ESB vill draga úr því hversu háð Evrópa er bandarískum greiðslurisum á borð við Mastercard og Visa. Stafræn evra og nýjar evrópskar greiðslulausnir eiga að veita sambandinu heildarstjórn á því hvernig einstaklingar og fyrirtæki greiða. ESB vill fá algjört eftirlit með öllum greiðslum innan sambandsins.
Í dag fara um 61 prósent kortagreiðslna á evrusvæðinu í gegnum Mastercard og Visa og nánast allar kortagreiðslur yfir landamæri, samkvæmt Seðlabanka Evrópu, ECB. Þetta hefur gert greiðsluinnviði að sífellt mikilvægara máli þegar kemur að sjálfstæði Evrópu. ECB hefur varað við því að það að vera háð erlendum greiðslukerfum geti gert Evrópu berskjaldaða fyrir pólitískum þrýstingi eða truflunum.
Stafræn evra tekin upp fyrir 2030
Eitt helsta verkefnið er fyrirhuguð stafræn evra. Hún á að vera rafrænt form evrunnar, gefið út og tryggt af ECB, og er sögð eiga að vera viðbót við reiðufé og núverandi bankaþjónustu. Stafrænu evruna á að vera hægt að nota bæði á netinu og án nettengingar. Samkvæmt áætlunum á tilraunaverkefni að hefjast árið 2027 og kerfið að vera tilbúið til almennra greiðslna frá árinu 2029. Piero Cipollone, stjórnarmaður í ECB, hefur lýst þörfinni fyrir evrópska greiðslulausn sem væri undir evrópskri stjórn.
– Öll þessi mögulega landfræðipólitíska spenna og sú þróun að öllum tiltækum verkfærum sé breytt í vopn eykur greinilega áhættuna, sagði hann við spænska dagblaðið El País í janúar og hélt áfram: Þetta eykur þörfina fyrir evrópskt greiðslukerfi sem uppfyllir allar þarfir og byggir á evrópskri tækni og innviðum, með öðrum orðum kerfi sem er alfarið undir okkar stjórn.
Christine Lagarde, forseti ECB, hefur einnig lagt áherslu á sjálfstæði Evrópu í þessum efnum.
– Við reiðum okkur aðallega á bandarísk, en stundum einnig kínversk, net til að vinna úr greiðslum. Við þurfum evrópska lausn vegna þess að við viljum hafa full yfirráð á heimavelli, sagði Lagarde við Euronews í júlí.
Fleiri valkostir eru að koma fram
Á sama tíma eru einkareknar evrópskar greiðslulausnir í örum vexti. Evrópska greiðslubandalagið EuroPA og European Payments Initiative, EPI, hafa gert samkomulag um að tengja saman kerfi sín. Saman geta lausnirnar náð til um 380 milljóna notenda í 15 Evrópulöndum. Meðal þessara kerfa eru norska Vipps MobilePay, spænska Bizum, ítalska Bancomat, pólska Blik og gríska IRIS. Greiðslulausn EPI, Wero, er meðal annars notuð í Þýskalandi, Frakklandi, Belgíu, Hollandi og Lúxemborg.
Markmiðið er að notendur geti í framtíðinni greitt yfir landamæri með þeim greiðsluforritum sem þeir nota dagsdaglega, svipað og farsímar virka milli landa með reiki. Þróunin á sér einnig stað utan Evrópu. Í Brasilíu hefur innlenda greiðslukerfið PIX náð gríðarlegri útbreiðslu og samkvæmt seðlabanka landsins fara 54 prósent allra færslna þar í gegnum kerfið.