Ræðumenn og fundarstjóri á fundi Áfram Íslands á Akranesi. Frá vinstri: Vilhjálmur Birgisson, verkalýðsleiðtogi, Álfheiður Ágústsdóttir, forstjóri Elkem, Valdís Þórðardóttir tannlæknir og Halldór Benjamín Þorbergsson fundarstjóri.
Það er gaman að skrifa fréttir um jafn jákvæðan hlut og umræðufundi Áfram Íslands. Ræða fyrrverandi forseta Íslands, Ólafs Ragnars Grímssonar, á stofnfunidi samtakanna, fer í sögubækurnar sem barátturæða manns sem elskar þjóð sína og vill að hún sjálf, fólkið í landinu, ráði örlögum sínum í stað ókjörinna embættismanna erlendis. Ólafur Ragnar Grímsson skrifaði Íslandssögu, þegar hann í tvígang vísaði stjórnmáladeilu um bankahrunið til þjóðarinnar svo þjóðin fengi möguleika á að ákveða sjálf örlög sín og þjóðin ákvað að fara leið laganna og sigraði í þeirri deilu.
Þá reyndi ESB að hafa áhrif á Efta-dómstólinn til að fella Ísland og hefði það tekist hefðu kynslóðir landsmanna verið múlbundnar áratugum saman við að greiða himinhá gjöld fyrir ósvífni og glæframennsku útrásarvíkingana. Þar kom þegar fram afstaða ESB til Íslands og tilraun til að hrifsa til sín verðmæti íslensku þjóðarinnar og flytja úr landi. Það er líka það sem ESB hyggst fyrir með fiskimiðin og orku landsmanna, ef Ísland afsalar sér löggjafar-, dóms- og framkvæmdavaldi til ókjörinna búrókrata í Brussel.
Ekki atkvæðagreiðsla um að ganga með í bókaklúbb Andrésar Andar
Það var hörmulegt að horfa á marga íslenska stjórnmálamenn berjast fyrir erlendar ríkisstjórnir í Icesavedeilunni til að koma því yfir á saklausan almenning á Íslandi að borga skuldir óreiðumanna. Með þá reynslu að baki er það bara afskræming að horfa á stjórnmálamenn nútímans ætla að endurtaka mistök Jóhönnustjórnarinnar með aðildarumsókn að ESB. Þeir vita að meiri hluti landsmanna vilja ekki afhenda lykilinn að lýðveldinu til ólýðræðislegra embættismanna í Brussel og því hamast já sinnar við að reyna að blekkja Íslendinga með því að segja að atkvæðagreiðslan snúist ekki um að Ísland ætli að ganga í ESB. En allir vita að atkvæðagreiðslan snýst ekki um það að Ísland ætli að ganga í bókaklúbb Andrésar Andar og ekki hafa forsætisráðherrann og utanríkisráðherrann rætt við neina aðra en ESB um tilhögun atkvæðagreiðslunnar, tíma og umgjörð. Forkastanleg vinnubrögð Jóhönnustjórnarinnar eru endurtekin í dag með því að fela gögn frá þjóðinni í lokuðu herbergi á Alþingi og einungis þingmenn sem látnir eru skilja eftir síma og penna utandyra mega fara inn og rýna í gögnin gegn eið um að segja engum frá því sem þeir hafa séð. Það er nú allt traustið sem ríkisstjórnin ber til þjóðarinnar.
Það var því einkar hressilegt samkvæmt venju að hlýða á orð verkalýðsleiðtogans, Vilhjálms Birgissonar, á fundi Áfram Ísland á Akranesi, sem ræddi einmitt þýðingu þess að landsmenn láti ekki plata sig sem ríkisstjórnin er að reyna að gera. Vilhjálmur Birgisson sagði:
„Við ræddum þetta saman í gær, ég og Sólveig Anna, og fórum yfir langan lista af þeim ásökunum sem hafa verið bornar á okkur fyrir að vilja standa vörð um fullveldi Íslands og að við ráðum sjálf okkar ákvörðunum. En afstaða okkar byggist ekki á slagorðum heldur á hagsmunum íslenskrar verkalýðshreyfingar og íslensks launafólks.
