Í skólanum (mynd: gervigreind).
44% íslenskra 15 ára nemenda ná ekki grunnviðmiði PISA í lestri. Ísland er með 422 meðalstig í PISA 2025, samanborið við 461 stig að meðaltali í OECD.
Ísland er með lægsta meðaltal Norðurlandanna fimm í lestri samkvæmt niðurstöðum PISA 2025. Íslenskir nemendur fá 422 stig, norskir 453, danskir 460, sænskir 466 og finnskir 474. Niðurstöðurnar voru birtar 8. september 2026. OECD: PISA 2025, Ísland, Noregur, Danmörk, Svíþjóð, Finnland.
Miðað við birt, námunduð meðaltöl er Ísland 31 stigi á eftir Noregi og 52 stigum á eftir Finnlandi. Meðallestrarstig Íslands lækkuðu um 14 stig milli mælinganna 2022 og 2025.
Staða drengja vekur sérstaka athygli. Á Íslandi eru stúlkur að meðaltali 31 stigi yfir drengjum í lestri. Sami munur mælist í Danmörku, en hann er 39 stig í Noregi, 41 í Svíþjóð og 46 í Finnlandi. Kynjamunurinn er því minnstur á Íslandi og í Danmörku í þessum samanburði, þótt heildarmeðaltal Íslands sé lægst.
Samkvæmt landsskýrslu OECD ná 56% íslenskra nemenda hæfniþrepi 2 eða ofar í lestri, sem OECD notar sem grunnviðmið. Það þýðir að um 44% eru undir viðmiðinu, samanborið við um 31% að meðaltali í OECD. Hlutfallið undir grunnviðmiði á Íslandi hefur aukist um 22 prósentustig frá 2015.
Á hæfniþrepi 2 geta nemendur meðal annars greint meginhugmynd í miðlungslöngum texta og fundið upplýsingar samkvæmt gefnum skilyrðum. Að vera undir viðmiðinu jafngildir því ekki að vera ólæs. Talan lýsir frammistöðu gagnvart tilteknu hæfniviðmiði rannsóknarinnar.
Við samanburðinn þarf að hafa í huga að birt meðaltöl eru tölfræðilegar áætlanir. Röðun þeirra staðfestir ekki ein og sér að sérhver munur milli landa sé tölfræðilega marktækur. OECD gerir sérstaklega fyrirvara við niðurstöður Noregs þar sem einn eða fleiri úrtaksstaðlar PISA voru ekki uppfylltir.