Viktor Orbán fv. forsætisráðherra, Tamás Sulyok fv. forseti og Péters Magyars núverandi forsætisráðherra.
Tamás Sulyok, forseti Ungverjalands, hefur formlega látið af embætti eftir að hafa undirritað stjórnarskrárbreytingu sem bindur samstundis enda á eigið kjörtímabil. Í athyglisverðri kveðjuræðu beinir hann harðri gagnrýni að nýrri ríkisstjórn undir forsæti Péters Magyars og varar við því að þróunin feli í sér alvarlegt frávik frá grundvallarreglum réttarríkisins.
Afsögn Sulyoks er hluti af umfangsmiklum breytingum sem ríkisstjórn Péters Magyars hefur hrint í framkvæmd frá því að flokkur hans, Tisza, vann stórsigur í kosningunum fyrr á þessu ári og batt enda á 16 ára valdatíð Viktors Orbáns. Ríkisstjórnin hefur haldið því fram að breytingarnar séu nauðsynlegar til að rjúfa áhrif fyrrverandi Fidesz-stjórnarinnar á stofnanir ríkisins, en stjórnarandstaðan lýsir þeim sem pólitískum hreinsunum.
Þrátt fyrir að Sulyok hafi undirritað stjórnarskrárbreytinguna lagði hann áherslu á að hann gerði það vegna þess að lögin hefðu formlega verið samþykkt af þinginu – en ekki vegna þess að hann teldi þau lögmæt.
— Dr. Tamás Sulyok (@DrTamasSulyok) July 18, 2026
Vill afnema valdakerfi Orbáns
Forsætisráðherrann Péter Magyar hefur varið umbæturnar með þeim rökum að kjósendur hafi veitt sér skýrt umboð til að afnema þær stofnanir og valdakerfi sem byggð voru upp á löngum valdaferli Viktors Orbáns. Að sögn ríkisstjórnarinnar eiga breytingarnar að endurreisa lýðræðislega ábyrgð og tryggja að ríkið þjóni á ný hagsmunum borgaranna.
Í tengslum við afsögn Sulyoks tilkynnti Magyar að forseti þingsins myndi gegna embætti forseta tímabundið þar til nýr forseti verður kjörinn. Jafnframt hefur hann lýst því yfir að fyrrverandi heimsmeistarinn í skák, Judit Polgár, sé fyrsti kostur hans í embættið.
Stjórnarskrárbreytingin felur einnig í sér að kjörtímabil þingmanna verður takmarkað við tólf ár og að eftirlaunaaldur dómara við stjórnlagadómstólinn verður lækkaður í 70 ár. Það þýðir jafnframt að forseti dómstólsins, Péter Polt, lætur af embætti.
Orbán ræðst gegn breytingunum
Fyrrverandi forsætisráðherrann Viktor Orbán hefur brugðist harðlega við þróuninni og lýsir aðgerðum ríkisstjórnarinnar sem árás á allt stjórnarskrárkerfið.
Þegar þingið samþykkti stjórnarskrárbreytinguna varaði Orbán þegar við því að brottvikning forsetans myndi skapa hættulegt fordæmi og hélt því fram að þjóðin ætti rétt á að veita viðnám því sem hann kallaði harðstjórnarlega valdbeitingu.
Today, the final barrier fell. Arbitrary rule is no longer a looming threat; it is a reality. If they can do this to the President of the Republic, they can do it to anyone. God protect Hungary!
— Orbán Viktor (@PM_ViktorOrban) July 18, 2026
Pólitísk tímamót í Ungverjalandi
Afsögn Sulyoks markar enn eitt skrefið í þeirri víðtæku pólitísku endurskipulagningu sem fylgt hefur stjórnarskiptunum í vor. Með tveggja þriðju hluta meirihluta sínum á þinginu hefur ríkisstjórn Péters Magyars möguleika á að breyta stjórnarskránni án stuðnings stjórnarandstöðunnar og hefur þegar hrint af stað fjölda breytinga til að afnema stofnanir og embættisveitingar frá valdatíð Orbáns.
Ríkisstjórnin lýsir aðgerðunum sem endurkomu lýðræðislegs eftirlits og ábyrgð, en Fidesz-flokkurinn og Viktor Orbán telja hins vegar að þær grafi undan verndarkerfum réttarríkisins og leiði til þess að pólitískt vald safnist í hendur nýju ríkisstjórnarinnar.