Eldsneytisverð heldur áfram að slá met í Evrópu. Í Frakklandi er verð á dísilolíu nú komið yfir 2,40 evrur á lítra. Á sama tíma hefur meðalverð bæði bensíns og dísilolíu í ESB náð hæstu hæðum frá upphafi evrópsku mælinganna.
Verð á dísilolíu í Frakklandi hækkaði á sunnudaginn í 2,41 evru á lítra og hefur aldrei verið hærra. Talan byggist á greiningu á verði hjá yfir 8.700 eldsneytisstöðvum og þýðir að fyrra metið, sem sett var daginn áður, er þegar fallið.
Bensínverð er einnig mjög hátt. Algengasta bensíntegundin í Frakklandi, SP95-E10, kostaði yfir 2,17 evrur á lítra á sunnudaginn. Verðið hefur því verið yfir fyrra metinu frá 2022 í meira en tíu daga. Verð á SP98-bensíni fór á sama tíma yfir 2,28 evrur á lítra.
Þróunin er hluti af víðtækari eldsneytiskreppu í Evrópu. Samkvæmt nýjustu vikulegu tölum framkvæmdastjórnar ESB kostaði bensínlítrinn að meðaltali 2,063 evrur í ESB hinn 14. september, en dísillítrinn 2,159 evrur. Þetta eru hæstu verð í töluröð framkvæmdastjórnarinnar, sem nær aftur til ársins 2005.
Verðmunur milli landa er þó mikill. Í þessari mælingu var bensín ódýrast á Möltu en dýrast í Danmörku. Dísilolía var einnig ódýrust á Möltu en dýrust í Finnlandi, þar sem lítrinn kostaði um 2,51 evru. Frakkland var meðal þeirra landa þar sem verðið var hæst, en þó ekki efst á listanum.
Verðhækkunin stafar fyrst og fremst af langvarandi átökum í Mið-Austurlöndum og röskun á orkuflutningum á heimsvísu. Verð á Brent-hráolíu er aftur komið yfir 100 Bandaríkjadali á tunnu, en það var mun lægra áður en stríðið braust út. Truflanir á olíuafhendingu frá Sádi-Arabíu hafa einnig aukið óvissu á evrópska markaðnum.
Dýrari olíuhreinsun
Það er þó ekki aðeins hráolían sem þrýstir eldsneytisverði upp. Kostnaður við olíuhreinsun hefur einnig aukist verulega. Sérfræðingar Seðlabanka Evrópu áætla að framlegð olíuhreinsunarstöðva hafi í þriðju viku september numið um 0,41 evru af verði hvers lítra af dísilolíu á evrusvæðinu — eða um 19 prósentum af útsöluverðinu. Samsvarandi hlutur í bensínverðinu var um 0,17 evrur.
Dísilolía hefur auk þess hækkað verulega í verði á árinu. Vegið meðalverð á dísilolíu í ESB hefur hækkað um tæp 40 prósent frá ársbyrjun 2026, en bensínverð um 29 prósent. Samkvæmt mati Seðlabanka Evrópu gæti framlegð af dísilolíuhreinsun haldið áfram að aukast og ekki náð hámarki fyrr en í október.
Gæti hækkað enn frekar
Fyrir ökumenn þýðir núverandi verð í ESB að að meðaltali kostar um 103 evrur að fylla venjulegan 50 lítra tank af bensíni og 108 evrur af dísilolíu. Verðhækkanirnar þurfa þó ekki að vera yfirstaðnar. Seðlabanki Evrópu hefur varað við því að frekari truflanir á orkuframboði geti þrýst verðinu enn hærra og haldið því háu lengur.
Samkvæmt sérfræðingum bankans er varanleg lækkun eldsneytisverðs fyrst og fremst háð því að stríðinu í Mið-Austurlöndum ljúki, flutningar um Hormússund komist í eðlilegt horf og olíuhreinsun á heimsvísu færist aftur nær eðlilegu umfangi.
