Yfirhershöfðingi Svíþjóðar og sænskir hermenn (samsett mynd)
Rússneskir embættismenn hafa ítrekað haldið því fram í fjölmiðlum að Rússland hafi engin áform um að ráðast á ESB eða Atlantshafsbandalagið (NATO). Þeir lýsa yfirstandandi stríði sem afleiðingu margra ára átaka í austurhluta Úkraínu og stækkunar NATO í átt að landamærum Rússlands. Hvernig sem menn meta þessar fullyrðingar, þá segja heimildarmenn Sænska dagblaðsins innan sænska hersins einnig að hættan á rússneskri herárás á Svíþjóð eða NATO sé lítil. Þrátt fyrir það telur yfirhershöfðinginn Michael Claesson að Svíar verði núna að undirbúa sig andlega undir að Rússland gæti gert beina árás að Svíþjóð.
Ein af þeim öryggispólitísku sviðsmyndum sem hvað mest eru ræddar innan NATO er að Rússland gæti reynt að prófa samstöðu varnarsamstarfsins með takmarkaðri árás á eitt aðildarríki bandalagsins. Nokkur ríki á austurjaðri NATO, þar á meðal Finnland, Pólland og Eystrasaltsríkin, hafa á síðasta ári varað við þeirri hættu.
Að sögn sænska yfirhershöfðingjans, Michael Claesson, er ekki hægt að útiloka að slík aðgerð gæti í staðinn beinst að Svíþjóð, ekki síst þar sem landið er eitt þeirra ríkja sem veita Úkraínu umfangsmikinn stuðning.
Yfirhershöfðinginn lýsir ekki sviðsmynd þar sem stórir innrásarherir Rússa ryðjast yfir landamæri Svíþjóðar. Þvert á móti er hefðbundin hernaðarárás á Svíþjóð eða annað aðildarríki NATO enn talin ólíkleg, fyrst og fremst vegna þess að stór hluti rússneska hersins er bundinn í stríðinu í Úkraínu. Hann segir að um gæti verið að ræða takmarkaðar hernaðaraðgerðir sérsveita. Markmiðið með slíkum aðgerðum væri að kanna, mæla og prófa viðbrögð Svíþjóðar, bæði á pólitíska sviðinu og því hernaðarlega.
„Aðeins nokkrar sekúndur. Meiri fyrirvara en það getur sænski herinn ekki gert ráð fyrir ef Rússland ákveður að reyna á samstöðu NATO með árás á sænskt skotmark. Hættan á skemmdarverkum er augljós.”
Sænski herinn fylgist með rússneskum kafbát á Eystrarsalti. (Mynd sænski herinn).
Rússnesk viðvera á Eystrasalti
Jafnframt fylgist sænski herinn með þróun mála á Eystrasalti allan sólarhringinn. Í vor og fram á fyrri hluta sumars stöðvuðu sænsk stjórnvöld ítrekað skip sem tengd voru svokölluðum skuggaflota Rússlands. Í kjölfarið breytti Rússland um aðferðir og lét skipin sigla opinskátt undir rússneskum fána. Í sumum tilvikum hafa þau verið í fylgd herskipa eða notið verndar vopnaðs öryggisliðs.
Að sögn Ewu Skoog Haslum, yfirmanns aðgerðastjórnar sænska hersins, felur þessi breyting Rússa – að láta herskip fylgja kaupskipum til að mæta áreitni af hálfu ESB-ríkja – í sér stigmögnun. Ásökun sænska hersins kemur, þrátt fyrir að aðgerðir Rússa komi í kjölfar þess að ríki innan ESB stöðvuðu slík skip, fóru um borð í þau og tóku þau undir sína stjórn með vísan til refsiaðgerða.