90,6 prósent launafólks í stéttarfélögum á Íslandi en einungis 18,2% í Evrópu
Eitt atriði segir meira en mörg orð. Á Íslandi eru 90,6 prósent launafólks í stéttarfélögum en meðaltalið í Evrópu er aðeins 18,2 prósent. Það sýnir hversu sterk íslensk verkalýðshreyfing er. Sá styrkur birtist einnig í alþjóðlegum samanburði, meðal annars hjá OECD, þar sem laun á Íslandi, að teknu tilliti til kaupmáttar, eru meðal þeirra hæstu. Raunlaunahækkanir hér á landi hafa einnig verið meiri en á hinum Norðurlöndunum. Þetta eru verðmæti sem við þurfum að standa vörð um. Ef við veikjum íslenska vinnumarkaðslíkanið óttast ég að staða launafólks verði mun verri en hún er í dag.
Það þýðir þó ekki að allt sé í lagi. Nýleg rannsókn sýnir að um 70 prósent launafólks hefur það ágætt en um 30 prósent býr við erfiða stöðu. Það er þessi hópur sem við eigum að beina sjónum okkar að og bæta kjör hans.
Blekking að halda að við fáum sjálfkrafa sömu vexti og á evrusvæðinu
Þegar ég velti því fyrir mér hvað Ísland eigi að græða á aðild að Evrópusambandinu heyri ég alltaf sömu þrjú loforðin: lægri vexti, afnám verðtryggingar og lægri verðbólgu. Margir virðast trúa því að þetta gerist sjálfkrafa við inngöngu í sambandið. Það er einfaldlega rangt. Það er blekking að halda því fram að við fáum sjálfkrafa sömu vexti og á evrusvæðinu, að verðbólgan lækki niður í 2–3 prósent eða að verðtryggingin hverfi.
Til þess að Ísland gæti tekið upp evru þyrfti landið fyrst að uppfylla Maastricht-skilyrðin. Við þyrftum sjálf að ná niður vöxtum, verðbólgu og öðrum efnahagslegum mælikvörðum. Ef við þurfum hvort sem er að gera allt þetta sjálf vaknar eðlilega spurningin: hvers vegna ættum við þá að ganga í Evrópusambandið? Ísland er eitt auðugasta land heims og býr yfir gríðarlegum náttúruauðlindum. Við getum leyst þessi verkefni sjálf.
Stjórnmálamenn bera ábyrgð á að þjóðin stendur frammi fyrir þessari umræðu
Um leið tel ég að íslenskir stjórnmálamenn beri ábyrgð á því að þjóðin standi frammi fyrir þessari umræðu. Þeir hefðu fyrir löngu getað ráðist gegn verðtryggingu, tekið á vaxtaumhverfinu og endurskoðað fjármálakerfið. Þetta eru ekki náttúrulögmál heldur mannanna verk og því hægt að breyta þeim.
Í skýrslu sem fjármála- og efnahagsráðuneytið lét vinna um gjaldmiðlamál kemur meðal annars fram að verðtryggingin stuðli að reglulegum verðbólguskotum, festi þau í sessi og leiði til þess að Seðlabankinn þurfi að hækka vexti meira en ella. Þetta er opinber niðurstaða sem stjórnvöld létu sjálf vinna, en engu að síður hefur lítið verið gert í málinu. Alþingi veit þetta og stjórnmálamenn vita þetta, en skort hefur kjark til að ráðast í nauðsynlegar breytingar.
