koma í veg fyrir nýjar fjöldaólöglegar landamæraferðir.
Sánchez úthrópaður í Ceuta
Þegar Pedro Sánchez forsætisráðherra heimsótti Ceuta á föstudag var honum mætt með háværum ópum, baulum, flautum og mótmælum íbúa sem telja ríkisstjórnina hafa brugðist borginni.
Sánchez lýsti umfangsmiklum ólöglegum landamæraferðum sem „árás á landhelgi og fullveldi Spánar“ og hét því að fjölga lögreglumönnum og liðsmönnum Guardia Civil á svæðinu auk þess að efla landamæravörslu.
Heimsóknin varð skýr birtingarmynd þess vaxandi innanlandspólitíska þrýstings sem spænska ríkisstjórnin stendur frammi fyrir, þar sem stjórnarandstaðan sakar Sánchez um að hafa misst stjórn á landamærum landsins.
Spains Prime Minister Sanchez has arrived in Ceuta and he’s is not popular with the locals. pic.twitter.com/WoK59cNg8X
— HJB News (@HJB_News__) July 31, 2026
Yfirlýsing Bandaríkjanna
