Lars Bern, sænskur frumkvöðull, rithöfundur og samfélagsrýnir, segir minnkandi yfirráð Vesturlanda í heimsmálum vera eina helstu skýringuna á þeirri vaxandi spennu sem nú einkennir alþjóðastjórnmál. Hann telur tilraunir Vesturlanda til að viðhalda fyrri valdastöðu sinni geta leitt til átaka sem hann lýsir sem þriðju heimsstyrjöldinni.
Bern lét þessi orð falla í nýjum þætti Heimsmála hjá Swebbtv, þar sem hann ræddi við Mikael Willgert um breytt valdahlutföll í heiminum og áframhaldandi mikilvægi olíu fyrir efnahagsþróun Asíu.
Bern bendir sérstaklega á gríðarlegar ónýttar olíulindir sem hann segir Rússa hafa fundið í norðurhluta Síberíu. Olían verði flutt eftir Norður-Íshafi og þar með muni norður siglingaleiðin meðfram Rússlandi öðlast enn meira efnahagslegt og hernaðarlegt mikilvægi.
Hann telur þetta hafa verulega geopólitíska þýðingu, ekki síst vegna þess að Vesturlönd hafi takmarkaða möguleika á að hafa áhrif á þessar auðlindir eða flutningsleiðir.
„Það tryggir að olían mun áfram hafa mikla þýðingu fyrir orkuframboð í þeirri gríðarlegu efnahagsþróun sem nú á sér stað í Asíu,“ segir Bern og bætir við að þar sé nú að finna megindrifkraft efnahagsþróunar heimsins á meðan Vesturlönd eigi erfiðara uppdráttar.
„Vesturlönd eru að missa yfirráðin“
Bern tengir þessa þróun síðan við stærri breytingu á valdahlutföllum heimsins.
„Yfirráð Vesturlanda eru á undanhaldi og það er það sem öll þessi heimsátök snúast nú um: þriðju heimsstyrjöldina,“ segir hann.
Að hans mati snúist átökin um tilraun til að viðhalda vestrænum yfirráðum undir forystu Bandaríkjanna. Hann telur að sú tilraun muni að lokum mistakast.
Greining Berns fellur að umræðu sem hefur orðið sífellt meira áberandi samhliða uppgangi Kína, Indlands og BRICS-ríkjanna um tilfærslu efnahagslegs og pólitísks þunga frá Vesturlöndum til Asíu og svonefnds hnattræns suðurs.
Sjónarmið hans um að þessi valdabreyting jafngildi eða muni leiða til „þriðju heimsstyrjaldar“ er hans túlkun á þróuninni og undirstrikar þá grundvallarspurningu sem verður sífellt fyrirferðarmeiri í alþjóðastjórnmálum: hvort breytingin frá einni ráðandi valdamiðju yfir í fjölpóla heim geti átt sér stað án stórveldastríðs.
Horfa má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.