Ég sat sjálfur í sérfræðingahópi um afnám verðtryggingar eftir bankahrunið. Þá voru allir sammála um að verðtryggingunni þyrfti að ljúka. En síðan gerðist lítið. Nú virðist sumum einfaldara að líta til Brussel og ætla Evrópusambandinu að leysa vandann í stað þess að taka á honum hér heima. Það finnst mér rangt. Við getum sjálf lækkað vexti, dregið úr verðbólgu og afnumið verðtryggingu ef vilji er fyrir hendi.
Hver þjóð gætir fyrst og fremst eigin hagsmuna
Ég hef fylgst með þessum málum í áratugi, starfað innan stjórnsýslunnar og fylgst náið með stjórnmálunum. Ég hef því litla trú á þeirri hugmynd að Evrópusambandið muni setja hagsmuni Íslands í fyrsta sæti. Reynslan sýnir annað. Það þarf aðeins að rifja upp bankahrunið og Icesave-deiluna eða hvernig Grikkland var meðhöndlað í skuldakreppunni. Hver þjóð gætir fyrst og fremst eigin hagsmuna. Það eigum við líka að gera.
Þess vegna segi ég: Áfram Ísland!”
Á bloggsíðu Heimssýnar er rætt um fundinn og segir meðal annars:
Fundurinn á Akranesi í gær var fjölbreyttur því það voru ekki aðeins fulltrúar verkalýðshreyfingar sem fluttu ræður. Álfheiður Ágústsdóttir, forstjóri Elkem á Íslandi, flutti einnig ræðu.
Íslendingar samkeppnisfærari fyrir utan reglugerðafargan ESB
Hún hnýtti í reglugerðarfarganið í ESB þegar hún spurði: „Hversu langan tíma tekur að fá leyfi?“ Hún minnti á hversu mikilvægt það væri fyrir einstaklinga og fyrirtæki að hafa svigrúm í starfsemi sinni til nýsköpunar, verðmætasköpunar og fjölgunar starfa. Það þurfi að skapa tækifæri og auka samkeppnishæfni, ekki síst í útflutningsgeiranum, til þess að bæta lífskjör – og ESB væri ekki svarið við því. Við þyrftum að hafa frelsi til athafna sjálf og mikilvægt væri að við réðum sjálf yfir auðlindum okkar og þyrftum ekki að vera háð ESB með nýtingu þeirra. Evrópusambandið ætti í verulegum vanda, m.a. vegna þess að dregið hefði úr samkeppnishæfni þess gagnvart Bandaríkjunum og Asíu.
Velferð Íslendinga laskast ef ákvörðunarvald flyst til Brussel
Valdís Þórðardóttir tannlæknir minnti í sinni ræðu á fundinum á það að ákvarðanir og ábyrgð ættu að fara saman, en það samband yrði slitið í sundur með aðild að ESB. Það væri mikilvægt að ákvarðanir um framtíð Íslands yrðu teknar á Íslandi en að ábyrgðarvaldinu í þeim efnum yrði ekki deilt með Brussel. Þá minnti Valdís á góð lífskjör hér á landi miðað við annars staðar í Evrópu, kaupmáttur væri með mesta móti, flestir ættu sitt eigið húsnæði, hér væri jöfnuður með mesta móti, atvinnuþátttaka með mesta móti og atvinnuleysi að jafnaði lítið. Þessu mættum við ekki fórna með því að gefa frá okkur ákvörðunarvald í mikilvægum málum til Brussel.
Halldór Benjamín Þorbergsson var fundarstjóri á þessum fjölsótta og vel heppnaða fundi á Akranesi. Hann minnti meðal annars á að ef við værum með evru hefðum við ekki þá vörn og þann ventil sem krónan væri gegn atvinnuleysi.
Hér að neðan eru tvær klippur úr ræðu verkalýðsleiðtogans Vilhjálms Birgissonar og einnig lag um Ólaf Ragnar Grímsson og Icesave sem Þjóðólfur fann á netinu. Þar fyrir neðan er myndskeið með öllum þættinum á Akranesi.