Hans-Jürgen Papier segir að lýðræðinu stafi meiri ógn af pólitískum mistökum og hunsun stjórnvalda á áhyggjum almennings en stuðningur kjósenda við flokka til hægri eða vinstri.
Samkvæmt Hans-Jürgen Papier, fyrrverandi forseta þýska stjórnlagadómstólsins, hafa hefðbundnir stjórnmálaflokkar í Þýskalandi sjálfir ýtt kjósendum í átt að róttækari valkostum með því að bregðast áhyggjum og hagsmunum almennings. Fyrrverandi æðsti dómari landsins og einn virtasti lögfræðingur Þýskalands hafnar þeirri skoðun að vaxandi stuðningur við stjórnmálaflokka til hægri og vinstri sé helsta ógnin við þýskt lýðræði. Hann segir í viðtali við Tagesspiegel:
„Ég myndi halda því fram að staðan sé nánast öfug. Annmarkar á þingræðinu okkar og mistök hinna hefðbundnu stjórnmálaflokka hafa leitt til stöðnunar á umbótum og skorts á pólitískri umboðsgjöf og ýtt undir róttækni. Það er einmitt þetta sem ógnar lýðræðinu til lengri tíma litið.“
Hefðbundnu flokkarnir ekki lengur nægilega tengdir fólkinu
Papier, sem var forseti þýska stjórnlagadómstólsins á árunum 2002 til 2010, sagði að stór hluti þjóðarinnar telji að hefðbundnu stjórnmálaflokkarnir sinni ekki lengur hagsmunum, áhyggjum eða forgangsmálum almennings:
„Hefðbundnu flokkarnir eru á mörgum sviðum ekki lengur nægilega tengdir fólkinu. Margir upplifa að þeir eigi sér ekki lengur fulltrúa.“
Papier sagði að fulltrúalýðræði gæti ekki byggst eingöngu á formlegum stofnunum heldur yrðu kjósendur að hafa trú á því að skoðanir þeirra endurspegluðust raunverulega í pólitískum ákvörðunum. Að hans mati hefur vaxandi fjarlægð milli kjósenda og CDU/CSU, SPD, Græningja og FDP styrkt stjórnmálahreyfingar utan hins hefðbundna miðjuafls.
Hann sagði að „ástæða væri til að hafa áhyggjur af Þýskalandi“ og hélt því fram að um helmingur þjóðarinnar treysti því ekki lengur að lýðræðiskerfið gæti leyst vandamál landsins. Að hans mati væri þetta vantraust afleiðing „margra ára skammsýnnar stefnumótunar og lélegrar pólitískrar stjórnar.“
Leggst gegn banni á Valkosti fyrir Þýskaland
Papier hafnaði þó samanburði á núverandi stjórnmálaástandi í Þýskalandi og síðustu árum Weimar-lýðveldisins:
„Við stöndum ekki frammi fyrir því að valdboðsstjórn sé að taka völdin. Slíkar hræðsluáróðursmyndir eiga ekkert skylt við raunveruleikann. Þær eru hins vegar hættulegar.“
Papier hefur einnig lagst gegn tilraunum til að banna Valkosti fyrir Þýskaland, Alternative für Deutschland (AfD) og segir að stjórnskipuleg skilyrði fyrir slíku banni hafi ekki verið uppfyllt.
„Er AfD að heyja stríð gegn frjálsri og lýðræðislegri stjórnskipan? Ég tel að slík fullyrðing sé órökstudd,“ sagði hann og bætti við að málsmeðferð sem miðar að því að banna heilan stjórnmálaflokk gæti ekki byggst eingöngu á ummælum einstakra flokksfulltrúa.
Papier varði einnig hugtakið popúlismi og sagði að ekki ætti sjálfkrafa að líta á það sem niðrandi orð:
„Að mínu mati er popúlismi ekki endilega neikvætt hugtak. Popúlismi snýst einnig um að vera í nánum tengslum við almenning.“
Úrlausnir landsdómstóla og Mannréttindadómstóls Evrópu takmarka getu ríkisstjórna að hafa stjórn á innflytjendamálum
Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Papier tjáir sig af hreinskilni um stöðu stjórnarhátta í Evrópu. Í viðtali við The Times á síðasta ári gagnrýndi hann sífellt víðtækari dómaframkvæmd í hælismálum innan Evrópu og varaði við því að úrlausnir landsdómstóla og Mannréttindadómstóls Evrópu væru að takmarka getu ríkisstjórna til að hafa stjórn á innflytjendamálum.
Hann lýsti þessari vaxandi dómaframkvæmd sem „raunverulegum rétti til innflytjenda inn um bakdyrnar“ sem legðist „eins og mygla“ yfir pólitískt ákvörðunarvald evrópskra ríkja. Að hans mati hefðu víðtækar túlkanir á mannréttindaákvæðum gert dómstólum kleift að koma í veg fyrir brottvísanir við aðstæður sem væru langt umfram það sem upphaflega var ætlunin með Flóttamannasamningi Genfar.
